مقامات ایرانی و آمریکایی روز شنبه ۱۶ آذرماه اعلام کردند دو زندانی ایرانی و آمریکایی باهم مبادله شدند و تا ساعتی بعد وارد خاک کشورهایشان می‌شوند.

«ژیائو وانگ»، محقق چینی و دانشجوی رشته تاریخ دانشگاه پرینستون آمریکا که در زندان اوین به سر می‌برد با «مسعود سلیمانی»، پژوهشگر ایرانی که در زندانی در ایالت جورجیا بوده هر دو آزاد شده‌اند. هر دوی آن‌ها در زوریخ تحویل مقامات دو کشور داده شده‌اند.

ژیائو وانگ، بیش از سه سال پیش (تابستان ۱۳۹۵) در تهران بازداشت و به ۱۰ سال حبس به اتهام جاسوسی محکوم شد. 

مقامات آمریکایی اظهار کردند آزادی آقای سلیمانی در مقابل آزادی ژیائو وانگ بهای بسیار اندکی بوده چون انتظار می‌رفته مسعود سلیمانی اوایل ماه آینده با توافق‌نامه‌ای آزاد شود.

«دونالد ترامپ»، رییس‌جمهور آمریکا صبح ۱۶ آذر با انتشار بیانیه‌ای مبادله دو زندانی را تایید کرد و خبر داد ژیائو وانگ به خانواده‌اش پیوسته است. 

همچنین «محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران نیز در توییتی و با انتشار عکسی از خودش در کنار مسعود سلیمانی آزادی او را اعلام کرد. آقای ظریف در توییتر خود نوشت: «خوشحالم پرفسور مسعود سلیمانی و آقای ژیائو وانگ به‌زودی به خانواده‌هایشان بازمی‌گردند. از تمام کسانی که در این امر کمک کردند، به‌خصوص دولت سویس تشکر می‌کنم.»

همسر ژیائو وانگ نیز با انتشار بیانیه‌ای به مناسبت آزادی همسرش نوشته است: «خانواده ما یک بار دیگر کامل شد. پسرم شائوفان و من سه سال منتظر چنین روزی بودیم. کلمات قادر نیستند هیجان مرا بیان کنند که یک بار دیگر به ژیائو ملحق می‌شویم. از همه کسانی که در این مورد کمک کردند، تشکر می‌کنیم.»

مسعود سلیمانی، پژوهشگر حوزه سلول‌های بنیادی و دانشیار تربیت مدرس نیز یک سال پیش در فرودگاه شیکاگو به اتهام «نقض تحریم‌های تجاری آمریکا علیه ایران» بازداشت شد. 

او در سوم آبان ۱۳۹۷ وقتی به فرودگاه رسید بازداشت و به زندانی در ایالت جورجیا منتقل شد. آقای سلیمانی با ویزای شش‌ماهه فرصت مطالعاتی قرار بود این مدت را در کلینیک مایو در ایالت مینه‌سوتای آمریکا بگذراند. 

ژیائو وانگ اگرچه در تابستان ۱۳۹۵ بازداشت شد، بااین‌حال مقامات آمریکایی و ایرانی هیچ‌کدام بازداشت او را اعلام نکردند. برای اولین بار «غلامحسین محسنی اژه‌ای»، سخنگوی قوه قضاییه در تاریخ ۲۵تیر۱۳۹۶ با اظهار اینکه او «عامل نفوذی» است، از حکم ۱۰ سال حبس وانگ خبر داد. 

کاخ سفید پنج روز پس از اعلام حکم ۱۰ سال حبس او، خواستار آزادی بی‌قیدوشرط وانگ شد و در بیانیه‌ای خطاب به مقامات ایران نوشت اگر این کشور زندانیان آمریکایی را آزاد نکند با «عواقب جدی» مواجه خواهد شد.

با این‌حال حکم وانگ در دادگاه تجدیدنظر هم عینا تایید شد.

برنامه خبری ۲۰:۳۰ تلویزیون جمهوری ‌اسلامی ایران در آذر ۱۳۹۷ مستندی کوتاه با عنوان «مسافر اسناد» را پخش کرد که در آن دو شهروند دوتابعیتی در زندان اوین را محکوم به جاسوسی از طریق به عهده گرفتن نقش‌های دیگر کرد. این مستند چنددقیقه‌ای بیشتر مربوط به ژیائو وانگ و پخش بخش‌های از مصاحبه او و دادگاهش بود و در بین آن تصاویری از «نازنین زاغری» نیز نشان داده شد.

در ابتدای این مستند مصاحبه«آلن ایر»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، با برنامه پارازیت پخش شد که از تسهیلات سفر دانشجویان آمریکایی و ایرانی به دو کشور صحبت کرده بود و در ادامه گوینده این مستند گفت بر اساس این  تسهیلات سفر، بسیاری از دانشجویان آمریکایی به نام پرونده‌های علمی اما برای اهداف جاسوسی به ایران سفر می‌کنند.

در این مستند ژیائو وانگ «یک آمریکایی اما از جنس چینی» معرفی شد که در سفر دوم خود به ایران در حال خارج کردن ۴۵۰۰ مدرک از آرشیو کتابخانه وزارت امور خارجه، کتابخانه ملی و آرشیو کتابخانه مجلس شورای اسلامی بوده است. در بخش‌های از این مستند مصاحبه وانگ مقابل دوربین نیز نشان داده می‌شود مشخص نیست آیا از او در چه شرایطی این مصاحبه گرفته شده، اما ژیائو وانگ در مقابل دوربین خیلی ساده می‌گوید حاصل تحقیقات او «آرشیو کتابخانه ملی، مجلس و وزارت خارجه بوده و همین.»

او به دلیل تصمیم برای خروج ۴۵۰۰ مدرک متهم به جاسوسی شده اما آرشیو کتابخانه‌ها قابل‌دسترس برای عموم مردم است و مسلما به دلیل عمومی بودنش حاوی اسناد محرمانه نیست. هر دانشجویی اجازه دارد که از این کتابخانه‌ها استفاده کند، از اسناد پرینت و اسکن بگیرد.

در مهر ۱۳۹۷، ۱۲۰ نفر از چهره‌های دانشگاهی و فعالان حقوق بشر ایرانی از دولت ایران خواستند تا ژیائو وانگ را آزاد کنند. امضاکننده‌های این نامه افراد معتبری ازجمله «شیرین عبادی»، برنده جایزه صلح نوبل را شامل می‌شدند. آن‌ها همچنین به کارگروه بازداشت‌های خودسرانه سازمان ملل اعلام کرده بودند بازداشت آقای وانگ دارای هیچ پایه و اساس حقوقی نیست.

ژیائو وانگ تا زمان آزادی در بند هفت زندان اوین بود، بندی که بیشتر زندانیان خارجی دوتابعیتی با اتهام‌های همکاری با دول متخاصم و جاسوسی را در خود جای داده است. «احمدرضا جلالی»، «کامران قادری» و «مسعود مصاحب» ازجمله زندانیان این بند هستند.

همچنین وانگ مدتی هم‌بندی «نزار زکا»، زندانی لبنانی بود.

در حال حاضر تعدادی شهروند دوتابعیتی با جرایم امنیتی ازجمله «نازنین زاغری، سیامک نمازی، محمدباقر نمازی، کمال فروغی، کامران قادری، احمدرضا جلالی، انوشه آشوری، ارس امیری و فریبا عادل‌خواه» در زندان اوین به سر می‌برند.

همچنین «مایکل وایت» و «رابرت لینسون»، دو آمریکایی هستند که اولی در زندان وکیل‌آباد مشهد است و دیگری سال‌هاست که از او خبری نیست؛ بااین‌حال سخنگوی وزارت امور خارجه ایران ماه گذشته اعلام کرد برای او پرونده‌ قضایی تشکیل شده است.

مطالب مرتبط:
معنی مهم رد پیشنهاد ظریف برای تبادل زندانی با امریکا چیست؟
چهار شهروند آمریکایی- ایرانی تبار گروگان بودند، نه زندانی‎
واکنش تندروها به احتمال مبادله نمازی ها با یک تبعه ایرانی
 

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}