با این ‌که ایران در ضربه خوردن از ویروس «کرونا»، در جایگاه چهارم جهان قرار دارد، تنها بخش کوتاهی از صحبت‌های نوروزی آیت‌الله «علی خامنه‌ای» به این ویروس اختصاص داشت. اما همان حرف‌ها آن‌قدر شگفت‌آور بودند که تیتر جهان شوند. رهبر جمهوری اسلامی نه تنها ادعا کرد که امریکا شاید در تولید این ویروس نقش داشته باشد که با صحبت از دشمنی «اجنه» با ایران، خود را به مضحکه خاص و عام در سطح جهان بدل کرد.

اما دستگاه رسمی دیپلماسی ایران در پی صحبت‌های خامنه‌ای، مجبور به دفاع از آن‌ها شد. وزارت امور خارجه ایران در توییتی خطاب به همتای امریکایی خود، مقاله‌ای را به اشتراک گذاشت و از واشنگتن خواست به بخشی از سوالات مندرج در آن پاسخ دهد. این مقاله در وب‌سایتی به نام «گلوبال ریسرچ» منتشر شده است. این سوالات چه بودند و این وب‌سایت کدام است؟

اول باید یادآوری کرد که مقاله مذکور ابتدا نه در گلوبال ریسرچ‌ که در وب‌سایت «سی‌جی‌تی‌ان» منتشر شده که رسانه دولتی چین است. اما همین وب‌سایت هم منبع آن ‌را یک صفحه خصوصی در رسانه اجتماعی «وی‌چت» اعلام و تاکید کرده است که این مقاله لزوما دیدگاه‌های سی‌جی‌تی‌ان را منعکس نمی‌کند.

با این ‌که کارشناسان بهداشتی جهان شکی در مورد این ‌که ویروس جدید کرونا از شهر «ووهان» چین آغاز شده ندارند، این مقاله ۱۰ سوال مطرح می‌کند تا با ایجاد شک، مدعی شود که شاید این ویروس از امریکا آمده باشد.
چنان‌که نزد مروجان تئوری‌های توطئه مرسوم است، این سوال‌ها با اشاره به رویدادهایی واقعی، تلویحا ادعاهایی مطرح می‌کنند که هیچ بنیانی ندارند؛ مثلا نویسنده می‌پرسد که چرا یک موسسه پژوهش پزشکی ارتش امریکا در ایالت مریلند در ژوییه ۲۰۱۹ (ماه‌ها پیش از آغاز شیوع ویروس جدید کرونا) تعطیل شده و تلویحا می‌گوید این به خاطر نشر ویروس بوده است. دیگر رویداد غریبی که به آن اشاره می‌کند، برگزاری بازی‌های جهانی ارتش‌های جهان در اکتبر ۲۰۱۹ در شهر ووهان چین است.
نویسنده تلویحا مدعی است ورزشکارانی که ارتش امریکا به این بازی‌ها فرستاده است، شاید با خود ویروس کرونا آورده باشند!

 

مرکز تئوری‌های توطئه

کسانی که با وب‌سایت گلوبال ریسرچ آشنا باشند، از خواندن چنین توطئه‌بافی‌هایی متعجب نمی‌شوند. این وب‌سایت متعلق به نهادی به نام «مرکز پژوهش درباره جهانی‌سازی» است که در سال ۲۰۰۱ توسط اقتصاددانی کانادایی به نام «میشل چاسادووسکی» بنیان‌ گذاشته شد.

من برای اولین بار ۱۵ سال پیش در کوالالامپور، پایتخت مالزی با دکتر چاسادووسکی دیدار کردم. او از جمله میهمانان اصلی نشستی بود که نهادی به نام «بنیاد صلح جهانی پردانا» در دسامبر ۲۰۰۵ در مالزی برگزار کرد. چاسادووسکی با کاریزما و شوری که صحبت می‌کرد، موفق به جلب خیلی از حاضران شده بود.
بنیان‌گذار و چهره اصلی بنیاد پردانا، «ماهاتیر محمد»، نخست‌وزیر دیرین و مشهور مالزی بود که در سال ۲۰۰۳ از کار کنار رفته بود و حالا می‌کوشید در روزهای بازنشستگی، جنبشی جهانی راه بیاندازد.
موضوع نشست، «صلح جهانی و مخالفت با جنگ» بود. در سال ۲۰۰۳ با حمله امریکا به عراق، جنبشی جهانی علیه این حمله راه افتاده و این تلاش نخست‌وزیر سابق مالزی برای استفاده از آن فضای ضدجنگ جهانی بود. در سال‌های پیش از جنگ عراق و ۱۱ سپتامبر، حرکت اصلی جنبش‌های ضدسیستمی و چپ‌گرا در جهان، مقابله با گفتمان «جهانی‌سازی» بود و چاسادووسکی که در «دانشگاه اتاوا» اقتصاد تدریس می‌کرد، در این فضا نهاد خود را با این نام بنیان نهاده بود. او می‌کوشید خودش را به روشن‌فکر محبوب چپ‌ها در کانادا بدل کند و بعضی‌ها حتی از او به عنوان «نوآم چامسکی کانادا» نام می‌بردند.

نشست کوالالامپور پر بود از چهره‌های مطرح چپ جهانی مثل «جورج گالووی»، نماینده سابق مجلس از «حزب کارگر» بریتانیا که خودش را به عنوان چهره‌ای ضدجنگ مطرح کرده بود، «طارق علی»، چهره قدیمی چپ بریتانیا که از چهره‌های آشنای شورش جوانان اروپا در دهه ۱۹۶۰ به شمار می‌رفت و در ضمن، چهره‌هایی مثل چاسادووسکی که بیش از هر چیز، پخش‌کننده تئوری‌های توطئه بودند.

چاسادووسکی در سال ۲۰۰۳ دو کتاب نوشته بود که آن‌ها را در نشست کوالالامپور نیز عرضه ‌کرد و این دو کتاب هنوز با گذشت ۱۵ سال، در صفحه اول گلوبال ریسرچ عرضه می‌شوند. عنوان یکی از این کتاب‌ها بسیار گویا است: «جنگ و جهانی‌سازی: حقیقت پشت ۱۱ سپتامبر.»

پخش این تئوری توطئه که ۱۱ سپتامبر نه کار «القاعده» و «اسامه بن لادن»، که کار خود امریکایی‌ها و یا یهودیان امریکایی، صهیونیست‌ها و اسراییلی‌ها بوده است، از ابتدا از کارهای اصلی چاسادووسکی و گلوبال ریسرچ بود و این از همان حضورش در نشست کوالالامپور پیدا بود. هنوز هم یکی از سرفصل‌های اصلی وب‌سایت گلوبال ریسرچ به ۱۱ سپتامبر اختصاص دارد.

انکار «هولوکاست» و یهودستیزی، عادت قدیمی علاقه‌مندان به تئوری توطئه، از دیگر موضوعات بارز و آزار دهنده نشست کوالالامپور بود. یکی از شرکت‌کنندگان مالزیایی کتابی را عرضه می‌کرد که مدعی بود تنها ۱۵۰ هزار نفر در هولوکاست کشته شده‌اند؛ کتابی که دکتر چاسادووسکی به عنوان منبعی ارزشمند به همگان معرفی کرد.

یهودستیزی البته از علایق قدیمی و پایدار ماهاتیر محمد بوده است. او از قدیم در آثار خود، افکار یهودستیزانه را مطرح کرده است و اخیرا، پس از آن ‌که دوباره در سن ۹۲ سالگی به نخست‌وزیری مالزی رسید، در گفت‌وگویی با «بی‌بی‌سی»، با تکرار این نظرات، جهانی را بهت‌زده کرد. اما مشهورترین سخنان یهودستیزانه او بلافاصله پس از حمله امریکا به عراق و پایان دوره اول نخست‌وزیری‌ وی ایراد شدند. در اکتبر ۲۰۱۳، ماهاتیر محمد که تازه پس از ۲۵ سال از سمتش کنار رفته بود، در اجلاس «سازمان کنفرانس اسلامی»، نزد رهبران جهان اسلام از این گلایه کرد که چرا مسلمانان باید همیشه تحت سرکوب و غلبه اروپایی‌ها و یهودیان باشند و از این گفت که یهودیان، جهان را به صورت نیابتی اداره می‌کنند.

رابطه ماهاتیر و چاسادووسکی در طول سال‌ها ادامه یافته است.  ۱۰ سال پس از آن نشستی که من در نوجوانی‌ام به خاطر دارم، نشست مشابهی در سال ۲۰۱۵ توسط بنیاد پردانا در مالزی برگزار شد به نام «نظم نوین جهانی: دستورالعملی برای جنگ یا صلح» که چاسادووسکی از حاضرین آن بود. «نظم نوین جهانی» هم از عبارات محبوب «توطئه‌باف» است.

وب‌سایت گلوبال ریسرچ در حدود ۲۰ سالی که از موجودیتش می‌گذرد، به پخش سخنان نفرت‌پراکنانه، دفاع از دیکتاتوری‌هایی هم‌چون جمهوری اسلامی و نظام «بشار اسد» در سوریه و البته تئوری‌های توطئه عجیب و غریب ادامه داده است. در سال ۲۰۰۹، در اوج «جنبش سبز» در ایران، این وب‌سایت مقاله‌ای از «جیمز پتراس»، نویسنده‌‌ای چپ‌گرا که نزد برخی‌ها شناخته ‌شده بود، منتشر کرد که مدعی بود ادعای تقلب در انتخابات ایران کار «صهیونیست‌ها» است و از «محمود احمدی‌نژاد»، رییس‌جمهوری وقت ایران دفاع کرد. این مقاله بارها توسط مدافعان جمهوری اسلامی که در جنبش‌های چپ‌گرای جهان نفوذ کرده بودند، به اشتراک گذاشته شد.

در پی سقوط پرواز هواپیمایی مالزی در سال ۲۰۱۴ در اوکراین، این سایت دوباره به ماهاتیر پیوست تا تئوری‌های توطئه‌ای در این مورد سرهم کنند. از جمله سخنرانان نشست مشترک بنیاد پردانا و گلوبال ریسرچ در این زمینه، «کیس فان در پیل»، استاد هلندی علوم سیاسی هلندی بود که در سال ۲۰۱۹ به علت این ادعا که حملات ۱۱ سپتامبر کار اسراییل با کمک صهیونیست‌های حاضر درون دولت امریکا بوده است، مجبور شد از سمت خود در «دانشگاه ساسکس» بریتانیا استعفا دهد.

در مورد هواپیمای مالزی، شاهد نزدیکی چاسادووسکی و ماهاتیر محمد با یک قدرت بزرگ جهانی، یعنی روسیه «ولادیمیر پوتین» بودیم. دستگاه‌های رسانه‌ای روسیه هم‌چون شبکه «آرتی»، مدت‌ها است که به انواع بافندگان تئوری توطئه میدان می‌دهند. ایجاد حس ناامنی در جوامع غربی و پخش کردن تئوری‌های توطئه از استراتژی‌های مسکو بوده است. همین است که اقدامات چاسادووسکی بارها توسط شبکه‌هایی مثل آرتی تبلیغ شده‌اند.

خلاصه داستان غریب اما غم‌انگیز این‌جا است که وزارت امور خارجه ایران وب‌سایتی را تبلیغ می‌کند که به سخیف‌ترین تئوری‌های توطئه مشهور است و از قدیمی‌ترین شرکای آن، نخست‌وزیر یهودستیز مالزی و احتمالا دستگاه‌های امنیتی و رسانه‌ای روسیه پوتینی هستند.

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}