از روز گذشته خبرهایی مبنی بر برگزار شدن نمایشگاهی درباره «نفوذ» و «جاسوسی» توسط معاونت ضد جاسوسی وزارت اطلاعات برای حدود ۱۰۰ نفر از اهالی رسانه منتشر شده است. اما تاکنون توضیحی درباره این که خبرنگاران حاضر در این نمایشگاه بر چه اساسی انتخاب شده بودند و این نمایشگاه کجا و حتی دقیقا چه روزی برگزار شده، منتشر نشده است. چند خبرگزاری تنها به انتشار گزارش‌هایی در این رابطه کوتاه اکتفا کرده‌اند. «ایسنا» گزارش خود را از این نمایشگاه این گونه آغاز کرده است: «اواسط هفته جاری درب‌های نمایشگاه ضد جاسوسی وزارت اطلاعات به روی جمعی از اصحاب رسانه باز شد تا شاید آن‌ها نسبت به پدیده نفوذ که این روزها مرز نمی‌شناسد، بیشتر آگاه شوند. نمایشگاه ضد جاسوسی وزارت اطلاعات که به گفته مسوولان مربوطه، به توصیه مقامات ارشد نظام برپاشده، بیش از هر چیز نمایشگاهی توجیهی و آموزشی برای مخاطبینی است که به دلیل نوع و سطح دسترسی خود به اطلاعات، در معرض آسیب و یا تهدیدات امنیتی قرار می‌گیرند.»

خبرگزاری «فارس» نیزهدف از برگزاری این نمایشگاه را آموزش مخاطبانی گزارش کرده است که در معرض آسیب و یا تهدید بیشتری قرار دارند.

خبرنگار سیاسی یکی از روزنامه‌های مطرح ایران درباره برگزاری این کارگاه به «ایران‌وایر» می‌گوید: «برای این ورک‌شاپ از خبرنگاران سیاسی و اجتماعی دعوت نشده بود. این نمایشگاه در سطح سردبیران و دبیران رسانه برگزار شده و اطلاعات ما هم در این‌باره اندک است.»

خبرنگار اجتماعی یکی از خبرگزاری‌ها نیز به «ایران‌وایر» می‌گوید: «من فکر می‌کنم بیشتر بچه‌های حوزه بین‌الملل و سیاست خارجی را دعوت کرده باشند؛ افرادی که با "محمدجوادظریف" و "سیدعباس عراقچی" و… به سفر می‌روند. می‌خواهند به آن‌ها یاد بدهند که شما در معرض خطر هستید. شاید بعد از اعلام پناهندگی خبرنگار خبرگزاری "موج"، بخواهند هشدار بیشتری بدهند.»

روز یک‌شنبه سوم شهریور ۱۳۹۸، خبر پناهنده شدن «امیر توحید فاضل»، خبرنگار موج که در سفر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران به سوئد او را همراهی می‌کرد، منتشر شد. او در جریان سفر، از کاروان خبرنگاران جدا شده و در کشور سوئد اعلام پناهندگی کرده بود.

یکی از خبرنگارانی که در این کارگاه شرکت کرده بود نیز در گفت‌و گو با «ایران‌وایر» می‌گوید: «منظور اصلی این کارگاه این بود که به خبرنگارها هشدار بدهند به هیچ چیز و هیچ کس اعتماد نکنیم؛ به ویژه در سفرهای خارجی.»

او در ادامه اما به موضوع جدی‌‌تری در جریان این نمایشگاه اشاره می‌کند؛ موضوعی که در اخبار خبرگزاری‌ها به آن اشاره‌ای نشده است: «برای اولین بار دیدم که مقامات امنیتی تعداد زیادی خبرنگار را تهدید کردند و هشدار دادند که اگر دست از پا خطا کنیم، برای ما و خانواده‌های‌مان مشکل پیش می‌آید. شنیده بودم که چنین جلساتی در شوروی سابق برگزار می‌شد اما در ایران برای اولین چنین جلسه‌ای را تجربه کردم.»
او توضیح بیشتری درباره نمایشگاهی که درباره نفوذ و جاسوسی در تهران برگزار شده بود، نداد.

طبق اخبار منتشر شده، در این نمایشگاه چند نفر از مدیران و کارشناسان معاونت ضدجاسوسی وزارت اطلاعات درباره روش‌های مختلفی که سرویس‌های جاسوسی برای کسب اطلاعات استراتژیک و حتی معمولی از آن استفاده می‌کنند، صحبت کرده‌اند. اما کانال تلگرامی اخبار امنیتی و دفاعی گزارش داده است که کارشناسان در همین موارد هم از بیان جزییات معذور بوده‌اند: «به وضوح مشهود بود که زبان کارشناسان ضدجاسوسی در بیان جزییات پرونده‌ها بسته است و گاه که یک همکار رسانه‌ای با دو سه سوال متوالی قصد گودبرداری و کسب اطلاعات بیشتر را داشت، به وضوح می‌شنید که به دلیل طبقه بندی حفاظتی، حرف بیشتری نمی‌تواند بشنود.»

کانال تلگرامی اخبار امنیتی و دفاعی به نکته دیگری اشاره کرده است: «برابر آن‌چه آن‌ها گفتند، عوامل نفوذی و یا چهره‌هایی که فریب سازمان‌های اطلاعاتی را خورده بودند، گرچه به قشرخاصی محدود نمی‌شدند اما ویژگی مشترک همه آن‌ها، نخبگی و دسترسی‌ به اطلاعات بوده است. هم‌چنین نفوذی‌ها هم در لباس روحانیت بودند؛ پزشک، مهندس، دانشجو، کارمند نظامی و غیرنظامی.»

در این نمایشگاه به جاسوس بودن یک نخبه علمی هم اشاره شده است. «انصاف نیوز» نوشته است: «اما در میان سوژه‌های کشف شده از سوی وزارت اطلاعات با عنوان جاسوس، برخی نخبگان علمی نیز دیده می‌شوند. یکی از این افراد که مشخصاتش در این مراسم نمایش داده شده، فردی بوده که به لحاظ علمی سطحی بالا داشته است. بعد از روشن شدن همکاری‌اش با سرویس‌های امنیتی بیگانه، دستگیر شده و به‌خاطر حساسیت اطلاعات نظامی که منتقل کرده، به اعدام محکوم شده است. اما مدیرکل ضد جاسوسی وزارت اطلاعات با تاکید بر این که جرم جاسوسی پنج تا۱۰ سال حبس دارد و تنها در صورت جاسوسی در شرایط جنگ و یا در موضوع اطلاعات نظامی، به تشخیص قاضی پرونده ممکن است حکم اعدامی صادر شود، می‌گوید به‌دنبال این هستیم که در مورد نخبگان بتوان از علم و دانسته‌های آن‌ها استفاده کرده و به شکل دیگری کیفر کاری که انجام داده‌اند را ببینند تا جامعه بتواند از علم‌شان منتفع شود.»

این صحبت‌ها در شرایطی در نمایشگاهی با عنوان نفوذ و جاسوسی مطرح شده که چندین پژوهشگر، دانشجو و استاد دانشگاه با اتهام‌های «نفوذ» و یا «جاسوسی» در زندان به سر می‌برند؛ اتهام‌هایی که در دادگاه‌های غیرعلنی مطرح شده‌اند و متهمان آن‌ها را رد می‌کنند.

فارس گزارش داده است در این نمایشگاه تخصصی ضدجاسوسی، مباحثی هم‌چون تکنیک‌های ارتباطی و رفتاری سازمان‌های جاسوسی در فرآیند فریب افراد، اقدامات نرم امریکا در عرصه نفوذ فرهنگی، جاسوسی تلفنی، سوءاستفاده از هویت‌های جعلی، دام ویزا، روش‌های جذب نخبگان، اهداف و روش‌های نفوذ در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی و موضوعات متنوع دیگری تبیین و به تصویر کشیده شده است.
ایسنا نیز در بخشی از گزارشی که منتشر کرده، نوشته است معاونت ضد جاسوسی در این نمایشگاه تلاش کرده مخاطبان را با شیوه‌های سازمان‌های اطلاعاتی بیگانه در به دام انداختن کیس‌های مورد نظرشان آگاه کند؛ روش‌هایی که گاه به سادگی نوشیدن یک فنجان چای است و گاه به سیاهی رسوایی دام عسل؛ روشی که در سال‌های اخیر «پرستو» می‌خوانندش.

فیلمی در رابطه با جاسوسی از طریق تله جنسی نیز در این نمایشگاه پخش شده است. «بی‌بی‌سی» در این مورد نوشته است: «در توضیح تله‌های جنسی، فیلم کوتاهی در این نمایشگاه پخش شده که در آن یک زن خارجی که به فارسی تسلط نسبی داشته، کوشیده است کارکنان کنسول‌گری ایران را به خانه‌اش بکشد. در حالی که در هماهنگی با سرویس امنیتی خارجی، در خانه او دوربین مخفی و میکروفون جاسازی شده بود.»

خبرگزاری فارس یکی از بخش‌های جالب توجه در این نمایشگاه را صحبت کارشناسان ضدجاسوسی وزارت اطلاعات درباره آسیب شناسی فرهنگ ایرانی توسط سازمان اطلاعاتی امریکا دانسته است: «در این بررسی که سند پنهان آن توسط ضدجاسوسی کشف گردیده است، این سازمان (اطلاعات امریکا) طی ابلاغ رسمی به افسران اطلاعاتی فعال در موضوع ایران، توصیه نموده که ایرانیان مردمانی عاطفی و احساسی هستند، لذا تلاش کنید تا در تعاملات خود، آن‌ها را با دادن هدیه، تسهیلات، دعوت به یک رستوران و… مدیون نمایید. چرا که آنان در این شرایط تلاش خواهند کرد تا محبت شما را جبران کنند و در این فرآیند است که می‌توان یک ایرانی را از طریق ارتباط دوستانه با خود همراه و به تدریج تبدیل به خائن و جاسوس کنید.»

کیس دیگری که توسط کارشناسان ضد جاسوسی در این نمایشگاه مطرح شده، به یکی از کارمندان وزارت امور خارجه مربوط است. انصاف نیوز نوشته است: «در فقرهٔ دیگری، دیپلماتی با سابقه بود که از سال ۱۳۷۲ وارد وزارت امور خارجه شده و در سال ۱۳۸۴ ماموریتی ثابت در یکی از کشورهای اروپای مرکزی به او داده شده و سه سال بعد از آن، آغاز همکاری‌اش با سیا بوده است. او سال ۱۳۸۸ به ایران بازمی‌گردد و در وزارت امور خارجه به عنوان دستیار یکی از معاونین مشغول به کار می‌شود و هم‌چنان ارتباطش با  سیا(CIA) از طریق راه‌های امن ادامه داشته و در ازای اطلاعات سری مربوط به جلسات و همکاری با این سازمان امنیتی جاسوسی، پولی هنگفت دریافت می‌کرده است. او از زمانی که متوجه می‌شود رد داخل به او مشکوک شده‌اند، به سرعت متواری شده و تا امروز هم اطلاعی از او در دست نیست.»

کانال تلگرامی اخبار امنیتی و دفاعی هم به موضوعی در این نمایشگاه اشاره کرده که به زعم آن‌ها جالب توجه بوده است: «کارشناسان می‌گفتند روش جذب افراد هم بسته به انگیزه آن‌ها متفاوت است؛ یکی عاشق زندگی در غرب است، دیگری دانشگاه خوب و تحصیلات عالی می‌خواهد، آن یکی شغل پردرآمد دوست دارد و یکی هم با اعتقاد به ضربه زدن به نظام، اطلاعات می‌فروشد. اما نکته مهمی که در لابه‌لای حرف‌های کارشناسان به اشاره‌ای اکتفا شد، اطلاعاتی است که حریف بدون هیچ هزینه‌ای آن‌ها را از دست‌مان می‌قاپد. این برمی‌گردد به اظهارنظرهای برخی مسوولان کشور در رده‌های مختلف مدیریتی که گاه و بی‌گاه در یک دعوای سیاسی، نه پته هم‌دیگر که منافع ملی کشور را روی آب می‌ریزند و برای این‌که در مشاجره دست بالا را داشته باشند، اطلاعات طبقه‌بندی شده را فاش می‌کنند.»

انصاف نیوز در گزارشی به کیس‌هایی که در این نمایشگاه توسط کارشناسان معاونت ضد جاسوسی تشریح شده، اشاره کرده است: «افراد متعددی برای این کار انتخاب می‌شدند؛ از کسی با پوشش روحانی تا راننده تاکسی و رایزن فرهنگی و دیپلمات و کارمندان و شاغلان نهادهای نظامی و… . از همگی مثالی با نام و نشان وجود داشت که به اشکال مختلف با سرویس‌های امنیتی دیگر کشورها به همکاری پرداخته و در برخی موارد، اطلاعاتی موثر و مهم را به دست آن‌ها رسانده بودند. تا آن‌جا که در یکی از این موارد، فرد مورد نظر غیر از این که اطلاعاتی مهم در زمینهٔ نظامی را خارج کرده بود، حتی به‌شکلی، اطلاعاتی دربارهٔ برخی دانشمندان هسته‌ای ترور شده –از جمله شهید "علی‌محمدی"- به سرویس‌هایی چون "موساد" داده بود که در نهایت دستگیر شد.»

اشاره این خبرگزاری به ترور «مسعود علی‌محمدی»، یکی از چهار دانشمند هسته‌ای است که وزارت اطلاعات ایران معتقد است با برنامه‌ریزی سازمان‌های جاسوسی اسراییل ترور شده‌اند. البته هفت سال پیش وزارت اطلاعات اعلام کرد که عاملان قتل این چهار دانشمند را دستگیر کرده است. یکی از آن‌ها به نام «مجید جمالی فشی» به اعدام محکوم شد.

صداوسیما جمهوری اسلامی در مستندی به نام «کلوب ترور» نیز اعتراف ۱۳ متهم این پرونده را پخش کرد. اما کمتر از یک ماه پیش، «مازیار ابراهیمی»، یکی از کسانی که روبه‌روی دوربین اعتراف کرده بود، خبر از شکنجه‌های وحشتناک در زندان‌های ایران و اجبار به اعتراف داد. او گفت تا قبل از دستگیری، حتی نام مسعود علی‌محمدی و دیگر دانشمندان هسته‌ای را نشنیده بوده است. به گفته ابراهیمی، اختلاف سازمان اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات باعث شد آن‌ها آزاد شوند.

پخش مستند مازیار ابراهیمی از شبکه تلویونی بی‌بی‌سی باعث شد برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی به این موضوع واکنش نشان دهند و خواستار توضیح مقامات وزارت اطلاعات شوند. روز سه‌شنبه ۱۲ شهریور، «محمود علوی»، وزیر اطلاعات به «کمیسون امنیت ملی و سیاست خارجی» مجلس رفته بود تا به سوال «محمود صادقی»، نمانیده تهران در این باره پاسخ دهد. صادقی در توییترش نوشته از پاسخ‌های علوی قانع نشده است: «وزیر اطلاعات امروز طبق برنامه همراه با بعضی از مدیران و کارشناسان ذی‌ربط با حضور در کمیسیون امنیت ملی به سؤالات اینجانب درباره ترور کارشناسان هسته‌ای پاسخ داد. پرسش و پاسخ‌ها بیش از چهل دقیقه طول کشید. به‌علت کمبود وقت، قرار شد توضیحات تکمیلی ظرف یک ماه آینده به اینجانب ارایه شود.»

یک روزنامه‌نگار ساکن تهران می‌گوید: «به نظر من، دلیل برگزاری این کارگاه، همین موضوع مازیار ابراهیمی بوده است. بعد از این که این فرد با رسانه‌های خارج از ایران مصاحبه کرد، یک نوع آبرو ریزی برای وزارت اطلاعات به وجود آمد. رسانه‌های داخل ایران هم با استناد به مصاحبه‌های ابراهیمی درباره این موضوع، با نمایندگان و یا مسوولان قوه قضاییه صحبت کردند؛ مثلا در نشست هفتگی "غلامحسین اسماعیلی"، سخن‌گوی قوه قضاییه، درباره این موضوع سوال کردند یا از آقای "علی ربیعی"، سخن‌گوی دولت درباره اعترافات اجباری و پرونده متهمان به ترور دانشمندان هسته‌ای پرسیدند. این مساله به یک رسوایی بزرگ برای وزارت اطلاعات تبدیل شده است. به همین علت دبیران و سردبیران رسانه‌ها را دعوت کرده بودند که بگویند هوای ما را داشته باشید. البته با جملات و کلمات پرطمطراق مثل آب به آسیاب دشمن نپاشید و… .»

کانال تلگرامی اخبار امنیتی دفاعی هم با عنوان کردن خواسته کارشناسان جاسوسی از رسانه‌ها، روی حرف‌های این روزنامه‌نگار صحه می‌گذارد: «خواسته کارشناسان ضدجاسوسی وزارت اطلاعات از رسانه‌ها، هم روشن بود و هم ساده: اولا شما هیزم بیار اختلافاتی که منجر به افشای اطلاعات مهم می‌شود، نباشید و ثانیا با ایجاد هوشیاری در جامعه، شهروندان را نیشگون بگیرید تا مبادا برای مثلا درخواست یک ویزا برای خود یا عضوی از خانواده‌شان، مملکت فروشی کنند.»

 

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}