مهم ترین اتفاق سخنرانی امشب دونالد ترامپ درباره ایران این بود که اعلام کرد به وزارت خزانه داری آمریکا اجازه می دهد همه سپاه پاسداران را تحت تحریم قرار دهد. او همچنین سپاه را نهادی فاسد و حامی تروریست توصیف کرد. بدین ترتیب رئیس جمهور از تروریست اعلام کردن سپاه خودداری کرد ولی تحریم های سپاه را زودتر از حد موعود آغاز کرد.

او برای اجرایی کردن قانون تحریم سپاه موسوم به کاتسا که مردادماه به تصویب مجلس نمایندگان آمریکا رسیده بود تا هفته اول آبان فرصت داشت ولی همراستا با این قانون، اجازه تحریم سپاه را داد. اندکی پس از اظهارات ترامپ، وزارت خزانه داری آمریکا اعلام کرد که سه شرکت فناموج، راستافن ارتباط و صنایع شهید علم الهدی را به فهرست تحریم ها افزوده است. در همین حال، خزانه داری آمریکا با استناد به دستور اجرایی ۱۳۲۲۴، به دلیل حمایت سپاه از تروریسم، نام سپاه را در لیست دستور اجرایی مقابله با تروریسم جهانی قرار داد. این نخستین بار است که چنین تحریمی از سوی دولت آمریکا به این شکل علیه سپاه اعمال می شود. اعمال این نوع تحریم ها، ناقض برجام نیست ولی ۱۶مهرماه، سردار محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه ایران گفت: «اجرای قانون کاستا معادل خروج یکجانبه آمریکا از برجام» است و «در صورتی که قانون تحریم های جدید آمریکا اجرا شود، این کشور باید پایگاه های منطقه ای خود را تا شعاع ۲هزار کیلومتری موشک های ایران منتقل کند.» جمله دوم یک رجزخوانی نظامی بود. فرمانده سپاه ۲۸تیرماه گفته بود آمریکا باید پایگاه های خود را تا عمق هزار کیلومتری اطراف ایران جمع کند، ۱۶مهرماه گفت تا ۲ هزار کیلومتری. اما جمله اول فرمانده سپاه یعنی معادل دانستن اجرایی شدن قانون کاستا با خروج آمریکا از برجام مهم است.

سردار جعفری در سخنان خود گفت جمهوری اسلامی اجرای قانون کاتسا را معادل خروج آمریکا از برجام می داند ولی مقام های دولت ایران تاکنون چنین تفسیری نداشته اند. ممکن است با توجه به اینکه ماهیت تحریم های جدید غیرهسته ای است و ربطی به تحریم های هسته ای مطرح در برجام ندارد، آنها به محکومیت و ناقض روح برجام دانستن این تحریم ها اکتفا کنند.

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران امروز گفت که قرار دادن سپاه در فهرست گروه های تروریستی و یا تحریم سپاه مانند اعلام جنگ است. امیر حاتمی، وزیر دفاع ایران اما امروز گفته که تحریم و تروریست خواندن سپاه، یک اقدام تروریستی است. علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی ایران ۱۸مهرماه، تحریم سپاه را دست اندازی به امنیت ملی ایران توصیف کرده ولی درباره راهکار مواجهه با آن توضیحی نداده است. بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امورخارجه ایران نیز ساعاتی قبل از سخنرانی دونالد ترامپ به خبرنگاران گفت: «هرگونه اقدامی علیه سپاه با واکنش متناسب و محکم جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.» با این حال وی جزییاتی درباره این واکنش نگفت.

حسن روحانی، رئيس جمهور ایران نیز در سخنرانی امشب خود که اندکی پس از سخنرانی ترامپ بود، هیچ اشاره مستقیمی به این موضوع نکرد. ممکن است بی توجهی او به این موضوع عامدانه بوده باشد. به عبارت دقیق تر او نمی خواهد موضوع تحریم سپاه به عنوان یک اولویت مهم در فضای سیاست داخلی ایران مطرح شود و کماکان ترجیح می دهد برجام و حفظ برجام اولویت بحث های سیاست داخلی ایران باشد. به همین دلیل هم علیرغم تازگی داشتن تحریم های سپاه گفت اتهامات و حرف های مقام های آمریکایی،‌ تکراری بود. او نمی خواهد موضوع تازه ای به دغدغه های این روزهایش افزوده شود.

ستایش او از سپاه و رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی امشب نیز سرمایه گذاری در این زمینه خواهد بود. او اکنون با استناد به سخنان منفی ترامپ درباره برجام، سعی می کند اعتبار و احترام بین المللی برجام را به رخ منتقدان خود بکشد و از سوی دیگر، سرمایه های داخلی را برای دفاع همه جانبه از حفظ برجام کسب کند. با وجود این تلاش همه جانبه، در روزهای آینده قطعا انتظاراتی از سوی مخالفان و منتقدان او در زمینه واکنش متناسب با تحریم سپاه مطرح خواهد شد. این انتظارات نقطه شروع یک شکاف تازه درباره برجام خواهد شد. حتی اگر ترامپ برجام را سند ننگین برای آمریکا بداند، منتقدان دولت روحانی در داخل کشور حاضر نیستند آن را سند افتخار یا موجه و مقبول بدانند، آنها دنبال بهانه برای زیر سوال بردن، مرده و یا جنازه دانستن برجام هستند، تحریم سپاه می تواند بهانه خوبی باشد.

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}