گزارش

زمستان های گرم عادل فردوسی پور

۸ بهمن ۱۳۹۵
پیام یونسی‌پور
خواندن در ۸ دقیقه
عادل در برنامه نود از حادثه پلاسکو به عنوان فاجعه انسانی یاد کرد و گفت هرجای دنیا که بود، مدیران استعفا می دادند و اخراج می شدند.
عادل در برنامه نود از حادثه پلاسکو به عنوان فاجعه انسانی یاد کرد و گفت هرجای دنیا که بود، مدیران استعفا می دادند و اخراج می شدند.

زمستان های «عادل فردوسی پور» گاهی هم طعم سیاست زدگی داشته اند؛ مجری و تهیه کننده برنامه «90» که محبوبیت و مقبولیتش در جامعه طی سال های اخیر دچار نوسان شده اما نه خودش و نه برنامه پربیننده تلویزیونی او از نگاه و قضاوت عموم دور نمانده اند.

عادل به صورت آشکار صاحب دو وجه متمایز در جامعه است؛ گروهی او را به سان «رابین هود» در قلعه «پرنس جان» می دانند که برای روشن‎گری جامعه اش، دل به صداوسیما زده است. دسته ای دیگر وی را «سوپاپ اطمینان» برای صداوسیما و رسانه حکومتی می خوانند. تفکر و تضاد مانند دو سایه، سال ها است که پا به پای عادل در ایران قدم زده اند.

ششم بهمن ماه، «محمدرضا عرب‌سرخی» به عنوان یکی از اعضای «مرکز نظارت و ارزیابی» سازمان صداوسیما از تذکر به عادل فردوسی  پور و مدیر «شبکه سه» سیما خبر داد: «در پی اظهارات اخیر عادل فردوسی‌پور درباره ماجرای پلاسکو و ورود غیر حرفه‌ای و غیر تخصصی‌ ایشان، هم آقای "پورمحمدی"، مدیر شبکه سه سیما و هم عادل فردوسی‌پور تذکر دریافت کردند.»

یعنی عادل و «90» دوباره به سوژه گرم جامعه تبدیل شدند. او چند سالی هست که دیگر در برنامه فوتبالی 90 فقط یک مجری، کارشناس فوتبال، مفسر یا مصاحبه گر نیست. شاید آغاز پوست انداختن فردوسی پور به دی ماه سال 86 خورشیدی برگردد؛ سالی که فدراسیون فوتبال ایران به دلیل دخالت های سیاسی دولت ایران در امور فدراسیون با تعلیق روبه رو شد و البته انتخابات فدراسیون به تعویق افتاد.

«محسن صفایی فراهانی» به عنوان عضو «کمیته انتقالی» فدراسیون فوتبال و یکی از نمایندگان «فیفا»، میهمان برنامه 90 می شود. عادل از طرف دیگر دعوا، یعنی «محمد علی آبادی»، رییس وقت سازمان تربیت بدنی برای حضور در برنامه دعوت می کند. سازمان ترجیح داد در زمان مناظره، نماینده ای در این برنامه نداشته باشد اما «محمد آخوندی»، سخن گو و مدیرکل آن روزهای روابط عمومی سازمان تربیت بدنی روی خط زنده برنامه رفت.

صفایی فراهانی در توصیف آخوندی روی خط زنده برنامه گفت: «من ایشان را یک بار در سفر به مالزی دیدم؛ شبیه یکی از همین جوانانی بود که این روزها در دولت زیاد می بینیم.»

عادل به شکلی مستمر در مناظره جانب فدراسیون و کمیته انتقالی را گرفت و در نهایت جملاتی مانند «تلویزیون حق دخالت در مسایل مدیریتی ورزش را ندارد» یا «ما هم در سایت خودمان برای مدیر شبکه سه نظرسنجی می‌گذاریم»، از سوی آخوندی بر زبان آمد. فردوسی پور هم چندان ساکت ننشست و با جملاتی مانند «شما در شأن برنامه 90 نیستید» یا «سیاست‌گذاری برنامه با ما است نه روسای شما»، مقابل سازمان قرار گرفت.

تبعات مجادله روی آنتن زنده از دقایقی بعد از برنامه آغاز شد و تا امروز ادامه دارد. مدیران سیما فردای همان روز با تذکرات جدی از سوی دولت روبه رو شدند. عادل برای اولین بار به جلسه نظارت و ارزیابی دعوت  شد و «عزت الله ضرغامی»، رییس وقت سازمان صداوسیما هم به صورت مستقیم برخلاف همیشه با فردوسی پور جلسه ای سه ساعته برگزار کرد. هفته بعد، نظرسنجی پیامکی عادل در برنامه 90 این بود: «به نظر شما، در اختلافات اخیر بین سازمان تربیت بدنی و برنامه 90، چه کسی مقصر است؟»

یک ساعت قبل از شروع برنامه، به دستور عزت الله ضرغامی، متن نظرسنجی پیامکی برنامه عادل به صورت کامل تغییر کرد. مرکز نظارت و ارزیابی سازمان هم پیش از آن که برنامه آغاز شود، بیش از یک ساعت و 10 دقیقه از کنداکتورهای 90 در مورد سازمان تربیت بدنی را حذف کرد. عادل برای اولین و آخرین بار با صورتی اصلاح نشده روبه روی دوربین نشست، فقط و فقط داوری های لیگ را با حضور «محمد فنایی»، کارشناس داوری بررسی کرد، متن بیانیه رسمی روابط عمومی صداوسیما در مورد عدم طرف‎داری این سازمان از جناحی سیاسی در برنامه 90 را خواند و درحالی که نشان می داد پیامک های مردم به مقصد نمی رسند، خداحافظی کرد.

عادل دی ماه 84 به شعار هواداران در ورزشگاه های کشور بدل شد. در تمام ورزشگاه های ایران، بدون هیچ هماهنگی قبلی، فردوسی پور با شعار هواداران مورد حمایت قرار گرفت. هفته بعد در برنامه اش گفت: «تا روزی که روی این صندلی سست می نشینم، از حق و حقیقت دفاع می کنم.»

عادل، خواسته یا ناخواسته بدل شد به یک قهرمان ملی؛ کسی که با ابزار فوتبال، مقابل دولت احمدی نژاد قرار گرفت و به روندش هم ادامه داد.

قطع شدن برنامه 89 پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 از او باز هم یک قهرمان ساخت. عادل فردوسی پور به عنوان یکی از اساتید دانشگاه «صنعتی شریف» شناخته می شد که به نظر می رسید با جریان توده مردم در اعتراض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری همراه است. او دو ماه برنامه 90 را روی آنتن نبرد. حرفی از چرایی آن نزد اما خبری دهان به دهان می شد که این اعتراضی است به جریان حاکم بر صداوسیما. سرانجام آبان ماه سال 88 بخش خبری «20:30» گزارشی کوتاه از عادل روی آنتن برد که در آن می گفت: «دلیل تاخیر در پخش برنامه 90، یک سری اصلاحات جزیی است. به زودی با فرم جدیدی از برنامه در خدمت مردم خواهیم بود.»

او برگشت اما باز زمستانی گرم برای خودش ساخت. زمستان سال 88 بود و ادامه اعتراضات سیاسی. عادل از «محمد دادکان»، رییس سابق فدراسیون فوتبال دعوت کرد تا میهمان برنامه 90 باشد. گفت و گو در مورد ریشه های ناکامی تیم ملی در راه رسیدن به جام جهانی آفریقای جنوبی سوژه مباحثه بود.

دادکان مانند همیشه با بی پروایی محض گفت: «من همواره به خانواده‌ام می‌گویم سه افتخار در زندگی‌ام دارم كه به آن می‌بالم؛ نخست دریافت نشان لیاقت از دست آقای خاتمی، دوم رفتن تیم ملی به جام جهانی ۲۰۰۶ و سوم اخراج در دوره علی‌آبادی و دولت آقای احمدی نژاد.»

عادل ناگهان به یک اعتراض نه چندان مهم از سوی یکی از مربیان در مورد آرای نظرسنجی برنامه 90 اشاره کرد و با طعنه ای معنی دار گفت: «تا روزی که من در این برنامه هستم، از تک تک آرای شما مانند جان و ناموس خودم حفاظت می کنم و به احدی اجازه نمی دهم در آرای شما دست ببرد.»

اظهارات عادل با واکنش هایی هم روبه رو شد؛ روزنامه «وطن امروز» هفته بعد از آن گزارشی منتشر کرد و برای آن تیتر زد: «صدهزار نفر علیه نود».
این روزنامه ادعایی هم کرده بود در مورد «تقلب» عادل در نتیجه نظرسنجی ها. روزنامه وطن امروز البته در عداوت با عادل، پیش‎قراول بوده و هست. ریشه آن را هم می توان در مدیر مسوولی دید به نام «محمد آخوندی»، یا همان سخن گوی سابق سازمان تربیت بدنی.

وطن امروز زمستان سال پیش حجت را برای عادل تمام کرد؛ عادلی که به هزارویک دلیل فنی و به واسطه اجرای متفاوت و برنامه ریزی برای 90، محبوبیتش در جامعه رو به افزایش بود را بدل کرد به «رابین هود» در قلعه «محمد سرافراز». این روزنامه در 28 آذرماه سال گذشته از مصاحبه عادل با «محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران به مناسبت شب یلدا باخبر شد. در سرمقاله خود، به عادل لقب «سیاسی پور» داد و تصمیم سیما برای پخش این گفت و گو را «سرافرازانه» خواند.

عضو مرکز نظارت و ارزیابی سازمان صداوسیما مدعی شده است که علی‌اصغر پورمحمدی هم به واسطه گفته های عادل، تذکر گرفته است. پورمحمدی از سال ۸۲ مدیر شبکه سوم سیما بود. پس ‌از آن که او انتقاداتی به نحوه مدیریت «علی دارابی»، معاون سابق سیما و تیم همراه او مطرح کرد، در سال ۹۱ و به‌صورت ناگهانی از سوی دارابی از مقام خود عزل شد.

 پورمحمدی در مراسم تودیع خود از نحوه مدیریت و یارگیری عزت‌الله ضرغامی نیز انتقاد کرد و عادل فردوسی‌پور در اولین برنامه ۹۰ بعد از تودیع پورمحمدی، لب به ستایش او گشود. عادل وی را «پدر معنوی» کار خود در سازمان خواند، برای او آرزوی موفقیت کرد و روی خط زنده برنامه تلویزیونی آرزو کرد که باز روزی بستری فراهم شود تا پورمحمدی را در صداوسیما ببیند.

پورمحمدی را از دو دهه قبل، با یک ویژگی خاص در صداوسیما می شناسند؛ مردی که به خانه رهبر ایران بسیار نزدیک است.

حالا عادل در برنامه 90 از حادثه «پلاسکو» به عنوان فاجعه انسانی یاد کرده و گفته است هرجای دنیا که بود، مدیران استعفا می دادند و اخراج می شدند. برای همین اظهارات، هم او و هم مهم ترین حامی یا به قول خودش، پدر معنوی او از سازمان تذکر گرفته اند.

این بار هم زمستان برای عادل گرم شد؛ مردی که سال ها است در اظهارات و گزارش های خود، از چارچوب نقد فوتبال خارج می شود، کنایه هایی سیاسی می زند و حتی به سانسورهای صداوسیما هم بند می کند. یک بار در جریان گزارش بازی «لیورپول» و «دورتمند» در لیگ قهرمانان اروپا و درحالی که سیما تصویر تماشاگران را قطع کرد و ناگهان تصویری از موتورسواری نشان داد، با صدای بلند گفت: «به خدا قسم من بلد نیستم موتورسواری گزارش کنم. لطف کنید همین بازی لیورپول را بیاورید روی تصویر، من یک حرفی برای زدن داشته باشم.»

با همه این کنایه ها، نیش ها، رابین هود شدن ها، حملاتش به قلعه «پرنس جان»، گرفتن تذکر و توبیخ و حذف کنداکتور و تغییر مسابقه پیامکی، باز هم قدرتمندترین گزارش گر و مجری برای سیما است. هرگز هم سر سبزش مانند «رضا رشیدپور»، «فرزاد حسنی»، «داریوش کاردان»، «امیرحسین بابازاده» و دیگر همکارانش، تاوان زبان سرخش را نداده است. 

ثبت نظر

ویدیو

موحدی کرمانی، گزینه جانشین هاشمی در مجمع تشخیص

۸ بهمن ۱۳۹۵
خواندن در ۱ دقیقه
زمستان های گرم عادل فردوسی پور