الهه غروی، شهروند خبرنگار 

«مصطفی هاشمی‌طبا»، رییس پیشین سازمان تربیت بدنی و کمیته ملی المپیک با حکمی از سوی «مسعود سلطانی‌فر»، وزیر ورزش و جوانان، بار دیگر به‌عنوان عضو هیات رییسه فدراسیون ژیمناستیک منصوب شده است؛ انتصابی که به نظر عجیب می رسد. مردی که در انتخابات ریاست جمهوری امسال، یکی از نامزدها بود و البته به صورت مستقل و نامحسوس از «حسن روحانی» هم حمایت می کرد، فقط به عضویت هیات رییسه یک فدراسیون ورزشی درآمده است. پشت این حکم، یک معادله ورزشی – سیاسی خفته است.

هاشمی طبا ورژن ویژه ای از مدیران سیاسی تاریخ ایران به شمار می رود که وارد ورزش شده است. پیش از انقلاب هم مدیران سیاسی با احکام حکومتی سر از باشگاه ها و فدراسیون ها در می آوردند. تیمسار «پرویز خسروانی» یا «پرویز شیخان» و «هدایت الله گیلانشاه» نمونه هایی از مدیران نظامی و «حسین مبشر» یا «کامبیز آتابای» نمونه هایی از رجل سیاسی بودند که وارد حوزه ورزش شدند. اما در کنارش، هرگز حاضر به دل کندن از دنیای سیاست یا نظامی گری نبودند.

پس از انقلاب، روایت کمی تغییر کرد. مدیران نظامی و سیاسی در پست های ورزشی، در پی تبلیغ خود بودند. هاشمی طبا بعد از انقلاب، نخستین پستی که به دست آورد، وزارت صنایع و معادن در دولت «محمد جواد باهنر» بود. او در دولت سوم، از سوی «میرحسن موسوی» هم به عنوان وزیر صنایع انتخاب شد. بعد اما آرام آرام از پست های سیاسی خودش را دور کرد. سال 1365 به ریاست «کمیته ملی المپیک» ایران رسید؛ پستی که دریچه ورود او به مدیریت ورزشی بود.

هاشمی طبا از دانشگاه تهران مدرک کارشناسی برنامه و بودجه و پس از انقلاب، فوق لیسانس خود را از دانشگاه «امیرکبیر» در رشته نساجی با گرایش سیستم آنالیز گرفته است. هیچ یک از این رشته ها با ورزش ارتباطی نداشتند.

او پس از ورود به عرصه ورزش، هرگز به دل سیاست برنگشت. نه این که فرصت لازم را نداشته باشد، «اکبرهاشمی رفسنجانی» وقتی دولت پنجم را آرایش می داد، می خواست سازمان برنامه و بودجه را به او بسپارد اما هاشمی طبا قبول نکرد.

پست ریاست سازمان تربیت بدنی (که حالا به وزارت ورزش و جوانان تغییر یافته است) به «حسن غفوری فرد» رسیده بود و هاشمی طبا سعی کرد در حد یک مشاور برای رییس جمهوری وقت باقی بماند. او در همین زمان، پایه های ورزش ایران را با «فائزه هاشمی» پی ریزی می کرد تا این که در سال 72 به صورت رسمی جای غفوری فرد را در سازمان تربیت بدنی گرفت و معاون رییس جمهوری شد.

مهم ترین ویژگی و دست‏آوردش در سال های حکومت بر ورزش ایران، باز کردن درهای بسته و قفل زده کمیته جهانی المپیک به روی ورزش ایران بود. مصطفی هاشمی طبا اولین مدیری بود که موفق شد به بالاترین کرسی بین المللی ورزش در جهان نزدیک شود. او عضو کمیته بین المللی المپیک شد. سال 91 به «رادیو ورزش» گفته بود: «مسوولین کمیته بین المللی المپیک در سفری که به ایران داشتند، به من پیشنهاد دادند که عضو کمیته بین المللی المپیک باشم اما متاسفانه همین مسوول کمیته المپیک زمانی که به سمت فرودگاه بدرقه اش می کردم، به من گفت فردی (هم‎وطنی که نام او را ذکر کرد) به من اطلاع داده است که شما دچار مشکلات و مسایلی در ایران هستید که نمی توانید این جایگاه را داشته باشید. همین موضوع موجب شد که عضویت من تا سال ۷۹ به تعویق بیفتد. سال ها بعد از جانب رییس شورای المپیک آسیا به عنوان رییس کمیته ملی المپیک در آسیا انتخاب شدم. پس از آن توانستم در رای گیری سال ۲۰۰۰ اجلاس سیدنی، اکثریت آرا را کسب کنم و به عضویت کمیته بین المللی المپیک درآیم و چهار سال در این جایگاه باقی بمانم.»

هاشمی طبا تقریبا در دهه 70 بر ورزش ایران حکومت کرد. هم ریاست سازمان تربیت بدنی را در دست داشت و هم ریاست کمیته المپیک را. حدفاصل سال های 1375 تا 1383 در کمیته ملی المپیک، اول شخص بود. همان جا فهمید خط و مشی ورزش جهان از چارت سیاسی خارج شده است. او نخستین کسی بود که سال 1376 موفق شد «شیخ احمد فهد»، رییس فدراسیون فوتبال کویت و البته رییس شورای المپیک آسیا را همراه تیم ملی فوتبال کویت به ایران بیاورد. هیاتی کامل با حضور خودش، فائزه هاشمی، «سعید فائقی» و «بهرام افشارزاده» برای استقبال از شیخ احمد فهد به فرودگاه «مهرآباد» رفتند.

اما از سال 1383 که به صورت رسمی از پست های خود در سازمان تربیت بدنی و کمیته المپیک کنار رفت، تا امروز نه تنها وارد سیاست نشده (البته اگر دو بار کاندیداتوری او را برای انتخابات ریاست جمهوری در سال های 80 و 92 جدی نگیریم) که حتی در ورزش مانند یک سایه بان، روی سر فدراسیون ها نشسته بود.

مصطفی هاشمی طبا مهم ترین نقش را در رفع اولین تعلیق فدراسیون فوتبال ایران و کسب رضایت فیفا برای حضور یک تیم ایرانی جهتنوشتن اساس‎نامه جدید فدراسیون فوتبال داشت.

او با دایره گسترده ای از روابط بین الملل در عرصه ورزش، شاید گزینه ای مناسب برای مدیریت در کمیته ملی المپیک بود. برایش وزارت در ورزش اهمیتی نداشت چون می دانست معادله مدیریت ورزشی در جهان به سمت قدرت گرفتن فدراسیون های جهانی و کمیته بین المللی المپیک قدم برمی دارد. نمونه اش همین فشار فدراسیون جهانی فوتبال روی فدراسیون ایران بر سر موضوع «مسعود شجاعی» و «احسان حاج صفی» است.

فدراسیون جهانی فوتبال فقط به واسطه یک اظهارنظر از سوی «محمدرضا داورزنی»، معاون توسعه ورزش قهرمانی و حرفه ای وزارتورزش و جوانان، فدراسیون ایران را زیر فشار گذاشت. شاید همین اظهارنظر اگر از سوی رییس کمیته ملی المپیک ایران به زبان می آمد، رویکرد فدراسیون جهانی هم عوض می شد و فیفا خودش به صورت مستقیم با کمیته ایران برای فهمیدن چرایی این اتفاق مذاکره می کرد.

ایران هم قاعده بازی را فهمیده است. حالا وقتی بخواهد کمیته المپیک داخلی را طراحی کند، دیگر سراغ «کیومرث هاشمی» نخواهد رفت. اتفاقا پروژه حذف او را اجرایی می کند. کیومرث هاشمی، رییس کمیته ملی المپیک ایران است که اردیبهشت ماه امسال به ستاد انتخاباتی «ابراهیم رئیسی» رفت و از او حمایت کرد.

کیومرث هاشمی بهمن ماه سال 1392 با حمایت «محمود گودرزی»، وزیر ورزش وقت در دولت حسن روحانی، رییس کمیته ملی المپیک ایران شد اما هرگز همراه و هم‎سو با برنامه های وزارت ورزش و دولت نبود. او جزو معدود مدیرانی به شمار می رفت که هم به دولت محمود احمدی نژاد بسیار نزدیک بود و هم در دولت حسن روحانی به شدت قدرت گرفت. اما چون موقعیت خود را با رفتن محمود گودرزی در خطر می دید، سراغ ابراهیم رئیسی رفت؛ مردی که در انتخابات امسال شکست خورد.

حالا وزارت ورزش می خواهد هاشمی طبا در مدیریت ورزش ایران حضور داشته باشد. برای همین، هاشمی طبا به عضویت هیات رییسه فدراسیون ژیمناستیک در می آید. داستان، یک بازی ساده در تاریکی است.

در اساس‏نامه جدیدی که به کمیته بین‌المللی المپیک ارسال شده و مورد تأیید قرار گرفته است، بندی وجود دارد که به چگونگی حضور در مجمع کمیته ملی المپیک و انتخابات آن اشاره کرده است. در این بند آمده که اگر رییس فدراسیون در مجمع کمیته ملی غایب باشد، نماینده هیات رییسه به‌ شرط مورد تأیید قرار گرفتن از سوی مجمع آن فدراسیون، می‌تواند جایگزین رییس فدراسیون در مجمع کمیته ملی المپیک ایران شود و حتی برای نامزدی انتخابات کمیته ملی المپیک اقدام کند.

فعلا براساس قول و قرار اولیه، قرار است مصطفی هاشمی طبا یک عضو ساده در هیات رییسه یک فدراسیون نه چندان مطرح ورزشی باشد. بعد از سوی اعضای مجمع همین فدراسیون به عنوان جایگزین رییس فدراسیون در مجمع کمیته المپیک ایران حاضر شود و البته با تایید همین مجمع، خود را نامزد ریاست بر کمیته کند.

انتخابات کمیته ملی المپیک ایران دی ماه سال جاری برگزار خواهد شد. آیا هاشمی طبا که بیش از یک دهه از بطن مدیریت کلان ورزش دور مانده است، دوباره ریاست بر یکی از مهم ترین بخش های ورزش ایران را در دست خواهد گرفت؟ 

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}