close button
آیا می‌خواهید به نسخه سبک ایران‌وایر بروید؟
به نظر می‌رسد برای بارگذاری محتوای این صفحه مشکل دارید. برای رفع آن به نسخه سبک ایران‌وایر بروید.
گزارش

همه‌چیز به قاضی دیکته شده بود؛ جزییات دادگاه آتش‌سوزی زندان اوین

۵ تیر ۱۴۰۳
رقیه رضایی
خواندن در ۹ دقیقه
همه‌چیز به قاضی دیکته شده بود؛ جزییات دادگاه آتش‌سوزی زندان اوین
دادگاه آتش‌سوزی زندان اوین، به گفته یک منبع آگاه، کاملا «نمایشی» بوده و فقط برای این برگزار شده که «بگویند دادگاه برگزار کردیم.»
همه‌چیز به قاضی دیکته شده بود؛ جزییات دادگاه آتش‌سوزی زندان اوین
نیمه شب ۲۳مهر۱۴۰۱، زندان اوین آتش گرفت.براساس گزارش مرکز اطلاع‌رسانی قوه‌قضاییه، هشت تن از زندانیان در این واقعه جان باختند، اما همان‌ زمان گزارش‌هایی که از داخل زندان اوین به ایران‌وایر رسید که نشان می‌داد دست‌کم ۱۳ تن کشته شده‌اند.
همه‌چیز به قاضی دیکته شده بود؛ جزییات دادگاه آتش‌سوزی زندان اوین
پوستر تبلیغاتی جبار جوادی رمی، قاضی پرونده آتش سوزی اوین که گفته می‌شود ارای محکومیت بلندمدت زندانیان را به‌دستور مقامات زندان اوین و نیروهای امنیتی صادر کرده است.

روز سه‌شنبه ۲۹خرداد۱۴۰۲، دادگاه متهمان آتش‌سوزی زندان اوین برگزار شد؛ ۴۴ تن از زندانیان اوین، ازجمله چند زندانی سیاسی آسیب‌دیده در جریان سرکوب شب آتش‌سوزی، در این دادگاه محاکمه شدند.

برخی جزییات رای دادگاه که منتشر شده، از حکم ۳۳ سال زندان و ۵۱۸ ضربه شلاق برای چهار زندانی سیاسی و ۲۶۵ سال زندان و بیش از ۵ هزار ضربه شلاق و دیه کامل یک انسان، برای زندانیان جرایم مالی متهم در این پرونده خبر می‌دهد.

«ایران‌وایر»، در گفت‌و‌گو با یک منبع آگاه، به اطلاعاتی از نحوه برگزاری این دادگاه دست‌یافته که نشان می‌دهد فرصت دفاع به هیچ‌یک از متهمان داده نشده و قاضی پرونده فقط نظر نیروهای امنیتی و «هدایت فرزادی»، رییس زندان اوین را در قالب رای صادر کرده است.

***

دادگاه برگزار کردند که بگویند دادگاه داشتیم

نیمه شب ۲۳مهر۱۴۰۱، درحالی‌که خیابان‌های اغلب شهرهای ایران دستخوش اعتراضات گسترده ضد حکومتی بود، زندان اوین آتش گرفت. پس از رویت دود غلیظ در خیابان‌های اطراف این زندان، شاهدان عینی از شنیده شدن صدای تیراندازی خبر می‌دادند.

براساس گزارش مرکز اطلاع‌رسانی قوه‌قضاییه، هشت تن از زندانیان در این واقعه جان باختند، اما همان‌ زمان گزارش‌هایی که از داخل زندان اوین به ایران‌وایر رسید که نشان می‌داد دست‌کم ۱۳ تن  کشته شده‌اند.

چهار زندانی سیاسی بند هشت نیز هدف گلوله‌ سلاح زندان‌بان‌ها قرار گرفتند و در بیمارستان بستری بودند؛ افرادی که امروز برخی از آن‌ها در لیست متهمان این پرونده هستند. 

حالا بر‌اساس اطلاعاتی که به دست ایران‌وایر رسیده، دادگاه ۴۴ متهم پرونده آتش‌سوزی زندان اوین که ۴۰ تن آن‌ها از زندانیان جرایم مالی محبوس در بند هفت و ۴ تن نیز از زندانیان سیاسی بند هشت زندان اوین بودند، سه‌شنبه هفته پیش حدود ساعت ۱۰ و نیم صبح آغاز شده و دادگاه تنها یک ساعت و نیم به طول انجامیده است؛ دادگاهی که به گفته یک منبع آگاه، کاملا «نمایشی» بوده و فقط برای این برگزار شده که «بگویند دادگاه برگزار کردیم.»

شخص آگاهی که با ایران‌وایر گفت‌وگو کرده، می‌گوید که قاضی همان ابتدای جلسه خانواده‌ها و شاهدانی که برای شهادت پشت در دادگاه حاضر بودند را، مجبور کرده از ساختمان خارج شوند.

او توضیح می‌دهد که یکی از وکلا نیز چند دقیقه بعد از شروع جلسه از دادگاه اخراج شده، چون در حال صحبت با موکل خود بوده و قاضی به او گفته که «داری به موکلت یاد می‌دهی چه بگوید، چه نگوید.»

بنا به گفته این فرد مطلع، «جبار جوادی رُمی»، قاضی این پرونده، یک فرد معمم در شعبه ۱۱۴۸ دادگاه کیفری ۲ تهران بوده است. 

بررسی‌های ایران‌وایر نشان می‌دهد که جبار جوادی رُمی، متولد شهریور ۱۳۵۹و اهل مازندران است. او اسفند۱۴۰۲ در انتخابات مجلس با شعار انتخاباتی «مجلسی قدرتمند با انتخابی هوشمند»، کاندید شده بود. 

جوادی رُمی، از مهر۱۴۰۲ رییس شعبه ۱۱۴۸ دادگاه کیفری دو تهران بوده و پیش‌تر مسوولیت‌های امنیتی را در قوه‌قضاییه  برعهده داشته است، ازجمله «بازپرس شعبه هشتم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ری» و «بازپرس ویژه اطفال و ویژه قتل در برخی از ماه‌ها» و « قاضی شعبه اول اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ری»؛ موضوعی که احتمالا از چرایی صدور احکام سنگین زندان و شلاق برای زندانیانی که از آتش‌سوزی خود را نجات داده بودند، باشد.

شخص آگاهی که با ایران‌وایر گفت‌وگو کرده، با تاکید بر اینکه گویی همه‌چیز به این قاضی از سوی نهادهای امنیتی و مدیریت زندان اوین «دیکته» شده بوده، می‌گوید: «آن‌قدر مشخص بود که یکی از وکلا به‌کنایه به او گفت آقای قاضی، اینجا قاضی کیست؟»

او توضیح می‌دهد: «رییس زندان اوین، آقای فرزادی و آقای شفیعی هم شروع کرده بودند به چشم‌غره رفتن به زندانی‌ها که اگر حرف اضافه بزنید، اسم‌تان را می‌نویسیم و داریم برایتان. یک نفر هم گذاشته بودند که اسم بنویسد. این یعنی تهدید علنی در دادگاه. از طرف دیگر هم، نماینده سازمان زندان‌ها در جلسه به قاضی گفته بود شما باید اشد مجازات را برای این متهمان در نظر بگیرید.»

هدایت فرزادی، رییس و شفیعی، مسوول حقوقی زندان اوین هستند. فرزادی، به‌عنوان یکی از ناقضان حقوق‌بشر زندانیان در آبان ۱۴۰۱ از سوی دولت آمریکا تحریم شد. 

پیش‌تر گزارش‌هایی از اینکه خود او شخصا در ضرب‌وشتم زندانیان شرکت می‌کند منتشر شده و نام او با قتل «علیرضا شیرمحمدعلی»، زندانی عقیدتی که در زمان ریاست او بر زندان «تهران بزرگ» (فشافویه) کشته شد، گره خورده است.

شخص آگاهی که با ایران‌وایر صحبت کرده همچنین با تاکید بر اینکه به متهمان اجازه حرف زدن داده نشده، می‌گوید: «حتی وکلا هم با جروبحث توانسته بودند کمی دفاع کنند. آن‌ هم برای چند دقیقه؛ چیزی که نشان می‌دهد دادگاه را برگزار کردند که بگویند برگزار کردیم.»

به گفته او، پرونده این زندانیان برای بیش از یک سال در دادسرای ۳۳ جنایی تهران در سه‌راه آذری بوده. بعد از حدود دو سال بلاتکلیفی، باوجود مراجعه‌های مکرر وکلا و خانواده‌های متهمان، یک ماه پیش ابلاغیه‌ای برای وکلا درباره برگزاری دادگاه در ۲۹ و ۳۰ خرداد ارسال می‌شود؛ البته جلسه‌ای در روز سی‌ام برگزار نمی‌شود و در واقع، روز چهارشنبه۳۰خرداد، احکام محکومیت زندانیان ازجمله زندانیان سیاسی این پرونده، به وکلای آن‌ها ابلاغ می‌شود.

این شخص می‌افزاید: «می‌گذارند به‌زعم خودشان آب‌ها از آسیاب بیفتد که بعد انتقام‌شان را از زندانیان بگیرند.»

۳۳ سال زندان و ۵۱۸ ضربه شلاق برای ۴ زندانی سیاسی

براساس ویدیویی که اخیرا از «پیام سلمان‌زاده»، فرزند «رضا سلمان‌زاده»، زندانی سیاسی و از متهمان این پرونده منتشر شده، زندانیان سیاسی متهم در این پرونده جمعا به ۳۳ سال زندان محکوم شده‌اند. 

رضا سلمان‌زاده که در زمان آتش‌سوزی اوین در حال گذراندن دوران حبس پیشین خود در ارتباط با دادخواهی فرزند نوجوانش، «مهدی» از کشته‌شدگان آبان ۱۳۹۸ بود بود، باوجود «عفو» در پرونده پیشین در بهمن‌۱۴۰۱، برای رسیدگی پرونده حاضر در زندان نگه داشته شده است.

ایران‌وایر مطلع شده که قاضی پرونده، جوادی رمی، رضا سلمان‌زاده را به ۵ سال زندان بابت اتهام «تخریب اموال»، برای اتهام «اخلال در نظم زندان» به یک سال حبس و یک سال دیگر هم بابت «تمرد از دستور ماموران زندان»، به‌همراه ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرده است. 

برای سه زندانی سیاسی دیگر نیز جمعا ۲۶ سال بریده‌اند. «لقمان امین‌پور»، «میثم دهبان‌زاده»، «مجید روشن‌نژاد»، هریک با اتهام «تخریب اموال» به شش سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق و برای «اتهام اخلال در نظم زندان»، به شانزده ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق و با‌اتهام «سرپیچی و تمرد از دستور ماموران» به شانزده ماه حبس دیگر محکوم شده‌اند.

میثم دهبان‌زاده و لقمان امین پور در جریان آتش‌سوزی اوین توسط ماموران زندان مجروح شده و آقای سلمان‌زاده پیش‌تر نیز به مدت ۳ ماه از بعد از آتش‌سوزی زندان اوین در سلول انفرادی نگهداری می‌شد.

به‌جز این ۴ تن، ۴۰ متهم دیگر نیز همگی از بند ۷ این زندان بودند که به بند جرایم مالی معروف است.. خبرگزاری «هرانا»، در گزارشی روز دوشنبه ۴تیر۱۴۰۳ مدت محکومیت صادره برای این زندانیان را ۲۶۵ سال، ۵۰۳۲ ضربه شلاق، دیه یک انسان کامل و مجازات‌های تکمیلی عنوان کرده است.

چرا زندانیان محکوم شدند؟

از زمانی‌ که اخبار احکام سنگین برای زندانیان سیاسی و مالی در پرونده آتش‌سوزی اوین منتشر شده، بسیاری در شبکه‌های اجتماعی پرسیده‌اند که با اینکه مسوولیت جان زندانیان با مسوولان زندان است، چرا زندانیان محکوم شدند؟

فرد آگاهی که با ایران‌وایر گفت‌وگو کرده و روایت‌های بسیاری را از زندانیان محبوس در اوین در زمان آتش‌سوزی شنیده، به ما می گوید: «آتش‌سوزی اوین از بند ۷ شروع شد، صداوسیما جمهوری اسلامی هم گفت از سالن تئاتر شروع شد و بعد گفتند از خیاط‌‌خانه که هر دو در بند ۷ بوده، آغاز شده است.»

او توضیح می‌دهد: «موضوع اصلا ربطی به بند هشت نداشته و بنا بر شنیده‌های من، دود وحشتناک ناشی از آتش‌سوزی که وادر سالن‌های بند هشت شده، باعث شده زندانیان این بند برای نجات جان‌شان سعی کنند خود را به حیاط زندان رسانند.»

او همچنین با تاکید بر اینکه درباره زندانیان بند هفت هم همین‌طور بوده و برای نجات جان‌شان هرکاری توانسته‌اند کرده‌اند، می‌گوید: «هیچ مدرکی هم در پرونده نیست، نه شاهدی، نه دوربینی و نه هیچ سند مکتوب یا شفاهی که بگوید این اتهاماتی که به این اشخاص زده شده، واقعیت دارد.»

به گفته این فرد آگاه، اتهامات این زندانیان، دست‌کم در ابتدا شامل اتهامات سنگینی مانند «محاربه» و «افساد فی‌الارض»، «تهدید»، «تخریب اموال عمومی»، «توهین و تمرد از دستورات ماموران زندان»، و «اخلال در نظم زندان» بوده است.

این شخص در ادامه نیز تاکید می‌کند: «مسوولیت این اتفاق قاعدتا باید بر‌عهده رییس زندان اوین باشد که حالا شاکی است. ایشان مسوول تامین امنیت زندان بوده. زندانی برای حفظ جان خودش مجبور شده فرار کند داخل حیاط. این‌ها توقع داشتند که زندانی بایستد همان‌جا و از دود وحشتناکی که داخل بوده خفه شود؟!»

حقوق شما

«موسی برزین»، حقوق‌دان و مشاور حقوقی ایران‌وایر درباره نحوه برگزاری این دادگاه و صدور احکام سنگین زندان برای زندانیان سیاسی متهم در این پرونده می‌گوید که سرعت عمل در ابلاغ رای دادگاه، ایراد نیست؛ ایراد اصلی در دادگاهی یک ساعت و نیمه برای ۴۴ متهم است.

او توضیح می‌دهد: «دادگاه‌شان خیلی کوتاه بوده، این ایراد بزرگی است. آتش‌سوزی اوین اتفاقی بوده که خیلی‌ها درگیر آن بودند و خیلی از زندانیان در آن صدمه دیدند، چند تن کشته شدند و خیلی‌ها شاهد آن بودند.»

به گفته این وکیل حقوق‌بشری، دادگاه اصولا باید اظهارات تمام شهود را بشنود، اما بنا بر اطلاعاتی که به ایران‌وایر رسیده، حتی شهودی که خانواده‌های متهمان با خود آورده بودند، به دستور قاضی ناچار به ترک ساختمان شده‌اند.

آقای برزین ادامه می‌دهد: «شما فرض کنید، در آن صحنه آتش‌سوزی چند صد نفر احتمالا شاهد وجود داشته. این‌ها را چطوری دادگاه استماع کرده، مشخص نیست. اینکه ما در این دادگاه چیزی به‌عنوان شاهد مشاهده نمی‌کنیم و فقط متهمان و مسوولان زندان را آورده‌اند، ایراد است. بنابراین، از این جهت که دادگاه تحقیقات لازم را انجام نداده و اظهارات شهود را خودش نشنیده و به هیچ‌وجه به متهمین وقت دفاع داده نشده، مشکل بزرگی است.»

موسی برزین همچنین به لزوم دادن فرصت کافی به متهم یا وکلایش برای دفاع موثر» تاکید کرده و می‌گوید: «دفاع موثر باید وجود داشته باشد. یعنی به‌اندازه کافی به متهم  و وکیل او وقت داده شود که هر نکته‌ای دارند را آنجا بگویند. این هیچ محدودیتی ندارد، اما در این دادگاه حتی سه چهار دقیقه هم به متهمان وقت داده نشده، بعید می‌دانم این زمان هم داده شده باشد، چون صحبت‌های دیگری حتما شده و قاضی داشته چیزی می‌نوشته، یعنی در عمل فقط به متهمان گفتند که شما اتهاماتت این است، این را قبول داری و او هم گفته نه یا آری؛ و تمام شده رفته است.»

مشاور حقوقی ایران‌وایر، سلب حق دفاع از متهمین و وکلایشان را دلیلی برای نقض اعتبار رای این دادگاه دانسته و تاکید می‌کند: «وقتی حق دفاع داده نشود، رای این دادگاه اعتبار لازم را نخواهد داشت و اصولا تجدیدنظر باید به این دقت کند و این رای را نقض کند.»

او همچنین به حضور مسوولان زندان و سازمان زندان‌ها و تقاضای آن‌ها برای اشد مجازات برای متهمین نیز می‌گوید: «کاره‌ای نبودند که چنین موضوعی را مطرح کنند. ضابط که تقاضای مجازات نمی‌کند و دادگاه نهایتا می‌توانسته از آن‌ها به‌عنوان شاهد و مطلع سوال کند نه اینکه مثل دادستان تقاضای مجازات کنند.»

این وکیل حقوق‌بشری در پایان نیز تاکید می‌کند: «آتش‌سوزی اوین اتفاقی بود که جنبه امنیتی پیدا کرد. در رسیدگی به این پرونده هم بیشتر شاهد در نظر گرفته شدن ملاحظات امنیتی نسبت به ملاحظات حقوقی هستیم.»

از بخش پاسخگویی دیدن کنید

در این بخش ایران وایر می‌توانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راه‌اندازی کنید

صفحه پاسخگویی

ثبت نظر

اخبار

ادامه موج تحریم انتخابات توسط زندانیان سیاسی

۵ تیر ۱۴۰۳
ایران‌وایر
خواندن در ۱ دقیقه
ادامه موج تحریم انتخابات توسط زندانیان سیاسی