امریکا ایران را متهم به نقض «کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی» کرده است. «کنت وارد»، سفیر ایالات متحده در «سازمان منع گسترش سلاح های شیمیایی» که در «لاهه» هلند قرار دارد، گفته است جمهوری اسلامی ایران توانایی ساخت سلاح های شیمیایی خود را به این سازمان گزارش نکرده است و برنامه ای هم برای تولید گازهای موثر بر اعصاب و به کار گیری آن درمقاصد نظامی دارد.

امریکا می گوید درباره مقاصد ایران از تولید سلاح های شیمیایی نگران است و به همین دلیل در حال گشودن پرونده تازه ای علیه نظام جمهوری اسلامی ایران است. این موضوع در جریان چهارمین «کنفرانس بازنگری کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی» مطرح شده است.

ایالات متحده پیش تر در زمینه برنامه های هسته ای، فعالیت های موشکی، به کارگیری کودکان در نبردهای مسلحانه، حمایت از تروریسم و نقض گسترده حقوق بشر پرونده‌های مشابهی برعلیه ایران تشکیل داده است. حالا سوال این جا است که متهم کردن جمهوری اسلامی ایران به نقض کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی تا کجا می تواند پیش برود و چه پیامدی برای کشور خواهد داشت؟

«غلامحسین دهقانی»، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه ایران که نماینده جمهوری اسلامی ایران در کنفرانس بازنگری کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی است، در سخن رانی خود در این کنفرانس، امریکا را متهم کرده که به بهانه مشکلات فنی، از انهدام ذخایر سلاح‌های شیمیایی خود خودداری کرده و تنها دارنده ذخایر سلاح‌های شیمیایی در جهان است.
نماینده ایران گفته که جمهوری اسلامی ایران موضعی روشن در مخالفت با سلاح‌های کشتار جمعی، از جمله سلاح‌های شیمیایی دارد و به تعهدات خود پایبند بوده است.

دولت ایران در حاشیه کنفرانس بازنگری کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی، در ساختمان سازمان نمایشگاه عکسی هم از ایرانیان قربانی سلاح های شیمیایی در جریان جنگ هشت ساله با عراق برپا کرده است. معاون وزیر خارجه ایران در سخن رانی خود گفته که ایران بزرگ‌ترین قربانی سلاح‌های شیمیایی است. او خودداری اسراییل از پیوستن به کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی را هم از تبعات حمایت امریکا از اسراییل خوانده است.

کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی، جامع ترین مقررات مبارزه با این دست سلاح ها است که تولید، انبار و نگه داری و به کارگیری آن ها را ممنوع کرده است. این کنوانسیون در دی ماه ۱۳۷۱، چهار سال پس از پایان جنگ ایران و عراق به تصویب کشورهای عضو سازمان ملل متحد رسید و از اردیبهشت ۱۳۷۶  برای اعضای آن الزام آور شد. در واقع، کنوانسیون پس از پایان جنگ ایران و عراق به دلیل وسعت به کارگیری سلاح های شیمیایی توسط حکومت «صدام حسین»، حاکم وقت عراق شکل گرفت.
سازمان منع گسترش سلاح های شیمیایی که مقر آن در لاهه هلند است، نهاد ضامن در اجرای این کنوانسیون به شمار می رود.

در حال حاضر ۱۹۰ کشور عضو این کنوانسیون هستند اما برخی دولت ها مانند آنگولا، برمه، مصر، اسراییل، کره شمالی و سودان جنوبی هنوز به آن نپیوسته اند.

«معمر قذافی»، رهبر وقت لیبی در سال ۱۳۸۳، زمانی که برنامه اتمی خود را جمع کرد، به این کنوانسیون پیوست. جمع آوری انبار سلاح های شیمیایی لیبی و بررسی منشا این سلاح ها نشان می داد که برخی از آن ها ساخت ایران هستند و احتمالا از سوی جمهوری اسلامی ایران در اختیار رهبر لیبی قرار گرفته اند. اما ایران هنوز پاسخی به این اتهام نداده و پرونده آن باز است.

فروش تسلیحات از طرف لیبی به ایران در زمان جنگ ایران و عراق، یعنی دوره ای که ایران قادر به تامین جنگ افرازهای مورد نیازش از سایر کشورها نبود، این ظن را تقویت کرده است که احتمالا جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به آن همکاری، در مسلح کردن لیبی به سلاح های شیمیایی می توانسته دست داشته باشد .
سوریه، دیگر کشورعربی و دوست ایران در زمان جنگ ایران و عراق که جمهوری اسلامی در جنگ های اخیر داخلی این کشور همراه روسیه، مهم ترین پیشتیبان آن بوده هم به طور گسترده ای متهم به استفاده از سلاح شیمیایی علیه مخالفانش است.

ایران متهم نیست که چنین سلاح هایی را در اختیار «بشار اسد»، رهبر سوریه گذاشته اما همراه با روسیه به دلیل حمایت بی قید و شرط از اقدامات وی، با انتقاد جامعه جهانی رو به رو است. از ایران و روسیه به این دلیل انتقاد می شود که مانع رسیدگی به موضوع به کارگیری سلاح های شیمیایی در سوریه می شوند.

روسیه پیش نویس قطع نامه شورای امنیت درباره رسیدگی به پرونده سلاح های شیمیایی در سوریه را وتو کرد و مقام های دولتی ایران مکررا احتمال استفاده بشار اسد از سلاح های شیمیایی را به کلی منتفی می دانند. اما حمایت ها به این دو اقدام خلاصه نمی شود. ایران در سال جاری اقدامی تاریخی کرد که شاید پیش از این هرگز تصور نمی شد دولتی که شهروندانش از بزرگ ترین قربانی سلاح های شیمیایی باشند، چنین کاری کند. در جریان بازنگری در اساس نامه سازمان منع گسترش سلاح های شیمیایی، جمهوری اسلامی با وجود تبلیغاتش درباره ضرورت مبارزه با سلاح های شیمیایی، در اقدامی دور از انتظار، به قطع نامه امكان شناسايی مرتكبان جنایت به کارگیری این نوع سلاح ها رای منفی داد.

رای منفی ایران به شناسایی جنایت کاران استفاده از سلاح های شیمیایی درست در سی‌امین سالگرد بمباران شیمیایی سردشت توسط ارتش صدام حسین، رهبر وقت عراق رخ داد. آن بمباران شیمیایی در تیرماه ۱۳۶۶ به مرگ دلخراش و صدمات شدید جسمی به بیش از دو هزار ایرانی انجامید که دولت جمهوری اسلامی ایران نمایشگاه عکسی از آن ها را اکنون در مقر سازمان منع گسترش سلاح های شیمیایی برپا کرده است. هرچند ایران همراه با روسیه و خود سوریه به قطع نامه تغییر اساس نامه سازمان رای منفی داد اما کشورهای عضو سازمان با اکثریت آرا اختیارات این سازمان را افزایش دادند.

تا پیش از این، سازمان فقط می توانست استفاده یا عدم سلاح شیمیایی در یک منطقه را تایید کند اما با این تغییر، قادر است سازنده سلاح و عامل به کارگیرنده آن را هم شناسایی کند که یک تحول مثبت در مبارزه با سلاح های شیمیایی است و انتظار این بود ایران هم از آن حمایت کند.

حالا ایالات متحده در همین سازمان، ایران را به نقض کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی متهم کرده است. جمهوری اسلامی از زمانی که متهم به تجهیز معمر قذافی، رهبر وقت لیبی به سلاح های شیمیایی شد، پرونده ای باز اما مسکوت در احتمال تخلف از کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی داشت. با حمایت مستمر از بشار اسد، رهبر سوریه که متهم به استفاده از چنین سلاح‌هایی است، استدلال های 40 ساله اش در مخالفت با به کارگیری سلاح های شیمیایی را مخدوش کرده و با رای غیرمنتظره اش در لاهه، این روند را تثبیت کرده است.

ایران از آبان سال ۱۳۰۹ عضو «پیمان ژنو» در مقابله با به کارگیری گلوله های سمی در جنگ ها است و در تشکیل کنوانسیون منع گسترش سلاح های شیمیایی، پیش گام محسوب می شد و تا ماه های اخیر سابقه ای درخشان در این زمینه داشت. اگر جمهوری اسلامی ایران سابقه خود را در مبارزه با سلاح های شیمیایی این چنین در ماه های اخیر تخریب نمی کرد، طرح اتهامی مرتبط به سلاح های شیمیایی علیه آن به هیچ وجه از سوی جامعه جهانی جدی گرفته نمی شد. چون دولت «دونالد ترامپ»، رییس جمهوری ایالات متحده سرسختی سیاسی کم سابقه ای با ایران نشان می دهد که اروپا با آن موافق نیست.

کشورهای عضو سازمان منع گسترش سلاح های شیمیایی اگر اتهام امریکا به ایران را قابل پی گیری ندانند، ممکن است که تحریم های تازه ای صرفا از سوی ایالات متحده علیه ایران وضع شود. اما در صورتی که جامعه جهانی نسبت به این ظن و شکی که امریکا ایجاد کرده است همراهی نشان دهند، موضوع می تواند همانند پرونده هسته ای جمهوری اسلامی ایران در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی، ابعاد یک بحران جهانی به خود بگیرد. تحریم های بین المللی علیه عراق صدام حسین و سرانجام حمله به این کشور صرفا به بهانه برنامه اتمی صدام نبود بلکه بخشی بزرگی از آن بحران، ظن یا بهانه نگه داری و ادامه تولید سلاح شیمیایی در خاک عراق بود.

مطالب مرتبط:

رای عجیب ایران در حمایت از سوریه در سالگرد بمباران شیمیایی سردشت

دردسرهای ۱۰ ساله اتمی ایران در سایت نظامی پارچین

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}