گزارش

طرح مجلس عليه آمريكا و به نفع سپاه و نيروى قدس

۲۳ مرداد ۱۳۹۶
ایران وایر
خواندن در ۶ دقیقه
عباس عراقچی، معاون وزیر امورخارجه ایران گفته است تصویب این طرح بخشی از اقدامات هیات نظارت بر برجام است.
عباس عراقچی، معاون وزیر امورخارجه ایران گفته است تصویب این طرح بخشی از اقدامات هیات نظارت بر برجام است.

مجلس ایران دیروز با رای ۲۴۰نماینده کلیات طرحی را در ۲۷ماده تصویب کرد که به «مقابله با اقدامات خصمانه آمریکا» مشهور شده است. علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران گفته است این طرح اولین گام مقابله با آمریکاست.

تصویب این طرح که از حمایت دولت حسن روحانی برخوردار است، واکنش به مصوبه کنگره آمریکا در اعمال تحریم های تازه علیه ایران توصیف شده است. طرح تحریم های ایران، روسیه و کره شمالی، ۶ مرداد به تصویب سنای آمریکا رسید. در این طرح ایران به دلیل توسعه موشک های بالستیک، حمایت از تروریسم و گروه های شبه نظامی و نقض حقوق بشرِ، تحریم شده است.

عباس عراقچی، معاون وزیر امورخارجه ایران گفته است تصویب این طرح بخشی از اقدامات هیات نظارت بر برجام است. هیات نظارت بر برجام یک هیات فراقوه ای است که زیر شورای عالی امنیت ملی ایران فعالیت می کند.

این طرح شامل تحریم های گسترده علیه نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکایی ست و به قوه قضاییه ایران مسئولیت ها و اختیارات تازه ای برای شناسایی افراد مشمول تحریم و توقیف اموال و دارایی آنها داده است. فهرست افراد مشمول تحریم توسط وزارت امورخارجه ایران تنظیم می شود.

نمایندگان مجلس همچنین وزارت خارجه ایران، وزارت اطلاعات، سپاه، ارتش، سپاه قدس، وزارت دفاع و ستاد کل نیروهای مسلح را موظف کرده اند شش ماه پس از تصویب این قانون، راهبرد جامع مقابله با آمریکا را تهیه کنند. در این طرح که با لحن تهاجمی نوشته شده، آمریکا متهم به جنگ افروزی، قربانی کردن مردم، حمایت از تروریسم، حمایت از گروه های افراطی و ... شده است.

علاوه بر نظامیان و عناصر اطلاعاتی آمریکا که در خاورمیانه فعال هستند، از نیروهای آمریکایی که نقض حقوق مردم آمریکا، مسلمانان مهاجر به آمریکا و «نابود کردن دیویدیان و سیاه پوستان» نقش داشته اند و هر شخص آمریکایی که در سطح جهان مرتکب قتل یا نقض حقوق بشر گردد هم جزو افرادی توصیف شده که می توانند مشمول تحریم شوند.

همچنین افرادی که «شکنه و جنایات آمریکا» در افغانستان و عراق و یا «فساد و تقلب در انتخابات اخیر آمریکا» و همچنین «جنایات آمریکا در قبال سیاه پوستان و گروه دیویدیان» را افشا کرده باشند و یا علیه فرمان اجرایی ترامپ فعال بوده اند، مشمول تحریم نمی شوند. مشخص نیست دولت ایران چنین افرادی را چطور شناسایی می کند ولی فعلا بر اساس این طرح وزارت امورخارجه موظف شده است در سه ماه پس از تصویب قانون نسبت به شناسایی این افراد اقدام کند.

اما در بخش های مهم و اصلی طرح، دولت ایران موظف می شود هزار میلیارد تومان به سپاه قدس برای مبارزه با تروریسم بپردازد. دولت ایران همچنین موظف شده است هزار میلیارد تومان به ستاد کل نیروهای مسلح برای گسترش فعالیت های موشکی و ۱۰۰۰ میلیارد تومان به وزارتخانه های اطلاعات، امور خارجه و دفاع برای تقویت بنیه دفاعی ایران بپردازد. در طرح اولیه که به مجلس ارائه شده بود، صرفا بر اختصاص ۱۰۰۰میلیارد تومان به ستاد کل نیروهای مسلح تاکید شده بود. این اعتبار برای توسعه برنامه موشکی است و چون برنامه موشکی ایران به طور عمده در کنترل سپاه است، می توان آن را بودجه پرداخت شده به سپاه توصیف کرد. در طول دو هفته گذشته اما به نظر می رسد رایزنی هایی از سوی مقام های دولتی با مجلس صورت گرفته و ۱۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار به وزارت دفاع، وزارت خارجه و وزارت اطلاعات هم پرداخت شده است. دولت همچنین باید ۲۰۰میلیارد تومان به سازمان انرژی اتمی ایران بپردازد.

در کلیات طرح مجلس، هیچ اشاره ای به چگونگی هزینه کرد این بودجه ها نشده است. سپاه قدس، سپاه و ستاد کل نیروهای مسلح خارج از کنترل دولت و مجلس هستند. به طور طبیعی پس از پرداخت این اعتبارات، این دو نیروی نظامی و همچنین ستادکل نیروهای مسلح نیازی ندارند گزارشی در زمینه مصرف این بودجه به دولت بدهند. 

پیش از این عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران و رئیس ستاد پیگیری برجام گفته بود در واکنش به این تحریم ها، «سپاه پاسداران و نیروی سپاه قدس تقویت خواهند شد» و قوه قضاییه را وارد میدان کرده ایم. ۲ مرداد۹۶ حسن روحانی با ۵ فرمانده ارشد سپاه دیدار و طرفین بر همکاری با یکدیگر تاکید کردند. به نظر می رسد دولت حسن روحانی با وارد کردن سپاه و قوه قضاییه به میدان دفاع از برجام، سعی کرده از حجم انتقادهای داخلی از برجام بکاهد و یک کمربند دفاعی داخلی در برابر نقض احتمالی برجام تشکیل بدهد.

در طرح مجلس، علاوه بر پرداخت اعتبار تازه به سپاه قدس، این نیروی نظامی موظف شده با همکاری وزارت اطلاعات، «به منظور رصد اقدامات تروریستی و ماجراجویانه آمریکا با کشورهای مستقل و نیروهای مقاومت در منطقه رایزنی و مشورت مدام بوده و تبادل اطلاعات کنند.» تفکیک سپاه قدس از سپاه و دادن ماموریت های متعدد به این نیروی نظامی، را می توان یکی از مهم ترین رویکردهای محتوایی طرح مجلس دانست که در عمل به تقویت موقعیت حقوقی و سیاسی و نظامی و اطلاعاتی سپاه قدس منجر خواهد شد. سپاه قدس در حال حاضر تعیین کننده نیرو در سیاست های ایران در خاورمیانه توصیف می شود و مصوبه مجلس ایران می تواند چنین موقعیتی را محکم تر کند.

از سوی دیگر، به نظر می رسد در مجموع دولت روحانی با حمایت از چنین طرحی، تلاش دارد ضمن متحد کردن سپاه و قوه قضاییه در مقابله با رویکردهای دولت ترامپ، واکنش های احتمالی داخلی را در کنترل خود داشته باشد. دیروز در جریان تصویب کلیات این طرح، سید حسین نقوی حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ایران تاکید کرده «در این طرح ماده ای که با برجام مغایرت داشته باشد، نیامده است.» عباس عراقچی، معاون وزیر امورخارجه ایران هم گفته است: «این طرح برجام را نقض نکرده است.»

تاکید ویژه بر نقض نشدن برجام نشان می دهد دولت ایران کماکان احتیاط می کند هیچ بهانه ای به دست دولت ترامپ ندهد و نفر اول برای خروج از برجام نباشد.  

اما سایر اجزای طرح مجلس ایران علیه آمریکا به ویژه بخش تحریم ها، واجد اعتبار خاصی نیست. عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران ۲۹ ژوئیه در یک گفتگوی تلویزیونی تایید کرده بود طرح مجلس ایران برای تحریم آمریکایی ها، سمبلیک است. حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مجلس ایران هم دیروز گفته است: «این طرح عملیاتی نیست.» علی ادیانی، یک نماینده اصولگرای دیگر هم گفته است:‌ «چنین قوانینی در سنوات گذشته نیز به تصویب رسیده اما نتیجه و گزارش آن مشخص نیست.» روزنامه کیهان هم امروز این مصوبه را بی خاصیت توصیف کرد و علی لاریجانی، رئيس مجلس ایران را متهم به دفع الوقت کرد و نوشت دولت و مجلس می دانند این طرح «هیچ تاثیری جز فریب افکار عمومی ندارد» و بسیاری از اشخاص آمریکایی که قرار است تحریم شوند «ارتباطی با ایران نداشته» و «کیفیت بسیار ضعیف و بی خاصیت و خنثی این طرح موجب گستاخ شدن بیش از پیش آمریکایی ها و تشدید باور آمریکایی ها مبنی بر وابستگی ایران به برجام خواهد شد.» روزنامه جوان وابسته به سپاه هم پیش از بررسی طرح نوشته بود: «این قانون هیچ ضربه جدی به منافع آمریکا وارد نمی کند.» چنین واکنش هایی نشان می دهد حداقل در کوتاه مدت، دولت روحانی موفق به قانع کردن مخالفان داخلی برجام نشده است. آنها همچون ترامپ به کمتر از پایان برجام قانع نیستند.

 

ثبت نظر

گزارش

سعید رضوی فقیه: سپاه در بحث جانشینی رهبر مقابل روحانیت و مردم...

۲۳ مرداد ۱۳۹۶
ماهرخ غلامحسین‌پور
خواندن در ۹ دقیقه
سعید رضوی فقیه: سپاه در بحث جانشینی رهبر مقابل روحانیت و مردم نمی ایستد