نیما مجد

نتایج یک پژوهش در شهر مذهبی کاشان نشان می‌دهد دختران دبیرستانی این شهر از قد، وزن و اندام خود راضی نیستند و گرایش زیادی به داشتن اندام لاغر و آن چه که در این پژوهش «مانکنیسم» نامیده شده است، دارند.

نتایج این پژوهش که در شماره سوم «پژوهشنامه زنان»، نشریه «پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی» منتشر شده است، گویای این واقعیت است که دختران کاشانی معتقدند مردم مانکن بودن را تا حد زیادی باعث پذیرش بهتر اجتماعی می‌دانند.

در این پژوهش، به بررسی چهار عامل «فردی‌-‌خانوادگی»، «اجتماعی»، «رسانه‌ای» و «صنایع باربی» و تاثیر آن ها بر گرایش دختران شهر کاشان به داشتن اندام مناسب یا مانکنیسم پرداخته شده است.

براساس یافته‌های این پژوهش، دختران در مقـاطع تحصـیلی، تاثیرپذیری زیادی از اطرافیان‌ خود دارند و به میزان «زیـاد» و حتـی «بسـیار زیـادی» از سوی آن ها تشویق به داشتن اندامی لاغر می‌شوند.

دختران مورد پرسش قرار گرفته در این پژوهش که تعداد آن ها ۳۳۵ نفر است، هم‏چنین گفته‌اند مردم افراد چاق را زیاد و حتی خیلی زیاد تحقیر و تمسخر می‌کنند.

در این تحقیق، ۱۱۰ دختر از اندام خود، ۱۳۶ دختر از قد خود و ۱۲۹ دختر هم از وزن خود ابراز نارضایتی کرده‌اند. ۸۳ نفر گفته‌اند از «حجم اندام» خود به میزان خیلی زیاد ناراضی هستند، ۴۰ نفر به همین میزان از قد خود ناراضی بوده اند و۳۴ دختر به میزان خیلی زیاد از وزن خود رضایت نداشته اند.

داده های این تحقیق حاکی از آن است که ۲۷۰ دختر معتقدند مردم افراد چاق را زیاد و حتی خیلی زیاد تحقیر و تمسخر می‌کنند.

در پاسخ به یکی از سوالات این پژوهش، ۶۴ دختر گفته‌اند به میزان خیلی زیاد از اطرافیان خود برای داشتن اندام مناسب تاثیر می‌‌‌گیرند و ۱۰۵ دختر هم میزان تاثیرپذیری خود در این زمینه را زیاد اعلام کرده‌اند.

۱۶۹ دختر در جامعه آماری این پژوهش معتقدند دختران مانکن به نسبت زیادی مورد توجه پسران قرار دارند و ۱۶۵ نفر هم گفته‌اند پسران برای ازدواج و یا دوستی، به نسـبت زیـادی بـه دنبـال دخترانی با اندام مانکن هستند.

 در بخش دیگری از نتایج این پژوهش هم چنین آمده است که دختران در ایران تحت تاثیر رسانه‌های خارجی، به داشتن اندام مناسب تشویق و ترغیب می‌شوند.

بیش تر دختران مورد مطالعه، یعنی در حدود ۹۰ درصد آن ها پاسخ داده ‌اند که در دوران کـودکی خود عروسـک «بـاربی» داشـته و از آن تاثیر گرفته‌اند.

این پژوهش نتیجه گرفته است:«هرچه دختران بیش تر تحت تاثیر اطرافیانشـان قـرار بگیرنـد و تاثیرپـذیری آن هـا از اطرفیان بیش تر باشد، بیش تر به سمت مانکن شدن و مانکنیسم روی می‌آورند.»

نتایج این پژوهش تنها بخشی از واقعیت‌ تغییرات اجتماعی در ایران را بازتاب می‌دهد که در قرائتی کلان‌تر، از آن به عنوان «تغییر سبک زندگی» یاد می‌شود.

در یک دهه گذشته، جامعه ایران، به ویژه دختران و زنان توجه بی‌سابقه و آشکاری به بدن، پوشش، تفریح و موقعیت اجتماعی خود داشته و تلاش‌ها برای تغییر مناسبات سنتی در زندگی خود را آغاز کرده‌اند.

گرایش روزافزون زنان به نشان دادن تسلط بر بدن خود البته با واکنش تند محافظه‌کاران حاکم بر ایران مواجه شده است و آن ها نیز تلاش‌‌ها برای سرکوب یا تحدید این گرایش همه‌گیر را به کار بسته‌اند.

از زنان و جوانان به عنوان دو نیروی پیش‌برنده تغییرات اجتماعی، به ویژه سبک نوین زندگی در ایران نام برده می‌شود که در حال حاضر حامل و عامل بسیاری از نماد‌ها و مشخصات زندگی مدرن هستند.

شهر‌های مذهبی ایران هم‌چون قم، مشهد، اصفهان و کاشان نیز از موج این تغییرات در امان نمانده و شاهد تغییرات ملموسی در نحوه و نوع زندگی ساکنان خود، به ویژه زنان و جوانان شده‌اند.

گسترش گرایش‌ها به دیده شدن و زیبا بودن نزد دیگران و بهره‌مندی از لذت‌های زندگی در میان جوانان، چه دختر و چه پسر، منجر به رونق بازار جراحی زیبایی، لباس‌های مارک‌دار، رستوران‌ها، مراکز تفریحی و آژانس‌های مسافرتی در ایران شده است.این تغییر سبک زندگی که همه روزه خود را در میهمانی‌ها، خیابان‌ها، کوچه‌ها، پاساژ‌ها و مسافرت‌های خارجی به نمایش می‌گذارد، معرف و نمایان‌گر فاصله گرفته مردم ایران از سنت و آموز‌ه‌های دینی است که فردیت افراد را در پیوند با جمع، فردیت زنان را در پیوند با همسر یا مادر بودن و فردیت انسان‌ها را زیر سایه خالقی می بیند که همه باید مطیع اوامرش باشند.

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}