وعده انتخاباتی و سیاسی یک نماینده مجلس مبنی بر تشکیل یک شهرستان جدید به نام «کوه‌چنار» در استان فارس جنجال برانگیز شده و شهر کازرون را به هم ریخته است.

«کوه‌چنار» که قرار است با لابی‌‌ها و فشار‌های پیدا و پنهان سیاسی به سی‌امین شهرستان استان فاس تبدیل شود٬ حالا به موضوعی جنجالی و امنیتی تبدیل شده است.

استان فارس که در حال حاضر ۲۹ شهرستان دارد٬ تعدادی از شهرستان‌هایش هم‌چون خرمبید و پاسارگاد پیش‌تر بر اثر همین فشار‌ها و لابی‌ها سیاسی تبدیل به شهرستان شده بودند.

در تاریخ استان فارس تاکنون ایجاد هیچ شهرستانی به اندازه ایده ایجاد شهرستان «کوه‌چنار» این‌طور تبدیل به موضوعی امنیتی و سیاسی نشده و با موج گسترده مخالفت‌ها مواجه نشده بود.

استان فارس پنجمین استان پهناور ایران بعد از استان‌های سیستان و بلوچستان٬ کرمان٬ یزد و خراسان رضوی است که در آبان ماه سال ۱۳۱۶ در محـدوده اسـتان جنـوب قـرار داشـت. اسـتان جنوب در آن زمان از شهرسـتا‌ن‌های یـزد٬ آبـاده٬ شـیراز٬ اصـطهبانات٬ جهـرم٬ لنگـه و لارستان٬ بوشهر٬ عباسی٬ كرمان و جیرفت تشكیل می‌شد.

در دی ماه سال ۱۳۱۶ با اصلاح قانون تقسیمات كشـوری، اسـتان فـارس فعلـی در محـدوده استان هفتم قرار گرفت که شامل شش شهرستان بهبهان، شیراز، بوشهر، فسا، آباده و لار شد. این استان پس از آن و تا سال ۱۳۵۷ شاهد ۱۷ مـورد ارتقـاء سـطح و بعـد از انقلاب نیز با بیش از ۲۵۵ مورد ارتقاء سطح مواجه شد.

مطالعات نشان می‌دهد که در استان فارس بیشترین تغییرات تقسیماتی صورت گرفته مربوط به ایجاد دهستان با بیش از ۲۰۴ مورد است. رتبه دوم این تغییرات نیز مربوط به انتزاع و الحاق با بیش از ۷۲ مورد و رتبه سوم مربوط بـه ایجـاد بخـش با بیش از ۵۱ مورد است. رتبه چهارم و پنجم مربوط به ایجاد شهر و تغییر نام هر كـدام ۳۱ مـورد و رتبـه‌هـای بعـدی مربوط به ایجاد شهرستان با بیش از ۲۲ مورد و تغییـر مركزیـت بـا پنج مورد است.

سـال ۱۳۱۶ تنها چهـار شهرسـتان آبـاده، شـیراز، فسـا و لارستان در تابعیت استان فارس قرار داشتند. ۲۵ شهرسـتان دیگـر از پیكـره ایـن شهرسـتان‌ها به وجود آمده‌اند.

همه این بیش از ۲۷۲ مورد ارتقاء سطح سیاسی در استان فارس طی سا‌‌ل‌های ۱۳۱۶ تا اواخر دهه ۸۰ خورشیدی صورت گرفته که در این میان تعداد شهر‌های ایجاد شده بیش از ۲۴ مورد را شامل می‌شود.

این تغییـرات، بیشـتر در سـا‌ل‌های بعـد از انقـلاب به‌ویژه بعـد از تصـویب قـانون تقسیمات كشوری مصوب سال ۱۳۶۲ در استان صورت گرفته اسـت. بیشـترین این تغییرات نیز به ترتیب در شهرستا‌‌‌ن‌های لارستان، شیراز و ممسنی رخ داده است. از نظـر زمـانی نیـز بیشترین تغییرات به ترتیب در سال‌های ۱۳۶۶ و ۱۳۷۱ صورت گرفتـه اسـت.

اسـتان فـارس در حال حاضر ۲۹ شهرسـتان دارد٬ اما در سـال ۱۳۱۶ تنها چهـار شهرسـتان آبـاده، شـیراز، فسـا و لارستان در تابعیت استان فارس قرار داشتند که در واقع این چهار شهرستان، شهرستان‌های پایه استان را تشكیل مـی‌دهنـد و بیش از ۲۴ شهرسـتان دیگـر از پیكـره ایـن شهرسـتان‌ها به وجود آمده‌اند.

از میان ۲۹ شهرستان ایجاد شده در استان فارس ۱۰ شهرستان تا قبل از سال ۱۳۶۲ -سال تصویب قانون فعلی تقسیمات كشوری- ایجاد و تأسیس شده‌اند. مهمترین عامل ایجاد این شهرستا‌ن‌ها نیز خواست و تصمیم وزارت كشور و هیأت وزرای وقت در جهت اجرای قانون تقسیمات كشوری مصوب ۱۳۱۶ خورشیدی بوده است.

از سال ۱۳۶۲ تا اواخر دهه ۸۰  نیز بیش از ۱۰شهرستان ایجاد شده كه به ترتیب زمانی عبارتند از: لامرد، بوانات، خرمبید، ارسنجان، زرین دشت، قیر و كارزین، مهر، فراشبند، خنج، پاسارگاد، سروستان و رستم.

عوامل دورافتادگی، محرومیت، توسعه نیافتگی و تفاو‌‌ت‌های فرهنگی - مذهبی عوامل غالب در ارتقاء سطوح تقسیمات كشوری بوده‌اند.

اما چه عوامل و بستر‌هایی زمینه‌ساز شکل‌گیری این شهر‌ها به خصوص بعد از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ در استان فارس شده‌اند.

مطالعات نشان می‌دهد که در جنوب و جنوب غربی استان فارس عوامل دورافتادگی، محرومیت، توسعه نیافتگی و تفاو‌‌ت‌های فرهنگی - مذهبی عوامل غالب در ارتقاء سطوح تقسیمات كشوری بوده‌اند.

در شمال شرقی و شمال غربی استان فارس نیز عوامل رقابت مكانی و توسعه نیافتگی تأثیر بیشتری بر ارتقاء سطوح تقسیمات كشوری داشته‌اند. در  منطقه مركزی استان هم عامل جغرافیای قدرت نقش بیشتری داشته است.

بوانات٬ قیر و كارزین٬ فراشبند٬ لامرد٬ مهر و خنج از جمله شهرستا‌ن‌های استان فارس هستند كه به دلیل دورافتاده بودن از مرکز ایجاد و تأسیس شده‌اند. دسترسی نامناسب روستاییان به مراكز سیاسی - اداری و ضرورت دسترسی مناسب ساکنان به خدمات از جمله عوامل موثر در ایجاد شهرستان‌های قیر و كارزین، رستم، زرین دشت و مهر بوده است.

در شکل‌گیری شهرستان‌های خرم بید٬ رستم و ارسنجان نیز عامل رقابت مکانی نقش مهمی داشته است. شهرستان های خرمبید و پاسارگاد دو شهرستانی هستند که پس از انقلاب در پی پیگیر‌‌ی‌های مداوم و فشار سیاسی ایجاد شده‌اند. یكی از مهمترین عوامل ایجاد شهرستان‌های پاسارگاد و سروستان نیز جغرافیای قدرت بوده است.

تفاوت‌های فرهنگی - مذهبی هم باعث ایجاد و تأسیس شهرستان خنج شده است. به لحاظ مذهبی، بخش خنج سنی نشین و بخش گراش شیعه نشین است و هر دو در تابعیت شهرستان لارستان هستند.

شکل‌گیری تمامی این شهرستان‌ها مثل ایده ایجاد شهرستان «کوه‌چنار» این‌طور جنجال برانگیز نبوده است. معترضان و مخالفان تشکیل این شهرستان می‌گویند در صورت ایجاد شهرستان جدید امکانات محدود کازرون محدودتر شده و شرایط شهرستان جدید بهبود خواهد یافت. آنها نگران این هستند که در صورت تشکیل این شهرستان جدید٬ هویت شهرستان کازرون دست‌خوش تحول شده و وضعیت معیشتی و زندگی روزمره ساکنان این شهرستان بد‌تر از قبل شود. شهرستان کازرون در حال توسعه‌نیافته‌ترین شهرستان در استان فارس است که بهره‌مندی ساکنان آن از خدمات آموزشی٬ بهداشتی و فرهنگی در سطح بسیار پائینی قرار دارد.

مطالب مرتبط:

در کازرون چه خبر است؟

سه کشته و چندین زخمی در کازرون

از زندگی کازرونی‌ها چه می‌دانیم؛ توسعه‌نیافته‌ترین شهر فارس

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}