close button
آیا می‌خواهید به نسخه سبک ایران‌وایر بروید؟
به نظر می‌رسد برای بارگذاری محتوای این صفحه مشکل دارید. برای رفع آن به نسخه سبک ایران‌وایر بروید.
گزارش

اخبار بلوچستان؛ اهداف امنیتی پشت‌پرده تقسیم قلب اعتراضات ایران است

۵ خرداد ۱۴۰۳
رقیه رضایی
خواندن در ۸ دقیقه
اخبار بلوچستان؛ اهداف امنیتی پشت‌پرده تقسیم قلب اعتراضات ایران است
به گفته خانم بلوچ، شماری از شهروندان بلوچ نیز به مرگ ابراهیم رئیسی که تقسیم استان سیستان و بلوچستان را در دستور کار داشته اشاره کرده و ابراز خرسندی می‌کرده‌اند که دچار عقوبت رفتارهای ضدانسانی و ناقض حقوق بشر شهروندان بلوچ شده است

«ایران‌وایر»، هر هفته جمعه‌ها به صورت زنده در اینستاگرام به میزبانی «رقیه رضایی» و با حضور «فریبا بلوچ»، فعال حقوق‌بشر بلوچ و برنده جایزه بین‌المللی «زنان شجاع سال ۲۰۲۴»، اخبار مهم و موارد نقض حقوق‌بشر در بلوچستان را به زبان‌های فارسی و بلوچی پوشش می‌دهد. مهمان ویژه این هفته، «شیراحمد شیرانی»، فعال حقوق‌بشر و سردبیر سایت «حال‌وش» درباره طرح تقسیم استان سیستان و بلوچستان که بیش از یک دهه است توسط حکومت پیگیری می‌شود و علی‌رغم مخالفت‌های گسترده مردم بلوچستان، «ابراهیم رئیسی» قصد اجرای آن را داشت، صحبت کرد.

****

در هفته‌ای که گذشت خبر سقوط هلی‌کوپتر حامل «ابراهیم رئیسی» و همراهانش و مرگ آن‌ها, در بلوچستان نیز واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشت؛ از خانواده اعدام‌شدگان بلوچ در دهه ۶۰ تا جان باختگان جمعه‌های خونین زاهدان و خاش. ویدیوهایی از پخش شیرینی، شادمانی کردن شهروندان بلوچ و حتی ویدیویی از تبریک‌گویی خانواده‌های جوانان بلوچ اعدام شده در این سال‌ها بر سر مزار فرزندان‌شان منتشر شده که مرگ غیرمنتظره رئیسی را به جوان از دست‌رفته‌شان تبریک می‌گویند.

در ابتدای برنامه زنده اینستاگرامی این هفته درباره اخبار نقض حقوق‌بشر در بلوچستان، رقیه رضایی، عضو تحریریه ایران‌وایر، با اشاره به واکنش‌های شهروندان در شبکه‌های اجتماعی درباره خبر مرگ ابراهیم رئیسی، رییس‌جمهوری پیشین ایران، از فریبا بلوچ پرسید که آیا فضایی که در بلوچستان حاکم بوده نیز همانند سایر نقاط ایران بوده است؟

فریبا بلوچ با تاکید بر این‌که اوضاع در بین مردم بلوچ نیز در بخش‌های مختلف استان سیستان و بلوچستان و سایر استان ها با جمعیت بلوچ مشابه بوده، گفت که ویدیوهایی از شادمانی کردن، پخش شیرینی با تاکید بر نقش ابراهیم رئیسی در نقض گسترده حقوق‌بشر در بلوچستان، در شبکه‌های اجتماعی از سوی شهروندان بلوچ منتشر شده است.

او همچنین به ویدیویی که یکی از بستگان «مهران نارویی» در آن بر سر مزار این جوان رفته و مرگ ابراهیم رئیسی را به او تبریک می‌گوید، اشاره کرد و گفت که مهران، فارغ‌التحصیل علوم سیاسی بود ولی در سال ۱۴۰۰ به اتهام مواد مخدر اعدام شد. خانم بلوچ با تاکید بر این‌که این جوان بلوچ هرگز اتهامات مطروحه را قبول نکرده بود، به انبوه شهروندان اعدام شده بلوچ نیز اشاره کرد.

او همچنین از پیام‌هایی که در بین شهروندان بلوچ دست‌به‌دست می‌شود و در آن ابراز امیدواری شده که ابراهیم رئیسی همان دردی را که جوانان بلوچ سوخت‌بر حین سوختن در آتش تحمل می‌کنند یا به آن‌ها با گلوله مستقیم نیروهای نظامی شلیک می‌شود، تحمل کرده باشد، خبر داد.

به گفته خانم بلوچ، شماری از شهروندان بلوچ نیز به مرگ ابراهیم رئیسی که تقسیم استان سیستان و بلوچستان را در دستور کار داشته اشاره کرده و ابراز خرسندی می‌کرده‌اند که دچار عقوبت رفتارهای ضدانسانی و ناقض حقوق بشر شهروندان بلوچ شده است. فریبا بلوچ فعال حقوق بشر به بحث‌های احمد وحیدی در روز شنبه، پیش از سقوط هلی‌کوپتر ابراهیم رئیسی و همراهانش مبنی بر تقسیم سیستان و بلوچستان و جدی بودن اقدامات حکومت برای این‌کار اشاره کرد و گفت که دولت به بهانه توسعه زیرساخت‌ها می‌خواهد استان را چهار پاره کند، اما هدف اصلی هویت مردم بلوچ است و همه می‌دانند که تقسیم استان، توسعه و اوضاع اقتصادی بهتری برای مردم به بار نخواهد اورد، بلکه مردم بلوچ بیشتر از قبل به حاشیه رانده خواهند شد. 

ممنوع‌الخروجی مولوی طیب و رفتار غیرانسانی با سوخت‌بران و چند خبر دیگر

در ادامه برنامه، رقیه رضایی با اشاره به خبری که از ممنوع‌الخروجی فرزند مولوی «عبدالحمید اسماعیل‌زهی»، امام جمعه اهل سنت زاهدان که برای درمان بیماری قلبی خود به ترکیه سفر کرده چون درباره درمان او در تهران نگرانی‌های امنیتی وجود داشته، از خانم بلوچ خواست که بیشتر توضیح دهد.

فریبا بلوچ نیز گفت که نیروهای امنیتی در یک تماس تلفنی به مولوی طیب، فرزند مولوی عبدالحمید گفته‌اند که یا باید مواضعش در حمایت از مردم و خانواده‌های جان‌باختگان جمعه‌های خونین را کنار بگذارد یا اجازه خروج از کشور را ندارد. او تاکید کرد که همین امر نهایتا منجر به عدم صدور اجازه خروج او از کشور و جلوگیری از ملاقات او با پدرش شده است.

مولوی عبدالحمید از حدود ده روز پیش، علی‌رغم خطرات جانی سفر در حالت بیماری، برای آنژیوی قلب به استانبول سفر کرده است. گفته می‌شود که نگرانی‌های امنیتی تیم محافظت از او باعث شده این روحانی محبوب و مردمی اهل سنت، درمان خود را در تهران پی نگیرد.

فریبا بلوچ در ادامه به ویدیویی که رسانه «حال‌وش» از رفتار غیرانسانی و «وحشیانه» نیروهای نظامی با یک سوخت‌بر در بلوچستان انجام داده‌اند صحبت کرد. او شکنجه و ضرب‌وشتم این جوان با ریختن بنزین رویش را نمونه‌ای از رفتار سبعانه نیروهای نظامی حکومت با سوخت‌بران بلوچ خواند و گفت هفته‌ای نیست که چند جوان سوخت‌بر زخمی یا کشته نشوند.

این فعال حقوق‌بشر همچنین به بلاتکلیفی صدها دانش‌آموز دختر در دو دهستان در ایرانشهر و سرباز اشاره کرده و از تحمیل ترک‌تحصیل به دختران به‌دلیل بی‌ارادگی و ناتوانی حکومت در تامین حداقل‌های آموزش برای دختران در مناطق مختلف بلوچستان خبر داد.

رقیه رضایی نیز با تاکید بر این‌که در جهان آزاد، بحث‌های بسیاری بر کاهش بودجه پلیس، نهادهای نظامی و امنیتی و به جای آن تخصیص بودجه برای آموزش، خدمات اجتماعی و رفاه شهروندان وجود دارد، از تلاش حکومت جمهوری اسلامی برای حضور هر چه بیشتر نیروهای امنیتی و نظامی‌اش به اسم طرح تقسیم استان سیستان و بلوچستان در این منطقه، انتقاد کرد.

فریبا بلوچ با صحه‌گذاشتن بر این موضوع، به تجمع ساکنان مناطق اطراف معدن طلای تفتان و نگرانی‌های محیط‌‌زیستی آن‌ها و همچنین نگرانی‌های محیط‌زیستی مردم زاهدان در پی تخلیه نخاله‌های ساختمانی توسط شهرداری در کنار منازل مسکونی شهروندان اشاره کرد.

طرح تقسیم استان سیستان و بلوچستان؛ به نام توسعه به کام امنیتی‌‌ها

شیراحمد شیرانی، زندانی سیاسی سابق و فعال حقوق‌بشر در پاسخ به سوال میزبان این برنامه درباره چیستی طرح تقسیم بلوچستان، گفت که این طرح قدمتی بیش از ده سال دارد و اولین زمزمه‌های آن مربوط به سال ۱۳۹۲ است که آن‌زمان به‌طور جدی پیگیری نشد ولی بعدا، «حبیب‌الله دهمرده»، نماینده زابل و «حسینعلی شهریاری»، نماینده زاهدان آن را در پیش گرفته‌اند.

این فعال حقوق‌بشر تاکید کرد که اگرچه توجیهاتی چون توسعه و آباد شدن منطقه به دلیل مساحت این استان از سوی مامات عنوان می‌شود، ولی پشت‌پرده این طرح دستگاه‌های امنیتی هستند که قصد دارند به جای یک استاندار سپاهی، چهار استاندار سپاهی و به جای یک زندان به نام بلوچستان، چهار سلول زندان درست کنند.

آقای شیرانی به مخالفت‌های گسترده شهروندان بلوچ، سران طوایف و رهبران مذهبی و اتنیکی مردم بلوچ با این طرح نیز اشاره کرد و گفت: «در گذشته و پیش از انقلاب هم بلوچستان بخش‌هایی از بلوچستان به استان‌های هرمزگان، کرمان و خراسان جنوبی الحاق شده. توجیه این بوده که این مناطق آباد می‌شوند و مردم می‌توانند مرفه زندگی کنند. خب، در منطقه شرق هرمزگان از منطقه میناب به سمت چابهار، جاسک، بشاگرد این‌ها محروم‌ترین مناطق حتی در سطح کشور هستند، از خود سیستان و بلوچستان محروم‌تر هستند.»

او توضیح داد: «مردم برای امکانات اولیه‌شان در مضیقه هستند، از خانه بهداشت و مدارس کپری هم خبری نیست و حتی راه خاکی هم از سوی حکومت ساخته نشده است. در ثانی، اگر مساحت کوچک یک استان می‌تواند دلیل قانع‌کننده‌ای باشد، کرمانشاه و چهارمحال بختیاری، کردستان و حتی اردبیل استان‌های کوچکی هستند که اگر مقایسه کنیم با استان‌های مرکزی مثل اصفهان و تهران، خیلی محروم هستند. بنابراین این توجیه‌ها، یک فریب است.»

او درباره نتایج ناشی از اجرایی‌شدن این طرح نیز تاکید کرد: «تقسیم بلوچستان صرفا به معنای چهار استانی که زیرساخت در آن ساخته شود نیست، بلکه جمعیت، هویت و اعتقادات و مذهب مردم و پوشش و سبک زندگی مردم ما را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و اطلاعات موثق داریم که در اتاق‌های فکرشان قصد دارند اسم بلوچستان را هم حذف کنند.»

به گفته این فعال حقوق‌بشر یکی از دلایلی که در دوره ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی این طرح با جدیت بیشتری دنبال شده، اعتراضات در زاهدان و سایر نقاط بلوچستان همزمان با جنبش «زن زندگی آزادی» بوده است.

در ادامه بحث، فریبا بلوچ از آقای شیرانی پرسید که با توجه به مرگ رئیسی فکر می‌کند که چه سرنوشتی در انتظار این طرح خواهد بود؟

شیراحمد شیرانی تاکید کرد که تصمیم‌گیری درباره این موضوع، به دلیل بحران‌های امنیتی که در پی آن ساخته خواهد شد و قصد حکومت هم دامن زدن به این بحران‌هاست، با شورای امنیت ملی است.

سپس، رقیه رضایی، عضو تحریریه ایران‌وایر با اشاره به این‌که احتمالا هدف توزیع رانت از طریق تقسیم بلوچستان برای استقرار نیروهای غیربومی حکومت در این منطقه هم روی میز است، از شیرانی پرسید که با توجه به این‌که بلوچستان در جریان اعتراضات به یکی از نقاط اصلی اعتراض‌ها هر هفته بعد از نماز جمعه تبدیل شده بود، چه کاری از دست مردم سایر مناطق ایران بر می‌آید؟

آقای شیرانی در پاسخ به این سوال گفت که پیوستن به کارزار نه به تقسیم بلوچستان که هویت و ارزش‌های مردم بلوچ را نشانه رفته، کاری است که از مردم سایر مناطق ایران ساخته است.

او توضیح داد: «توجیهات غیرمنطقی، غیرعلمی و غیراخلاقی حاکمیت را نپذیرند و بدانند که عموم مردم بلوچ راضی به این طرح نیستند. آن‌ها فکر می‌کنند که این طرح استعماری است و بخشی از طرح بزرگ‌تری است که در سواحل مکران پیاده شده و در حال اجرا است.»

اشاره این فعال حقوق بشر به توسعه سواحل مکران است که بنا به گفته‌های جامعه‌شناسان و پژوهش‌گران حوزه آسیب‌های اجتماعی، منجر به افزایش فقر و حاشیه‌نشینی مردم بلوچ در منطقه ثروتمند چابهار شده است. گفته می‌شود که در پی خرید زمین‌های مردم بومی و افزایش قیمت ملک در پی منطقه آزاد شدن این منطقه، در حدود ۶۰ درصد جمعیت چابهار به کپرنشینی روی آورده‌اند.

شیرانی در ادامه نیز تاکید کرد: «ما اطلاعات موثقی داریم که اهداف امنیتی آن‌جا تعریف شده تا بافت جمعیتی را تغییر دهند و برطبق خواسته رهبر جمهوری اسلامی می‌خواهند ۷ درصد جمعیت کشور را در آن منطقه اسکان دهند. قرار است در آن منطقه از شبه‌نظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی از تیپ‌های زینبیون پاکستان تا فاطمیون افغانستان را اسکان دهند تا اهداف خاورمیانه‌ای، منطقه‌ای و داخلی جمهوری اسلامی را تامین کنند. قصد این است که آن منطقه که سرزمین آبا و اجدادی مردم بلوچ است از آن‌ها گرفته شود و منافع حکومت تامین شود.»

در پایان این لایو اینستاگرامی، فریبا بلوچ به زبان بلوچی، خلاصه‌ای از اخبار هفته‌ای که گذشت را برای مخاطبان بلوچ ایران‌وایر گفت.

از بخش پاسخگویی دیدن کنید

در این بخش ایران وایر می‌توانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راه‌اندازی کنید

صفحه پاسخگویی

ثبت نظر

اخبار

نیلوفر امرایی، مترجم و روزنامه‌نگار درگذشت

۵ خرداد ۱۴۰۳
خواندن در ۱ دقیقه
نیلوفر امرایی، مترجم و روزنامه‌نگار درگذشت