گزارش

نظر متخصص آتش نشانی آمریکایی درباره حادثه پلاسکو

۳ بهمن ۱۳۹۵
ایران وایر
خواندن در ۵ دقیقه
نظر متخصص آتش نشانی آمریکایی درباره حادثه پلاسکو

دیلن زارتمن (متخصص تکنیکهای نجات در اوهایو، آمریکا)

منبع: مجله فرمانده آتش نشانی

پنج شنبه هفته گذشته، آن طور که تخمین زده می شود، 200 آتش‌نشان از 10 ایستگاه آتش‌نشانی شهرداری تهران خود را به محل آتش‌سوزی در ساختمان معروف «پلاسکو» می رسانند. این برج ۱۷ طبقه، ساختمانی تجاری-مسکونی بود که در سال های دهه ۱۹۶۰ ساخته شد و در آن سال ها، بلندترین برج تهران به شمار می رفت.

گزارش های اولیه حاکی از آن هستند که آتش در ابتدا از طبقه نهم شروع و به سرعت مشتعل می شود و به طبقات بالا سرایت می کند. آتش‌نشان ها در همان مراحل اولیه، برای تخلیه ساکنان مجموعه و نیز اطفای حریق، با تهدیدهای جانی و امنیتیِ جدی رو به رو بودند.

پس از چند ساعت تلاش آتش‌نشان ها و نیروهای امدادی اما دیوار بخش شمالی ساختمان پلاسکو تخریب شد و طبقات بالایی فرو ریختند و سپس ساختمان از درون در هم پیچید و فرو ریخت.

متأسفانه آن طور که تخمین زده می شود، در لحظه تخریبِ پلاسکو، ۳۰ تا ۴۵ آتش‌نشان و تعداد نامشخصی شهروند عادی در این مجموعه بوده اند. بنابر برخی گزارش های منتشر شده در رسانه ها، بعضی از مغازه دارها در حالی که آتش ساختمان را در کام خود می کشید، از میان موانع عبور می کردند تا خود را به داخل ساختمان برسانند شاید بتوانند اموال خود را نجات دهند. این نکته باعث شده است که شمار دقیق قربانی های احتمالیِ این آتش سوزی تا این لحظه مشخص نباشد.

پس از فروپاشی ساختمان، در حالی که نیروهای امدادی خود را به محل می رساندند، آتش‌نشان ها از طریق پیامک خبر می دادند که زیر آوار مانده اند.

 

اقدامات آتشنشان ها

بنابر گزارش ها، نیروهای امدادی ابتدا بعضی از مسیرها را مسدود و محوطه های اطرافِ ساختمان را تخلیه کردند و در آنِ واحد از طریق رهیافت های انتقالی [نوعی از تاکتیک اطفای حریق]، به خاموش کردن آتش پرداختند و اقدامات نجات قربانیانِ احتمالی را در پیش گرفتند. هم‎زمان، عملیات هوایی برای اطفای حریق نیز آغاز شد.

آتش از طبقه نهم به سرعت به طبقات بالایی سرایت می کند و باعث می شود که ساختمان از طبقه نهم تا پشت بام کاملاً طعمه حریق شود. گزارش های شبکه «الجزیره» حاکی از آن است که نگرانی امنیتی جدی درباره ساختمان پلاسکو وجود داشته است.

«جلال ملکی»، سخن گوی سازمان آتش‌نشانی ایران گفته است که سازمان آتش‌نشانی بارها ناایمن بودن ساختمان پلاسکو را به مسوولان این ساختمان ابلاغ کرده است: «به علت این که این ساختمان مخصوص تولید پوشاک است و پوشاک زیادی در این ساختمان انبار می شود، متأسفانه شاهد بودیم که در راه پله های آن پوشاک تولید و مواد اولیه نگه داری می شد و این خارج از اصول استاندارد است. بنابراین، سازمان آتش‌نشانی بارها در مورد نداشتن تجهیزات اطفای حریق لازم به مسوولان و کسبه این ساختمان اخطارهای لازم را داده بود اما مسوولان ساختمان نسبت به این موضوع بی توجه بوده اند. بیش تر سرایت آتش در این ساختمان از طریق همین پوشاک، به ویژه در راه پله ها صورت گرفته است.»

 

عوامل ریزش ساختمان

آتش‌نشان ها در تعلیمات خود، با ساختمان سازی آشنا می شوند تا آگاهی و دانش خود را از نحوه سرایت آتش در کل ساختمان بالا ببرند. در این جا سه سؤال را درباره عوامل ریزش ساختمان در اثر آتش مطرح می کنیم:

۱. آیا ساختمان پیش از آتش سوزی مستهلک شده بود؟

ساختمان پلاسکو از اسکلتی فولادی متشکل از فولادی سبک برخوردار بود. به علت استفاده های مختلفی که از این ساختمان می شد، این احتمال می رود که وزن اسباب و وسایلی که در طبقات بالایی انبار شده بودند، بیش از تحمل ساختمان بوده باشد. بنابر گزارش ها، طبقات بالایی بخش اعظمی از تولیدات تجاری و صنعتی را در خود جای داده بودند. وزن بیش از حد این وسایل می توانسته است باعث تضعیف کف پوش های ساختمان و با ایجاد حریق، منجر به ریزش ساختمان شده باشد.

 

۲. آیا بار حریق بیش از حد بوده است؟

وقتی پاگردها و فضاهای عمومی انباشته از اجناس مختلفی باشند، باعث می شود آتش با سرعت بیش تری شعله ور شود و این دسترسی و امکان حرکت آتش‌نشان ها را هم محدود می کند. آتش‌نشان ها و نیروهای امدادی پیش از این اتفاق، تا حدی با تمام این نکات از طریق تمرینات و حوادث مشابهی که پیش از این روی داده، آشنا بوده اند. این ها نکاتی هستند که در تصمیم های تاکتیکی نقشی حیاتی بازی می کنند. یک آتش نشان می گوید:«با این حال، برای نجات جان مردم همیشه باید ریسک ها و خطرهای لازم را به جان بخریم. کار ما همین است. چالش اصلی این است که احتمال بروز این خطرات را محاسبه کنیم و تا جایی که ممکن است، احتمال آن را کاهش دهیم و در عین حال، حاضر باشیم برای نجات جان و مال مردم بکوشیم.»

 

۳.  آیا نکات ایمنی ساختمان رعایت شده بود؟

پس از آن که ساختمان آتش گرفت و مدت زمان حریق نیز بیش تر شد، خطر ریزش ساختمان هم به طور تصاعدی بالا رفت. در امریکا، ضوابط و قواعد بسیار جدی درباره وجود مواد قابل اشتعال در ساختمان ها وجود دارد. این آتش نشان مقیم امریکا می گوید:«فرآیندهایی نظارتی نیز داریم که به اجرای دقیق و رعایت نکات ایمنی کمک می کنند. این نکات به ما این امکان را می دهند که از وقت مان به بهترین شکلِ ممکن استفاده و تا حد امکان از بروز حاثه اجتناب کنیم. »

تا این لحظه معلوم نیست چه معیارها و ضوابطی برای مهار آتش در ساختمان پلاسکو در نظر گرفته شده است. حکومت ایران تحقیقات اولیه خود را درباره این حادثه دردناک و تمام عوامل مؤثر در آن آغاز کرده است.

 

ارزیابی امکان ریزش

ارزیابی مدام وضعیت ساختمان و شرایط احتمالی آتش سوزی بسیار اهمیت دارد. شناخت ساختمان و محاسبه پیش بینی واکنش ساختمان به آتش سوزی بسیار حیاتی است. در زیر به فهرستی از نکاتی اشاره می کنیم که برای تخمین احتمال ریزش ساختمان اهمیتی اساسی دارند. هرگاه هر یک از عوامل زیر دیده شدند، باید با دقت شرایط ایمنی را رعایت و عملیاتِ پیش گیری را اجرا کرد:

  • فرسودگی ساختار و سازه های ضعیف ساختمان، نوسازی های غیرقانونی و بدون رعایت نکات ایمنی و نظارت مهندسان.
  • حجم و مکان آتش
  • عمر ساختمان
  • حریق های پیشین
  • بار حریق
  • انفجار یا چرخش معکوس باد در دودکش شمینه ها
  • الوارهای صنعتی، تیرهای چوبی سقفی، اتصالات چوب به چوب
  • افزایش وزن به دلیل وجود آب و رطوبت
  • کانال های تهویه تعبیه شده در اسکلت ساختمان
  • شکاف یا برآمدگی در دیوارها
  • شنیده شدن صداهای ناآشنا از ساختمان
  • شرایط جوی بسیار نامساعد
  • لرزش ساختمان در اثر کار ماشین های سنگین در جوار ساختمان

ثبت نظر

گزارش

رفعت بیات: امام مخالف ریاست جمهوری زنان نبود

۳ بهمن ۱۳۹۵
علیرضا کیانی
خواندن در ۷ دقیقه
رفعت بیات: امام مخالف ریاست جمهوری زنان نبود