close button
آیا می‌خواهید به نسخه سبک ایران‌وایر بروید؟
به نظر می‌رسد برای بارگذاری محتوای این صفحه مشکل دارید. برای رفع آن به نسخه سبک ایران‌وایر بروید.
بلاگ

شخصیت‌های برجسته جامعه رنگین‌کمانی؛ سوانته پابو

۳ تیر ۱۴۰۳
خواندن در ۶ دقیقه
سوانته پابو زیست‌شناس سوئدی، متخصص ژنتیک تکاملی و برنده جایزه نوبل در زمینه ژنتیک تکاملی است
سوانته پابو زیست‌شناس سوئدی، متخصص ژنتیک تکاملی و برنده جایزه نوبل در زمینه ژنتیک تکاملی است

شایا گلدوست

تا چند دهه گذشته، هویت‌های جنسی و جنسیتی مختلف در بسیاری از کشورهای دنیا جرم‌انگاری و یا به‌عنوان یک بیماری روانی شناخته می‌شد و اغلب مورد پیگرد قانونی دولت‌ها قرار می‌گرفت. بسیاری از اعضای جامعه رنگین‌کمانی تا چندی پیش، مجبور بودند تا همیشه گرایش جنسی و هویت جنسیتی خود را پنهان کرده و در سایه‌ای از ترس زندگی کنند. بی‌شمار انسان‌هایی که به‌دلیل آشکار شدن هویت جنسی و جنسیتی‌شان مورد اذیت، آزار، شکنجه و قتل قرار گرفته‌اند. در میان این انسان‌ها، افراد زیادی بوده‌اند که در تغییر مسیر پیشرفت و ارتقای علم، فرهنگ، هنر، سیاست، اقتصاد و غیره، نقش بسزایی را در جوامع مختلف ایفا کرده و چه بسا جهان را از حضور خود متاثر کرده‌اند، اما دنیای نابرابر، پاداشی غیر از آنچه لایق تلاش‌ها و زحمات‌شان بوده را به آن‌ها داده است. یکی از این اشخاص جاودانه‌ جامعه رنگین‌کمانی، «سوانته پابو» است.

***

«سوانته پابو» (Svante Pääbo)، زیست‌شناس سوئدی، متخصص ژنتیک تکاملی و برنده جایزه نوبل در زمینه ژنتیک تکاملی است. او متولد ۲۰آوریل۱۹۵۵ و فرزند «سونه بریستروم» (Sune Bergström)، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی پزشکی و مادر او «کارین پابو» (Carin  Pääbo)، اهل استوانی‌ است.

او به‌‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران دیرینه‌شناسی (Paleogenetics) روی ژنوم نئاندرتال‌ها (Neanderthal) تحقیقات بسیاری انجام داده است. 

پابو در سال ۱۹۹۷، مدیر بخش ژنتیک در «موسسه انسان‌شناسی تکاملی ماکس پلانک» (Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology) در لایپزیگ، آلمان شد. همچنین او از سال ۱۹۹۹، استاد افتخاری در دانشگاه لایپزیگ (Leipzig University) است.

 پابو در‌حال‌حاضر زیست‌شناسی تکاملی مولکولی را در دانشگاه تدریس می کند و استادیار «موسسه علم و فناوری اوکیناوا» (Okinawa Institute of Science and Technology) در ژاپن است. 

او در سال ۲۰۲۲ جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را «به‌خاطر اکتشافاتش در مورد ژنوم انسان‌های منقرض شده و تکامل انسان» دریافت کرد.

پابو در سال ۱۹۵۵ در استکهلم، سوئد به دنیا آمد و در آنجا با مادرش که یک شیمیدان استونیایی بود، بزرگ شد. او تنها فرزند مادرش است، اما از ازدواج دیگر پدرش یک برادر ناتنی دارد. پابو به‌عنوان یک سوئدی‌زبان بزرگ شد و زندگی کرد. او در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۱۲ با روزنامه استونیایی Eesti Päevaleht، گفت که خود را سوئدی معرفی می‌کند، اما رابطه احساسی ویژه‌ای با استونی، سرزمین مادری‌اش دارد.

پابو تحصیلات خود را از سال ۱۹۷۵ در دانشگاه «اوپسالا» (Uppsala University) آغاز کرد و دکترای خود را از همین دانشگاه در سال ۱۹۸۶، برای تحقیق در مورد اینکه چگونه پروتئین E19 آدنوویروس‌ها، سیستم ایمنی را تعدیل می‌کند، دریافت کرد. 

او از سال ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۷ در موسسه بیولوژی مولکولی II، دانشگاه زوریخ سوئیس (University of Zurich) تحقیقات پسا‌دکتری خود را انجام داد. او همچنان به‌عنوان یکی از بنیانگذاران دیرینه‌شناسی، رشته‌ای که از ژنتیک برای مطالعه انسان‌های اولیه و دیگر گونه‌های باستانی استفاده می‌کند، شناخته می‌شود. 

پابو کتاب خود با عنوان «مرد نئاندرتالی؛ در جست‌وجو ژنوم‌های گمشده» (Neanderthal Man: In Search of Lost Genomes) را در سال ۲۰۱۴ نوشت. او در این کتاب هویت جنسی خود را آشکارسازی کرد و گفت که یک دوجنس‌گرا است. او‌ می‌گوید که در «دانشگاه کالیفرنیا برکلی» (University of California Berkeley) به این شناخت از گرایش جنسی خود رسیده است. پابو در سال ۱۹۸۷ به‌عنوان یک محقق فوق دکتری EMBO به ایالات متحده نقل مکان کرد و در دانشگاه کالیفرنیا برکلی، به‌عنوان یک محقق فوق دکتری در بیوشیمی مشغول‌به‌کار شد و روی ژنوم پستانداران منقرض شده کار کرد.

اگرچه او قبلا تصور می‌کرد که یک هم‌جنس‌گرا است، اما در طی دوره فوق‌دکتری با ملاقات همکارش، دانشمند ژنتیک، دکتر «لیندا ویجیلانت»، (Linda Vigilant) به دوجنس‌گرایی خود پی برد. 

پابو در کتاب خود نوشته است که جذب «جذابیت‌های پسرانه»«لیندا» شده است. آن‌ها مقالات بسیاری را با هم نوشته‌اند، با هم ازدواج کرده‌اند و یک پسر و یک دختر را با هم در لایپزیگ بزرگ کرده‌اند.

جامعه رنگین‌کمانی از پابو به‌عنوان یک دوجنس‌گرا افتخار‌آفرین یاد کرده و معتقد است که جامعه رنگین‌کمانی به انسان‌های توانمند و درخشانی مانند او بیشتر نیاز دارد. افرادی مانند پابو، نگاه منفی جامعه را به قشر رنگین‌کمانی تغییر داده و زاویه‌ای دیگر از زندگی اعضای این جامعه را نمایان می‌کنند، زاویه‌ای که شاید کمتر دیده شده و کمتر راجع‌به آن صحبت می‌شود. انسان‌هایی که فارغ از گرایش جنسی، بیان و هویت جنسیتی خود، به بشریت و دنیا خدمت کرده و افتخار آفرین و جاودانه شده‌اند. 

هرچند پابو در طی سال‌ها تحصیل، تحقیق و پژوهش دستاوردهای ارزشمندی را به جامعه بشری تقدیم کرده است، اما یکی از آخرین دستاوردهای مهم او در سال ۲۰۲۰، هم‌زمان با شیوع ویروس کوید-۱۹ و اپیدمی کرونا بوده است. 

«هوگو ز-برگ» (Hugo Zeberg) و پابو مشخص کردند که تاثیرات شدیدتر بر قربانیان بیماری کووید-۱۹، ازجمله آسیب‌پذیری نسبت به آن و بروز ضرورت بستری شدن در بیمارستان، از طریق تجزیه و تحلیل DNA در گونه‌های ژنتیکی در ناحیه کروموزومی ۳ بیان می‌شود، ویژگی‌هایی که با میراث نئاندرتال اروپا مرتبط است. این ساختار شرایطی را به‌وجود می‌آورد که افراد مبتلا، به‌شکل شدیدتری از بیماری مبتلا شوند.

پابو در سال‌های تحصیل و‌ پژوهش افتخارات زیادی کسب و جوایز مهمی را به‌واسطه دستاوردها و تلاش در جهت پیشبرد علم دریافت کرده‌ است. او در سال ۱۹۹۲ جایزه «گوتفرید ویلهلم لایبنیتس» Gottfried Wilhelm Leibniz Prize را از بنیاد تحقیقات آلمان دریافت کرد، که بالاترین افتخاری است که در حوزه تحقیقات در آلمان اعطا می‌شود. او در سال ۲۰۰۰ به عضویت آکادمی سلطنتی علوم سوئد Royal Swedish Academy of Sciences در آمد و در سال ۲۰۰۴ به‌عنوان عضو بین‌المللی آکادمی ملی علوم National Academy of Sciences انتخاب شد.

در سال ۲۰۰۵، جایزه معتبر پزشکی «لوئیس ژانت» Louis-Jeantet Prize for Medicine به او اهدا شد و در سال ۲۰۰۸ به عضویت Pour le Mérite for Sciences and Arts درآمد. در همان سال جایزه لوح طلایی آکادمی دستاوردهای آمریکا American Academy of Achievement را دریافت کرد.

در اکتبر ۲۰۰۹، «بنیاد آینده» Foundation For the Future اعلام کرد که پابو، «جایزه کیستلر»  Kistler Prize سال ۲۰۰۹ را به‌خاطر فعالیت‌هایش در جداسازی و تعیین توالی DNA باستانی، که در سال ۱۹۸۵ با یک مومیایی ۲۴۰۰ ساله آغاز شد، دریافت کرده است. 

در ژوئن ۲۰۱۰،‌فدراسیون انجمن های بیوشیمیایی اروپا (FEBS) مدال «تئودور بوچر» را به‌خاطر دستاوردهای برجسته در بیوشیمی و زیست شناسی مولکولی به او اعطا کرد. در سال ۲۰۱۳ او جایزه گروبر در ژنتیک Gruber Prize in Genetics را برای تحقیقات پیشگامانه در ژنتیک تکاملی دریافت کرد.

در ژوئن ۲۰۱۵، مدرک افتخاری DSc از دانشگاه «گلاوی» NUI Galway به او اعطا شد و در سال ۲۰۱۶، به‌عنوان عضو خارجی انجمن سلطنتی Foreign Member of the Royal Society انتخاب شد. در سال ۲۰۱۷ جایزه «دن دیوید»  Dan David Prize را دریافت کرد و در سال ۲۰۱۸، جایزه «پرنسس آستوریاس» Princess of Asturias Awards را در بخش تحقیقات علمی دریافت نمود. 

در سال ۲۰۲۰ جایزه ژاپن Japan Prize و در سال ۲۰۲۱ جایزه «مسری» Massry Prize به او اهدا شده است. اما شاید مهم‌ترین جایزه او در سال ۲۰۲۲، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی Nobel Prize in Physiology or Medicine بود که آن را برای توالی‌یابی ژنوم نئاندرتال دریافت کرده است.

مطلب مرتبط:

لغت‌نامه مختصر اصطلاحات حوزه جنس و جنسیت

راهنمای گزارش‌نویسی و پرداخت به اخبار رنگین‌کمانی‌ها

راهنمای حفظ حریم جنسی و جنسیتی رنگین‌کمانی‌ها در مراجعه به پزشک

از بخش پاسخگویی دیدن کنید

در این بخش ایران وایر می‌توانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راه‌اندازی کنید

صفحه پاسخگویی

ثبت نظر

صفحه‌های ویژه

بلندگوهای نفرت‌پراکنی در مناظره‌ها؛ فواد ایزدی، ضد آمریکایی مهاجر به ایالات متحده

۳ تیر ۱۴۰۳
ایلیا قنبرزاده
خواندن در ۷ دقیقه
بلندگوهای نفرت‌پراکنی در مناظره‌ها؛ فواد ایزدی، ضد آمریکایی مهاجر به ایالات متحده