سال ۱۳۹۷ را شاید بتوان سال اعتراضات کارگری نامید؛ سالی که کارگران در شهرها و استان‌های مختلف بارها و بارها نسبت به عدم پرداخت حقوق خود، نداشتن امنیت شغلی و خصوصی‌سازی تجمع‌های اعتراضی برگزار کردند. حرف اصلی آن‌ها یک جمله بود: «کار می‌کنیم، چرا حقوق نمی‌گیریم؟»

صدا و تصاویر اعتراضات کارگری به مدد شبکه‌های اجتماعی به طور وسیع منتشر و بسیاری از اقشار جامعه مثل معلمان با کارگران هم‎صدا شدند. در این مجموعه گزارش، مروری داریم به مهم‎ترین اتفاقات کارگری در استان‌هایی که بیش‎ترین اعتراضات کارگری را در سال گذشته داشته‌اند.

استان خوزستان

خوزستان رکوردار برگزاری تجمعات کارگری است. این را «همایون یوسفی»، نماینده مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی هم تایید کرده و گفته است: «استان خوزستان با ۹۰۰ مورد تحصن در یک سال گذشته، رتبه اول تجمعات در کشور را دارد که حرف مشترک همه این تجمعات، ضعف مدیریت مسایل در استان است.»

تجمع‌های اعتراضی کارگران «شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه» و کارگران «گروه ملی صنعت فولاد خوزستان» از مهم‌ترین تجمعات کارگری سال گذشته بودند که هر دو در استان خوزستان برگزار شدند.

«ایران‎وایر» در این گزارش، در دو بخش به تجمعات کارگری این استان در سال ۱۳۹۷ پرداخته است؛ بخش اول بر تجمعات کارگری شهرستان‌های خوزستان و بخش دوم بر تجمعات در مرکز استان متمرکز است.

آبادان؛ از  تجمع تا خودسوزی

جمعی از کارگران بازنشسته «شرکت پتروشیمی آبادان» روز ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ مقابل فرمانداری این شهر تجمع کردند و خواستار پرداخت سهم کارفرما به صندوق بازنشستگی و رفاه کارکنان صنعت نفت شدند. «عادل ادریس‎زاده»، رییس کانون بازنشستگان صنعت نفت آبادان در این باره گفته بود: «تأمین مقرری و مستمری بازنشستگان و بازنشستگان پیش از موعد برعهده خود پتروشیمی است. سه سال است که پتروشیمی مطالبات کارکنان و تعهدات مالی خود را در این زمینه پرداخت نکرده است.»

«احمد شاکری»، عضو هیات مدیره صندوق بازنشستگی آبادان هم گفته است:«صندوق بازنشستگی کشوری به دلیل بدهی ۲۰ میلیارد ریالی پتروشیمی آبادان به این صندوق، حاضر به پرداخت حقوق بازنشستگان نیست.»

۲۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، یک‌صد تن از کارکنان واحد پسماند اداره خدمات شهری شهرداری آبادان به دلیل پرداخت نشدن دو ماه حقوق و شش ماه مزایای خود، مقابل ساختمان مرکزی شهرداری جمع شدند. خواسته آن‎ها پرداخت معوقات مزدی‌شان بود. «آرش دُر»، معاون امور مالی شهرداری آبادان گفته بود: «شش ماه اضافه کار و هفت ماه سهم بیمه این کارگران پرداخت نشده است، چهار ماه هم اضافه کار و حقوق دریافت نکرده‏اند و ۶۰۰ میلیارد ریال نیز به بیمه تامین اجتماعی بابت حق بیمه کارکنان شهرداری در سال‏های گذشته بدهی داریم.»
این در حالی است که بسیاری از ارگان‌ها و نهادهای دولتی، از جمله شرکت هواپیمایی «زاگرس»، فرودگاه آبادان و برخی بیمارستان‏ها به شهرداری آبادان بدهکار هستند.

اول خرداد ۱۳۹۷، «عبدالنبی معرف‎پور»، کارگر شهرداری این شهر در اعتراض به پرداخت نشدن حقوق خود، روبه‎روی ساختمان شهرداری منطقه۲ دست به خودسوزی زد و با جراحتی عمیق و سوختگی ۸۰ درصد، به بیمارستان ۱۷ شهریور آبادان و از آن‌جا به اهواز منتقل شد. در این حادثه، «ضامن اذربیجان»، همکار او که قصد کمک داشت نیز به شدت دچار سوختگی شد و با ۴۰ درصد سوختگی، او را به بیمارستان منتقل کردند. کارگران اعتصاب کننده شهرداری گفته بودند: «آبادان صاحب ندارد. چهارماه است حقوق نگرفته‌ایم. این‎جا جمع شده‌ایم و پول‎مان را می‌خواهیم. چندماه حقوق‌مان را نداده‌اند.»

۵۰ نفر از کارگران اداره آب و فاضلاب روستایی آبادان در اعتراض به پرداخت نشدن شش ماه حقوق خود نیز روز هفتم خرداد ۱۳۹۷  روبه‌روی ساختمان فرمانداری آبادان تجمع کردند. رییس آبفای روستایی این شهر میزان بدهی این اداره به کارکنان خود را ۲۰ میلیارد ریال عنوان کرده و گفته بود:«این اداره توان مالی لازم برای پرداخت مطالبات کارگران را ندارد.»

۹۰ کارگر پیمان‎کاری بخش حمل و نقل پالایشگاه آبادان هم هفتم آبان ماه ۱۳۹۷ در اعتراض به بی‌توجهی مدیریت پالایشگاه به افزایش دستمزدشان دست به تجمع زدند. کارگران می‌گفتند:«کارفرما مصوبه شورای عالی کار را برای افزایش حقوق سال جاری کارگران حمل ونقل پالایشگاه اجرایی نکرده است.»

۸۰ نفر از کارگران پیمان‎کاری فاز ۲ پالایشگاه آبادان آذرماه ۱۳۹۷ با تجمع مقابل ورودی، در اعتراض به پرداخت نشدن پنج ماه مطالبات مزدی خود دست از کار کشیدند. مدیران این پالایشگاه بارها در خصوص پرداخت معوقات آن‌ها وعده داده بودند ولی اقدام جدی برای پرداخت مطالبات این کارگران انجام نشد.

اول دی‌ماه ۱۳۹۷ ، تجمعات روزانه کارگران شهرداری آبادان در اعتراض به پرداخت نشدن حقوق و مزایای آن‎ها خبرساز شد. بیش از دو هزار پرسنل شهرداری این شهر در پی دریافت نکردن سه ماه حقوق خودتجمع کردند. «حسن کمری»، سخن‌گوی شورای اسلامی شهر آبادان با بیان این که در حال رایزنی برای پرداخت بخشی از حقوق کارگران است، گفته بود:«پرسنل موجود در شهرداری آبادان دو برابر ظرفیت مورد نیاز هستند. مشکلات مالی شهرداری هم ناشی از کاهش سهم شهرداری از عوارض آلایندگی پالایشگاه و پرداخت نشدن عوارض فاز ۲ پالایشگاه آبادان است.»
به گفته وی، هر ماه حساب شهرداری در زمان پرداخت حقوق از سوی طلب‎کاران مالی شهرداری خالی می‌شود.

مسجد سلیمان

۲۱ کارگر شهرداری مسجدسلیمان مهرماه ۱۳۹۷ دست به اعتصابی زدند که هفت روز به طول انجامید. این کارگران چهار ماه دستمزد، حق بیمه و سنوات مزدی طلب‎کار بودند. «احمد زمانپور»، رییس شورای اسلامی و نماینده این شهر در شورای استان خوزستان وعده داده بود که طی دو تا سه روز یک میلیارد تومان برای پرداخت معوقات مزدی کارکنان شهرداری تأمین شود.

اول دی‌ماه ۱۳۹۷ ، تجمع ۱۰۰ نفر از کارگران «کارخانه سیمان مسجد سلیمان» نیز گزارش شد. آن‎ها به دلیل نداشتن امنیت شغلی، پرداخت نشدن پنج ماه حقوق و دو ماه حق بیمه دست به تجمع زده بودند. مدیر این کارخانه مدعی شده بود کارگران این کارخانه هیچ‌گونه معوقه‌ای ندارند و گفته بود:«صحبت‌های کارگران را تایید نمی‌کنم.»
کارگران این مجموعه در سال ۱۳۹۶ نیز در اعتراض به پرداخت نشدن حقوق و معوقات خود اقدام به تجمع اعتراضی کرده بودند.  

۱۱ آذر ۱۳۹۷ خبر رسید کارگران و کارکنان شهرداری «آبژدان اندیکا»، از توابع مسجد سلیمان به دلیل دریافت نکردن بیش از ۹ماه حقوق خود، مقابل این شهرداری تجمع کرده‌اند. شهردار این شهرستان ضمن تایید این خبر گفته بود: «تاکنون بیش از ۲۰ بار با مسوولان مربوطه برای حل مشکل کمبود اعتبار برای شهرهای کوچک نامه‏نگاری شده اما حدود ۳۵میلیارد ریال بدهی از دوره گذشته روی دوش شهرداری است. این جا ۵۵ نفر نیرو دارد که ماهانه حدود ۳۰۰میلیون ریال برای بیمه این کارکنان پرداخت می‌شود. در صورتی که مبلغ ارزش افزوده دریافتی ماهانه ما، کم‎تر از این مبلغ است.»

اندیمشک

۱۹ آذر ۱۳۹۷ ، کارگران «کارخانه آریا استیل الوند» در اعتراض به حقوق معوقه خود مقابل ساختمان فرمانداری اندیمشک تجمع کردند. مسوول حراست فرمانداری در جمع کارگران حاضر شد و قول پی‎گیری مطالبات آن‌ها را داد. کارگران با اعتماد به وعده‌های داده شده، به اعتراض صنفی خود پایان دادند اما تاکید کردند:«در صورتی که به مطالبات‎مان اهمیتی داده نشود، بار دیگر اعتراض خود را به گوش مسوولان خواهیم رساند.»

این کارگران با بی‎نتیجه ماندن وعده‌ها، دوشنبه سوم دی‌ماه ۱۳۹۷ بار دیگر در برابر فرمانداری اندیمشک دست به تجمع زدند.

کارگران مجموعه شهرداری اندیمشک هم از ۱۱ ماه حقوق پرداخت نشده خود خبر داده و بارها به همین علت تجمع کرده‌اند. به گفته آن‌ها، از آغاز سال ۱۳۹۷ پرداخت مطالبات مزدی حدود ۷۰۰ کارگر شهرداری اندیمشک انجام نشده است. مقامات شهرداری می‌گویند منابع مالی کافی برای پرداخت وجود ندارد.

بهبهان؛ فقر با بوی نرگس‌زار

۲۵ آذر۱۳۹۷ ، کارگران سد تنظیمی «آریوبرزن» بهبهان به دلیل عدم پرداخت شش ماه حقوق از سوی کارفرما، تجمعی را در مقابل محل کار خود برگزار کردند. این کارگران از مسوولان شهرستان خواستار پی‎گیری جدی و تلاش برای احقاق حق‌شان شدند. یکی از تجمع کنندگان گفته بود:«فشار اقتصادی کمر خانواده را خم کرده است. پس از شش ماه حقوق نگرفتن، حتی توان خرید یک قرص نان را هم نداریم.»

مجری پروژه سد آریوبرزن در واکنش به تجمع این کارگران گفته بود:«پی‎گیر موضوع هستیم تا در سه ماه باقی‎مانده سال، حقوق کارگران را تا جایی که امکانات سازمان اجازه دهد، تسویه حساب کنیم.»

بندر ماهشهر؛ منطقه ویژه اقتصادی نه آب دارد نه نان

۱۷اردیبهشت ۱۳۹۷ ، جمعی از کارگران لوله‏سازی ماهشهر واقع در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی این شهر در اعتراض به معوقات مزدی و اخراج تعدادی از کارگران این شرکت اقدام به برگزاری تجمع اعتراضی کردند. چهارم دی‌ماه ۱۳۹۷ هم ۱۰۸ تن از کارگران شاغل در این شرکت به دلیل آن چه مشکلات مالی کارفرما عنوان شده بود، از کار بی‎کار شدند. با توجه به حساسیت موضوع، استانداری خوزستان به این موضوع وارد شد اما از نتیجه پی‎گیری‌ها خبری در دست نیست.

دوم مرداد ۱۳۹۷، یک منبع آگاه از برگزاری تجمعی توسط کارگران «پتروشیمی ماهشهر» در اعتراض به معوقات مزدی خود و عدم پایبندى شرکت‌هاى ذی‎ربط به اجراى قانون، اقدام به برگزاری تجمع کردند.

۲۸ مرداد ۱۳۹۷ هم کارگران «شرکت ایرکست شاونبرگ»، یکی از تولیدکنندگان اسکلت‌های فلزی سنگین در پی یک تجمع چند ساعته، موفق به برگزاری یک جلسه مشترک با کارفرما شدند. آن‌ها به عدم پرداخت چهار ماهه مطالبات مزدی و قرار گرفتن در شرایط سخت معیشتی اعتراض کردند. در نهایت مقرر شد ظرف دو هفته حقوق معوقه این کارگران به طور کامل پرداخت شود.

آذرماه ۱۳۹۷ ، ماهشهر شاهد تجمع کارگران «پتروشیمی فارابی» برای چند روز پیاپی هم بود. این کارگران در چهارمین دور از اعتراض صنفی خود در سال جاری، خواستار اجرای طرح طبقه‌بندی مشاغل و بالا رفتن مزایای مزدی خود بودند. به باور آن‎ها، اجرای طرح طبقه‌بندی مشاغل، مشابه دیگر شرکت‌های پتروشیمی، «حق مسلم» آن‎ها است و باید بی چون و چرا انجام شود.

مدیر روابط عمومی این شرکت اعلام کرد طرح طبقه‌بندی مشاغل برای این کارگران در حال انجام است اما این موضوع زمان‎بر خواهد بود و نیاز به فرصت زمانی مناسب دارد. کارگران اما می‌گویند کار با سهل‎انگاری پیش می‌رود.

بندر امام خمینی

۹ اردیبهشت ۱۳۹۷ ، جمعی از کارگران شهرداری بندر امام خمینی در اعتراض به عدم دریافت حقوق شش ماهه خود دست از کار کشیده و مقابل شهرداری سفره خالی پهن کردند. فرماندار ماهشهر مشکلات مالی شهرداری را دلیل پرداخت نشدن دستمزد کارگران اعلام کرد و گفت مدیران شهرداری و اعضای شورای اسلامی شهر قول داده‌اند تا چند روز آینده مطالبات کارگران را پرداخت کنند و اگر شهرداری نتواند این مطالبات را پرداخت کند، آن را از محل ارزش افزوده شهرداری در اداره دارایی پرداخت خواهند کرد.

۲۰ آذر ۱۳۹۷، بندرامام خمینی شاهد تجمع کارگری دیگری بود. کارگران سایت‌های ضدعفونی بندر امام خمینی مقابل دفتر نماینده مردم شهرهای ماهشهر، امیدیه، هندیجان و بندر امام خمینی در مجلس شورای اسلامی در اعتراض به صدور مجوز راه‎اندازی سایت جدید در پایانه حمل‌ونقل، اقدام به تجمع کردند.

این کارگران بر این باورند راه‎اندازی سایت جدید، امنیت شغلی آن‌ها را به خطر می‌اندازد. می‌گویند: «اگر اداره پایانه‌های بندر امام جای اضافی دارد، چرا برای پارکینگ کامیون و تریلرها از آن استفاده نمی‌کند تا ما شاهد ازدحام و ترافیک در محور پلیس راه به بندر امام نباشیم؟ ما به دنبال یک لقمه نان حلال هستیم و اجازه نمی‌دهیم کسی با نان ما بازی کند.»

۱۱ آذر ۱۳۹۷ هم  کارگران پیمان‌کار اداره خدمات شهری شهرداری بندر امام خمینی در اعتراض به سه ماه معوقات مزدی‌ خود، در مقابل ساختمان شهرداری تجمع کردند. این اعتراض دو روز به طول انجامید و در نهایت رییس شورای شهر بندر امام از توافق با معترضان برای تسویه مطالبات‌شان خبر داد و گفت با توافق معترضان مقرر شده است این معوقات طی سه ماه آینده پرداخت شوند.

حمیدیه

کارگران اداره فضای سبز شهرداری حمیدیه، از شهرستان‌های حومه شهر اهواز، ۱۲ آذر ۱۳۹۷ مقابل ساختمان شهرداری این شهر در اعتراض به پرداخت نشدن حقوق و بیمه خود دست به تجمع زدند.این کارگران بیش از 9 ماه مطالبات مزدی خود را دریافت نکرده بودند. یکی از شرکت کنندگان در این تجمع گفته بود: «قول و قرارهای زیادی برای پرداخت حقوق و مزایای ما از سوی مسوولان حمیدیه داده شده اما هنوز مشکل ما حل نشده است.»

شادگان؛ این تنها فرصت شغلی است

۱۹ آبان‌ ۱۳۹۷ ، جمعی از کارگران اداره خدمات شهری و فضای سبز شهرداری شادگان (فلاحیه) به علت معوقات مزدی خود در مقابل استانداری خوزستان اقدام به برگزاری تجمع اعتراضی کردند. معترضان شادگان که دست‌کم ۹ ماه است هیچ حقوقی دریافت نکرده‌اند، ۲۸ مهر ماه سال جاری هم در برابر ساختمان شهرداری دست به اعتراض زده بودند. این کارگران که شمارشان به ۳۰۰ تن می‌رسد، ۱۵ مهرماه نیز در اعتراض به عدم پرداخت دست‎مزدهایشان، ورودی ساختمان شهرداری را مسدود کرده و مانع رفت و آمد مراجعان و کارمندان به داخل ساختمان شده بودند. آن‌ها می‌گویند عدم پرداخت دست‌مزدها، زندگی را برای کارگران و خانواده‌هایشان سخت کرده است ولی به دلیل کمبود فرصت شغلی در شادگان، چاره‏ای جز ادامه کار در شهرداری ندارند.

شوشتر

۲۵ مهر ۱۳۹۷، ۴۰۰ نفر از کارگران شهرداری شوشتر مقابل ساختمان شهرداری برای سومین روز متوالی تجمع کردند. این کارگران می‌گفتند از فروردین ماه دست‌مزدی نگرفته‌اند و بیمه‌های آن‎ها نیز با مشکلاتی مواجه شده است.

کارگران واحد موتوری و اداری شهرداری شوشتر هم در همراهی با اعتراض کارگران اداره فضای سبز، از جمع‌آوری زباله‌های برخی مناطق شهر خودداری کردند. این کارگران که از دی‌ماه سال گذشته تبدیل وضعیت شده و با واسطه شرکت پیمان‎کاری نیروی انسانی اشتغال دارند، از آغاز سال‎جاری دست‎مزد دریافت نکرده‌اند.

آن‎ها علاوه بر تقاضای پرداخت معوقات مزدی خود، خواستارعقد قرارداد مستمر و دائم، پرداخت حق بیمه، تامین امنیت شغلی کارگران، دادن حق اعتراض و بیان مشکلات صنفی از سوی کارگران و مشخص شدن زمان پرداخت حقوق در هر ماه شدند.

دزفول

۱۹ تیر ۱۳۹۷ ، کارگران شهرداری دزفول در اعتراض به عدم رسیدگی به مشکلات معیشتی‌ خود، مقابل فرمانداری و شهرداری این شهر تجمع کردند. کارگران فضای سبز هم به این تجمع اعتراضی پیوستند و جمعیتی بالغ بر ۱۰۰ نفر در این اعتراض حضور داشتند. یکی از کارگران شرکت کننده گفته بود با بیش از ۱۰ سال سابقه کار، چند ماه حقوق، عیدی و پاداش سال‎های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ و نیز سنوات سال۱۳۹۴ را طلب‌کار است و بیش از هفت ماه بیمه تامین اجتماعی او هم واریز نشده است.

این کارگران ۱۸ دی ماه نیز مجددا در اعتراض به مطالبات صنفی خود دست از کار کشیده و در محل میدان «رودبند» دزفول تجمع کردند.

«محمدعلی دوایی‌فر»، شهردار دزفول ‌گفته بود بدهی‌های شهرداری دزفول شش برابر درآمد سالانه است و برای این موضوع باید چاره‌اندیشی کرد.

کوت عبدالله ( کارون )

کارگران «شرکت لای‎روب‌کار» شهر «کوت عبدالله» شش ماه دست‎مزد دریافت نکرده بودند‌ و ۱۴ ماه حق بیمه آن‎ها پرداخت نشده بود. به همین دلیل در ۲۷ آذر ۱۳۹۷تجمعی اعتراضی را در مقابل شورای اسلامی شهر برگزار کردند. «حسین ناصری»، رییس شورای شهر کارون با تایید مطالبات کارگران گفته بود:«تعداد این نیروها ۳۶ نفر است که شش ماه حقوق معوقه دارند و ۱۴ ماه بیمه دریافت نکرده‌اند.»

رییس شورای این شهرستان در ادامه گفته بود:«کوت عبدالله سیستم فاضلاب ندارد و جوی‌های روبازی دارد که مرتبا باید مسیر آن‎ها تمیز شود. از همین رو، نیروی لای‎روب مورد نیاز است.»

او افزوده بود:«در ابتدای کار ما(دوره جدید شورای شهر) در شهریور۱۳۹۶، با توجه به این که قرارداد با پیمان‎کار خدمات شهری تمام شده بود، سرپرست شهرداری در آن دوره نیرویی را برای لای‎روبی جوی‌های آب گردآوری کرد. اما بعد از گذشت حدود یک الی دو ماه، استانداری نامه زد که شهرداری حق گرفتن نیروی خدمات شهری و به‌طور کلی، حق جذب نیرو را ندارد و برای انجام کارش، باید از همان کارگرهای سابق حوزه‌های دیگر استفاده کند.»

مطالب مرتبط:

مرور اعتراضات کارگری در استان قزوین؛ ۴۸ هزار بیکار و ۲۰ تجمع کارگری

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}