بررسی گفته‌ها و اقدامات مقامات جمهوری اسلامی از روزی که شناسایی ویروس «کرونا» جدید از سوی مقامات چینی به صورت رسمی اعلام شد، حاکی از مجموعه‌ای از اطلاعات نادرست و گمراه ‌کننده توام با تصمیمات به شدت زیان‌بار و نادرست اجرایی در پیوند با این ویروس است. اگرچه بر اساس برخی نشانه‌ها، می‌توان دلایل پنهان‌کاری و انکار اولیه مقامات ایرانی را دریافت اما مشخص نیست آن‌ها برآورد درستی از نتایج فاجعه‌بار تصمیمات خود داشته‌اند یا خیر.

این اطلاعات گمراه‌کننده در اعلام آمار هم به وفور دیده شده است. از چهارشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۸ (۱۸ فوریه ۲۰۲۰) که «قاسم جان بابایی»، معاون درمان وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران به صورت رسمی شناسایی دو بیمار مبتلا به ویروس کرونا در قم را تایید کرد تا پایان روز سه‌‌شنبه پنجم فروردین ۱۳۹۹ (۲۴ مارچ ۲۰۲۰) که آمار حکومتی تعداد مبتلایان به این ویروس را ۲۴هزار و ۸۱۱ و شمار فوت‌شدگان را هزار و ٩٣٤ نفر اعلام کرده است، مقامات ایرانی درباره شیوع این ویروس در کشور و تلفات ناشی از آن هم اطلاعات ضدونقیض زیادی منتشر کرده‌اند.

نکته قابل توجه این است ‌که تا زمان تنظیم این گزارش، مقام‌های رسمی ایران حاضر نشده‌اند آمار مرگ‌و‌میر بر اثر ابتلا به «کووید-۱۹» در استان‌های تهران و قم را منتشر کنند که احتمال داده می‌شود دلیل آن، میزان بالای مرگ‌ومیر ناشی از ابتلا به ویروس کرونا در این دو استان باشد.

«ایران‌وایر» در این گزارش، که به صورت مرتب و هر هفته‌ چند‌بار به روزرسانی می‌شود، نحوه رویارویی مقامات ایرانی با ویروس کرونا و مواضع متناقض و متضاد آن‌ها در این پیوند را مرور می‌کند. این مرور از ۱۰ دی ۱۳۹۸ (۳۱ دسامبر۲۰۱۹)، روزی که این ویروس در «ووهان» چین شناسایی شد شروع شده است و تا روزی که این اپیدمی در ایران به پایان برسد ادامه خواهد یافت. 

مقامات چینی که از اواخر آذر ۱۳۹۸ (اوایل دسامبر ۲۰۱۹) با بیماری ناشناخته‌ای مواجه شده بودند، ۱۰ دی ۱۳۹۸ (۳۱ دسامبر) وجود ویروس ناشناخته جدید را به صورت رسمی به سازمان بهداشت جهانی اعلام کردند.

 

۱۱ دی (اول ژانویه)
بسیاری از رسانه‌های جهان درباره عامل بیماری‌زای جدید در چین گزارش و مطلب منتشر کردند.

در خبرگزاری «ایسنا» در ایران، نخستین خبر در مورد ویروس جدید به زبان فارسی منتشر شد. در این خبر به ابتلای غیرمعمول بیش از ۲۴ نفر به بیماری ذات‌الریه در شهر ووهان چین اشاره شده بود.

همین روز، «کیانوش جهانپور»، رییس روابط عمومی وزارت بهداشت ایران اعلام کرد بیماری آنفلوانزا را مهار کرده‌اند، موارد بستری و مرگ بر اثر این ویروس کاهش یافته و میزان بروز آن هم به کمتر از یک‌ دهم هفته‌های قبل از آن رسیده است.

 

۱۷ دی (هفتم ژانویه)
مقامات چینی به طور رسمی شناسایی ویروس جدید کرونا را اعلام کردند.

 

۲۰ دی (۱۰ ژانویه)
سه روز پس از اعلام رسمی شناسایی ویروس جدید کرونا در چین، دفتر نمایندگی خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا) در پکن خبری را تنظیم و منتشر کرد که بر اساس اطلاعات یک هفته پیش از آن تنظیم شده بود. در این خبر، نه به شناسایی ویروس جدید از سوی چین و نه بیانیه سازمان بهداشت جهانی درباره این ویروس جدید هیچ اشاره‌ای نشده بود.

 

۲۱ دی (۱۱ ژانویه)
 نخستین مورد مرگ یک بیمار شناسایی شده مبتلا به ویروس کرونا در چین ثبت شد.
همین روز خبرگزاری دولتی ایسنا در ایران هم خبر مرگ این مبتلای چینی را منتشر کرد.

 

۲۲ دی (۱۲ ژانویه)
مقامات پزشکی چین نقشه ژنتیکی ویروس جدید را هم منتشر کردند که در نتیجه آن، شروع تلاش‌ها برای ساخت کیت‌های آزمایشگاهی تست ویروس کرونا آغاز شد.

در همین روز، سازمان بهداشت جهانی در بیانیه‌ای درباره ویروس جدید، به علایم رایج در مبتلایان پرداخت و به تب، تنگی نفس و التهاب شدید هر دو ریه مبتلایان اشاره کرد.

«علی‌رضا رئیسی»، معاون بهداشت وزارت بهداشت ایران بعد در گفت‌وگویی تاکید کرد که بیانیه سازمان بهداشت جهانی همان روز ترجمه شده و برای همه دانشگاه‌ها،‌ دانشکده‌ها، بیمارستان‌ها و موسسه‌هایی که در ایران در حوزه سلامت فعالیت دارند، ارسال شده است. این یعنی‌ مراکز درمانی ایران دست‌کم از ۱۲ ژانویه با علایم بیماری جدید آشنا شده‌ بودند.

 

۲۳ دی (۱۳ ژانویه)
نخستین مورد از ابتلا به ویروس کرونا خارج از چین، در کشور تایلند دیده شد.

 

۲۴ دی (۱۴ ژانویه)
 هم‌زمان با یافتن یک مبتلا به ویروس کرونا در ژاپن که دومین مورد ابتلا خارج از چین بود، مقامات بهداشتی چین برای نخستین بار اعلام کردند احتمال مسری بودن ویروس جدید و انتقال آن از انسان به انسان منتفی نیست.

 

 ۲۶ دی (۱۶ ژانویه)
 مقامات چینی این بار به صورتی روشن‌تر هشدار دادند که بیماری ناشی از ویروس کرونا جدید میتواند مسری باشد.
یک انستیتوی ویروس شناسی در آلمان خبر داد موفق به توسعه نخستین کیت آزمایشگاهی تست کرونا شده است و کار ارسال نمونه‌ها به شرکت‌های متقاضی را شروع کرده‌اند.

 

۲۷ دی (۱۷ ژانویه)
علاوه بر نشانه‌های بالینی آلودگی به ویروس کرونا که پیش‌تر سازمان بهداشت جهانی برشمرده بود، سرفههای خشک به سایر نشانههای احتمال ابتلا به این ویروس افزوده شد.

همین روز، خبرگزاری ایسنا در ایران خبر از مرگ دومین بیمار مبتلا به ویروس جدید کرونا ‌داد. در این خبر، ایسنا به نقل از روزنامه «گاردین» ‌نوشت که سازمان جهانی بهداشت نسبت به احتمال شیوع جهانی این ویروس هشدار داده است.

 

۲۹ دی (۱۹ ژانویه)
هم‌زمان با شناسایی تعداد بیشتری از مبتلایان در چین، مقامات بهداشتی این کشور تایید کردند ویروس کرونا جدید مسری است و از انسان به انسان منتقل می‌شود.
برخی از کشورها، از جمله امریکا هم اعلام کردند که مسافران رسیده از مناطق آلوده در چین را در فرودگاهها معاینه میکنند تا موارد مبتلا را شناسایی و قرنطینه کنند.

 

۳۰ دی (۲۰ ژانویه)
 نخستین مورد مبتلا به ویروس کرونا در کره جنوبی هم دیده شد. در روزها و هفته‌های بعد، به تدریج آلودگی به ویروس کرونا به تعدادی از کشورهای دیگر هم کشید.

 

اول بهمن (۲۱ ژانویه)
 نخستین فرد آلوده به ویروس کرونا در امریکا شناسایی شد. هم‌زمان سازمان بهداشت جهانی برای بررسی خطرات ویروس جدید خواستار نشست اضطراری این سازمان شد.

در همین روز، «تسنیم»، خبرگزاری نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران ضمن انتشار خبر مرگ چهار تن از مبتلایان به ویروس کرونا، ‌نوشت برخی از کشورهای آسیایی و کشورهای امریکا و استرالیا تدابیر بهداشتی و معاینه برای مسافرانی که از شهر ووهان وارد این کشورها می‌شوند، در نظر گرفتهاند. اما هنوز خبری از اقدامات پیش‌گیرانه در ایران نبود و مقامات بهداشتی هم هیچ موضعی نگرفته بودند. 

با گذشت بیش از سه هفته از اعلام رسمی شناسایی ویروس ناشناخته در چین و بیش از دو هفته پس از اعلام رسمی شناسایی ویروس کرونا جدید در این کشور و نیز صدور دو بیانیه از سوی سازمان بهداشت جهانی، مقامات بهداشتی و درمانی ایران هنوز ساکت بودند.
اولین واکنش از سوی یکی از مقامات بهداشتی ایران به ویروس کرونا، ۲۴ روز پس از اعلام شناسایی ویروس جدید انجام شد. پس از این واکنش رسمی در روز دوم بهمن (۲۲ ژانویه)، رویکرد مقامات بهداشتی ایران به ویروس کرونا در ایران تغییر ‌کرد و از آن زمان تقریبا هر روز یکی از مقامات وزارت بهداشت در این باره گفت‌وگویی انجام داده است یا وزارت بهداشت درباره آن بیانیه‌ می‌دهد.

به نظر می‌رسد این فعال شدن یک‌باره، ناشی از اطلاع یافتن مقامات وزارت بهداشت از بستری شدن بیمارانی با علایم ابتلا به ویروس کرونا در «بیمارستان کامکار» قم بود؛ بیمارانی که برخی از آن‌ها از اوایل بهمن به دلیل موثر نبودن داروهای رایج برای آنفلوآنزا در درمان آن‌ها، در بخش مراقبت‌های ویژه این بیمارستان جان خود را از دست می‌دادند.

 

دوم بهمن (۲۲ ژانویه)
در نخستین اظهارنظر رسمی یک مقام بهداشتی در ایران، «حسین عرفانی»، رییس اداره مراقبت از بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در گفت‌وگویی با ایرنا ادعا کرد هیچ موردی از ویروس کرونا در ایران مشاهده نشده است اما مراقبت‌های مرزی برای پیش‌گیری از بروز این بیماری، از جمله در «فرودگاه امام خمینی» فعال شده است.

 

سوم بهمن (۲۳ ژانویه)

«مهدی گویا»، رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت ایران هم در گفت‌وگویی تایید کرد مسافران ورودی از چین در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی از نظر علایم ابتلا به ویروس کرونا چک می‌شوند.
گویا هم‌چنین افزود آلمانی‌ها کیت تشخیص این بیماری را تهیه کرده‌اند و وزارت بهداشت برای تهیه کیت تشخیص کرونا اقدام کرده است و آن‌ها از هر لحاظ برای مقابله با بیماری آماده هستند.

 

چهارم بهمن (۲۴ ژانویه)
سازمان بهداشت جهانی نخستین راهنمای رعایت نکات بهداشتی برای کم کردن ریسک آلودگی به ویروس کرونا را منتشر کرد. در این راهنما به مواردی هم‌چون شستن مرتب دست‌ها، استفاده از مواد ضدعفونی کننده و خودداری از لمس صورت با دست‌های آلوده اشاره شده بود. این دستورالعمل در رسانه‌های ایران هم بازتاب یافت.

در همین روز، وزارت بهداشت ایران در نخستین اطلاعیهاش درباره ویروس کرونا ادعا کرد هیچ مورد حتی مشکوکی از ابتلا به کرونا در کشور مشاهده نشده است: «در تمام پایانه‌های مرزی، به‌ویژه فرودگاه‌ها و بنادر بین‌المللی، پایگاه‌های مراقبت‌های بهداشتی مرزی با حضور تیم‌های متشکل از کارشناسان و متخصصان بهداشت و مبارزه با بیماری‌ها فعال هستند و با تجهیزات مناسب، هرگونه مورد مشکوک ورودی به کشور را تحت غربال‌گری و مراقبت‌های لازم قرار می‌دهند.»

 

پنجم بهمن (۲۵ ژانویه)
«ایرج حریرچی»، معاون وزیر بهداشت در گفت‌وگویی تلویزیونی گفت ایران به دقت شرایط کشور چین را زیر نظر دارد و با سازمان بهداشت جهانی در ارتباط کامل و تنگاتنگ است. او هم‌چنین افزود آزمایشگاه‌های ایران دارای دستگاه‌های لازم برای شناسایی و مراقبت هستند.

از طرف دیگر، کمیته پدافند غیرعامل در وزارت بهداشت برای پی‌گیری سفارش خرید کیت تشخیصی کرونا تشکیل جلسه داد. در صورت‌جلسه مکتوب این جلسه از بیماری کووید-۱۹ با عنوان «‌طغیان کرونا، ویروس جدید» یاد شده بود.

«شرکت فردآورآزما ایرانیان»، نماینده شرکت سوییسی «روش» (roche)، از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کیت کرونا در جهان، به مقامات وزارت بهداشت گفته بود آماده‌اند به ایران کیت کرونا بفروشند.

 

ششم بهمن (۲۶ ژانویه)
حسین عرفانی، رییس اداره مراقبت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت خبر داد که ایران برای تهیه کیت‌های تشخیصی کرونا اقدام کرده است و این کیت‌ها از کشور آلمان خریداری شده‌اند و ظرف چند روز آینده به ایران می‌رسند.

همین روز، مقامات بهداشتی چین هم اعلام کردند افراد آلوده به ویروس کرونا ممکن است تا ۱۴ روز هیچ علامتی از بیماری نشان ندهند اما ناقل ویروس و بیمار کردن دیگران باشند.

 

هفتم بهمن (۲۷ ژانویه)
کیانوش جهان‌پور، رییس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت اعلام کرد کیت‌های تشخیصی ویروس کرونا از آلمان وارد شده‌اند و در ایران وجود دارند. او گفت تعداد بیشتری کیت تشخیصی در روزهای آتی برای ذخیره استراتژیک وارد ایران می‌شود.

در همین روز، «سعید نمکی»، وزیر بهداشت در حاشیه اجلاس روسای دانشگاه‌های علوم پزشکی، از تقاضای وزارت بهداشت از وزارت امور خارجه برای لغو ویزای چینی‌ها خبر داد. البته او نمی‌دانست دقیقا از هفت ماه پیش از آن تاریخ، ویزای ایران برای گردش‌گران چینی به صورت یک‌طرفه لغو شده بود و چینی‌ها برای سفر به ایران به ویزا نیاز ندارند.

 

هشتم بهمن (۲۸ ژانویه)
«حسین کولیوند»، رییس سازمان اورژانس کشور از تشکیل تیم‌های واکنش سریع در تهران و کلان‌شهرها برای مقابله سریع با کرونا و رسیدگی به موارد مشکوک خبر داد.

از طرف دیگر، کیانوش جهان‌پور، مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت گفت: «نتایج قطعی آزمایشگاهی حاکی از آن هستند که موارد معدود مشکوک ارجاع شده، مبتلا به ویروس کرونا نبوده‌اند.»

ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت ایران نیز همان روز در گفت‌وگویی رادیویی، تاکید ‌کرد با اقدامات فوری، از ورود ویروس کرونا به ایران پیش‌گیری کرده‌اند: «مردم نگران نباشند و همان مراقبت‌های معمولی برای پیش‌گیری از ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا را انجام دهند.»

این در حالی بود که در آن مقطع، دست‌کم در بیمارستان کامکار قم، به گفته مدیر بخش مراقبت‌های ویژه این بیمارستان، بیماران مشکوک با یک بیماری ناشناخته هر روز می‌مردند بی‌ آن‌ که از آن‌ها آزمایشی بگیرند و علایم بالینی که حاکی از ابتلای آن‌ها به ویروس کرونا بود، در نظر گرفته شود.

 

۹ بهمن (۲۹ ژانویه)
با افزایش شمار مبتلایان در چین به بیش از ۹ هزار نفر و شمار کشته‌ها به ۲۱۳ نفر و نیز تایید ابتلای دست‌کم ۱۱۸ نفر به ویروس کرونا در ۲۲ کشور دیگر، خطوط هوایی بسیاری از کشورها پروازهای خود به چین را متوقف کردند. اما پروازهای بین ایران و چین هم‌چنان بدون هیچ تغییر و توقفی ادامه داشت.

در همین روز، سفارت ایران در چین با صدور اطلاعیهای مدعی ‌شد تاکنون هیچ کدام از ایرانیان مقیم چین، از جمله ۸۰ ایرانی ساکن ووهان که کانون شیوع ویروس کرونا بود، به این بیماری مبتلا نشده‌اند و سفارت ایران تلاش می‌کند آن‌ها را از آن‌جا منتقل کند و به ایران بازگرداند.

در ایران هم کیانوش جهانپور، رییس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت اعلام کرد هیچ موردی از ابتلا به ویروس کرونا در ایران وجود ندارد اگرچه تمامی امکانات و تجهیزات تشخیصی برای شناسایی افراد مشکوک به این ویروس در کشور وجود دارد. او از مردم خواست با بروز علایمی از تب و علایم حاد بیماری تنفسی مانند سرفه، برای آزمایش ویروس کرونا مراجعه کنند.

نکته‌ای که در همین سخنان جهان‌پور وجود داشت، دعوت او از مبتلایان احتمالی برای مراجعه به مراکز درمانی بود. اما در همین بازه زمانی، مبتلایان روبه رشد با علایم مشابه و مرگ‌ و‌ میرهای ناشی از آن در بیمارستان کامکار، به گفته مسوول مراقبت‌های ویژه بیمارستان، نادیده گرفته می‌شدند.

همین روز، «رضا جعفرزاده»، سخن‌گوی سازمان هواپیمایی ایران هم اعلام کرد سازمان هواپیمایی برنامه‌ای برای توقف موقت پروازهای چین به ایران ندارد و پروازها انجام می‌شوند اما تحت کنترل هستند.

 

۱۰ بهمن (۳۰ ژانویه)
سازمان بهداشت جهانی با اشاره به سرعت گسترش ویروس کرونا در میان کشورهای مختلف، وضعیت «اضطرار سلامت عمومی بینالمللی» در جهان را اعلام کرد.

در همین روز، آن‌چنان که تلویزیون «ایران اینترنشنال» گزارش داد، شورای عالی امنیت ملی و وزارت بهداشت ایران از مرگ تعدادی از بیماران دارای علایم حاد تنفسی در قم بر اثر ابتلا به ویروس کرونا مطلع شده بودند. این موضوع پس از آن برای مقامات محرز شد که معاون وزارت بهداشت به قم رفت و گزارشی از آن را به وزارت‌خانه اعلام کرد.

با این حال، در همین روز مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت مدعی شد: «تمام مبادی مرزی، اعم از هوایی، زمینی و دریایی تحت پوشش اقدامات مراقبتی و غربال‌گری قرار دارند و با موارد مشکوک به این بیماری در قالب دستورالعمل برخورد می‌شود.»

این در حالی بود که «محمدحسین صومی»، رییس «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» همان روز خبر بستری شدن دو زن چینی مشکوک به کرونا را در یکی از بیمارستان‌های این شهر اعلام کرد.
به گفته او، این دو زن ۳۶ و۳۷ ساله پنجم بهمن (۲۵ ژانویه) از چین وارد جمهوری آذربایجان شده و ۹ بهمن(۲۹ ژانویه) از مرز آستارا به ایران آمده بودند و با وضع پایدار، تحت مراقبت پزشکی قرار داشتند.

 

۱۱ بهمن (۳۱ ژانویه)
سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران از «اسحاق جهانگیری»، معاون اول رییس‌جمهوری ‌خواست پروازهای بین ایران و چین متوقف شوند. در جلسه اضطراری هیات دولت، با این درخواست موافقت و تصمیم گرفته شد پروازهای مستقیم از تهران به چین و برعکس برای دوره محدودی متوقف شود؛ تصمیمی که هرچند همان روز ابلاغ شد اما هیچ‌گاه عملی نشد.

احتمالا با ناکام ماندن دستور جهانگیری برای توقف پروازهای بین ایران و چین، وزارت بهداشت ایران همان روز درخواست ملایم‌تری در این باره طرح ‌کرد. علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت گفت نامه این وزارت‌خانه به دولت برای ممنوع کردن سفرهای توریستی از چین و محدود کردن سفرهای کاری از این کشور به ایران ارسال شده است.

 

۱۲ بهمن (اول فوریه)
 وزارت بهداشت ایران در دومین اطلاعیه رسمی خود درباره کرونا، از تولید ماسک در داخل و قابلیت تامین ماسک مورد نیاز مردم خبر داد و به مردم توصیه کرد نکات بهداشتی را رعایت کنند.

هم‌زمان، «عبدالرضا رحمانی فضلی»، وزیر کشور در جمع خبرنگاران از برگزاری جلسه هیات دولت درباره ویروس کرونا به ریاست معاون اول رییس‌جمهوری خبر داد و گفت تا آن لحظه، موردی از کرونا در کشور گزارش نشده است.
اما اضافه کرد: «با توجه به مراودات با کشور چین، امکان این هست که ویروس کرونا به ایران رسیده باشد.»

 

۱۳ بهمن (دوم فوریه)
 فیلیپین نخستین مورد مرگ یک فرد مبتلا به ویروس کرونا در خارج از مرزهای چین را اعلام کرد.
هم‌زمان، کشورهای دیگری هم‌چون ترکیه، مصر، اندونزی، اسراییل، عمان، تایوان، کره‌جنوبی، سنگاپور، ژاپن، فیلیپین و... پروازهای خود به چین را ملغی کردند.

اما همین روز در ایران «حمید عرب‌نژاد»، مدیرعامل شرکت ایرانی هواپیمایی «ماهان» دستور دولت برای توقف پروازها را نادیده گرفت و در دیدار با «چانگ هوا»، سفیر چین در ایران گفت پروازها بین دو کشور ادامه خواهد یافت. بعدتر گزارش شد از اول فوریه تا چهارم مارچ، هواپیمایی ماهان ۳۲ پرواز رفت‌وبرگشت بین ایران و چین داشته است.

مقامات وزارت بهداشت ایران اعلام ‌کردند در همه مرزهای هوایی و زمینی ایران، کارشناسان بهداشت با استفاده از دماسنج لیزری، دمای بدن مسافران ورودی را می‌سنجند تا از عدم ابتلای آن‌ها به ویروس کرونا مطمئن شوند. هم‌زمان در فرودگاه امام در تهران، دوربینهای حرارتی برای کنترل مسافران نصب شدند.
ناظران معتقدند با توجه به این‌که همان زمان معلوم شده بود یک فرد ناقل ویروس کرونا ممکن است تا ۱۴ روز فاقد هیچ‌گونه علایمی، از جمله تب باشد، به نظر می‌رسد این اقدام بیشتر حرکتی نمایشی بود.

همین روز هم‌چنین اولین خبر درباره مشاهده بیمار مبتلا به کرونا در ایران منتشر ‌شد. بنا بر این خبر که در فضای مجازی انتشار یافت، یک بیمار چینی مبتلا به کرونا، مستقر در اتاق ۵۰۷ «هتل اسپیناس» تهران به بیمارستان منتقل و این طبقه از هتل قرنطینه شد. شهروند چینی با حضور تیم واکنش سریع اورژانس از هتل به یک مرکز درمانی منتقل شده بود.

تلویزیون ایران اینترنشنال اخیرا در گزارشی خبر داد که «شيائوپينگ زنگ»، شهروند اهل ووهان چین، دوم فوریه در بخش چهار و تخت شماره ۱۴ «بیمارستان مسیح دانشوری» به دلیل ابتلا به کرونا بستری شده بود. این شهروند چینی در «مجتمع آندیا فولاد زنجان» که سرمایه‌گذار چینی دارد، شاغل بود و احتمال دارد همان بیمار هتل اسپیناس بوده باشد.

علاوه بر این، در همان روزِ دوم فوریه، یک کارمند «دانشگاه علوم پزشکی ایلام» هم که با علایم ابتلا به کرونا، از جمله تنگی نفس، ابتدا در «بیمارستان مصطفی خمینی» این شهر بستری و سپس به بیمارستان مسیح دانشوری تهران منتقل شده بود، در این بیمارستان فوت کرد.

 

۱۴ بهمن (سوم فوریه)
سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران در بندرعباس اعلام کرد چیزی را از مردم پنهان نمیکند حتی اگر اعلام موضوع، به قیمت بدنامی و فشار بر روی خودش باشد.
او تاکید کرد که هنوز هیچ موردی از ویروس کرونا جدید در کشور گزارش نشده است و اضافه کرد این ویروس مطلقا سخت‌تر از بیماری آنفلوآنزا «اچ‌۱‌ان‌۱» نیست.

 

۱۵ بهمن (چهارم فوریه)
 سازمان پدافند غیرعامل ایران با صدور اطلاعیهای درباره ویروس کرونا، تصریح کرد که وضعیت عمومی ایران از منظر امنیت زیستی، در «شرایط سفید» است و بررسی‌های میدانی و قرائن موجود نشان می‌‌دهند احتمال طغیان شیوع بیماری در ایران اندک است.

 

۱۶ بهمن (پنجم فوریه)
 علی‌رضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت خبرهای طرح شده در فضای مجازی مبنی بر ابتلای افرادی به ویروس کرونا و عدم اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت در آن باره را رد کرد و مدعی شد: «وزارت بهداشت دلیلی ندارد درباره ابتلا به کرونا و یا میزان مرگ‌و‌میر ناشی از آن دروغ بگوید و نتیجه آزمایش موارد مشکوک تا حالا منفی بوده است.»

برای درک میزان صداقت این معاون وزیر، تنها می‌توان گفت او یک ماه بعد در گفت‌وگویی مدعی شد تست تشخیص ویروس کرونا تا ۱۱ فوریه هنوز در دنیا ساخته نشده بود و تازه از این تاریخ بود که ایران از چین این کیت‌ها را وارد کرد و توانست موارد مشکوک را آزمایش کند.

 

۱۸ بهمن (هفتم فوریه)
صداوسیما جمهوری اسلامی ایران اعترافات فردی را که عامل انتشار شایعه ورود ویروس کرونا به کردستان معرفی می‌شد، پخش کرد. در این گزارش، فرد یادشده از کار خود ابراز پشیمانی می‌کرد و یک سرهنگ نیروی انتظامی از سرعت شناسایی او خبر می‌داد!

 

۱۹ بهمن (هشتم فوریه)

رییس «دانشگاه علوم‌پزشکی قم» که در بیمارستان حوزه ماموریتش بیش از ۲۰ روز کسانی با علایم ابتلا به ویروس کرونا میمرند، گفت: «مسوولان در حوزه سلامت کاملاً با مردم صادق هستند و در این ‌ارتباط‌ تاکنون هیچ موردی از ویروس کرونا در این استان مشاهده نشده است.»

هرچند به نظر می‌رسید او تنها صحبت‌های وزیر بهداشت را تایید می‌کرد چون در همان روز، وزیر ضمن اعلام توقف پروازهای ایران به چین و بالعکس، از تحت نظر داشتن موارد مشکوک به کرونا در استان‌های مختلف و قرنطینه دانشجویانی که از ووهان به ایران برگشته بودند، خبرداد. به گفته وزیر، نتیجه تست همه موارد مشکوک در چند استان منفی شده و همه مبتلایان مرخص شده بودند. البته ادعای وزیر دال بر توقف پروازها بین ایران و چین هم خیلی زود با ادامه پروازهای هواپیمایی ماهان به چین، بی‌اعتبار شد.

در همین ‌روز، شورای مدیران معاونت بهداشت جلسه‌ای با تمرکز بر میزان آمادگی حوزه‌ بهداشت برای شناسایی و مقابله با شیوع کرونا تشکیل داد. در این جلسه، گزارشی از میزان آمادگی کشور برای مقابله با شیوع کرونا ارایه و قرار شد نشست پی‌گیری موارد بهداشتی در مبادی مرزی، روزانه در وزارت‌خانه تشکیل شود.

 

۲۱ بهمن (۱۰ فوریه)
یک زن ۶۳ ساله مشکوک به ابتلا به ویروس کرونا در یکی از بیمارستان‌های تهران فوت ‌کرد. خبر فوت این زن در روزنامه «ایران»، زیرمجموعه خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی دو روز بعد منتشر شد: «بر اساس بررسی‌های اولیه و طبق اظهارات کادر درمانی این بیمارستان، احتمال می‌رود که این زن مبتلا به بیماری کرونا بوده و بر اثر همین بیماری جان باخته است.»

 

۲۲ بهمن (۱۱ فوریه)
سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران که در راهپیمایی ۲۲ بهمن حاضر شده بود، رسیدن ویروس کرونا به ایران را انکار و تاکید کرد: «هرچه می‌گوییم موردی نیست، می‌گویند می‌خواهند بعد از ۲۲ بهمن بگویند.»

 

۲۳ بهمن (۱۲ فوریه)
مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران خبر روزنامه ایران دال بر فوت یک بیمار بر اثر کرونا را تکذیب کرد.

وزارت بهداشت به همین تکذیبه رسمی هم اکتفا نکرد و وزیر بهداشت با انتشار توییتی، به خبر روزنامه ایران در مورد مرگ یک زن تهرانی مشکوک به ابتلا به کرونا واکنش نشان داد: «پس از روزها تلاش و سختی برای مقابله با کرونا، متاسفانه امروز خبر کذبی در روزنامه ایران درباره مرگ مشکوک بر اثر کرونا منتشر شد.این خودزنی ناشیانه علاوه بر ایجاد نگرانی در بین مردم، باعث رنجش خاطر همکاران ما در خط مقدم مقابله با این ویروس می‌شود.»

 

۲۴ بهمن (۱۳ فوریه)
غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل ایران ‌گفت هیچ موردی مبنی بر ورود ویروس کرونا در ایران دیده نشده و وضعیت «سفید» است و این عدم مشاهده هم ربطی به راهپیمایی ۲۲ بهمن ندارد.

 

۲۶ بهمن (۱۵ فوریه)
دیدار دست‌بوسی مداحان با «علی خامنه‌ای»، رهبر جمهوری اسلامی برگزار شد. برخلاف سال‌های پیشین، جز تصاویر جمعیت و سخنرانی، هیچ عکسی از دست‌بوسی مداحان و یا نزدیک شدن آن‌ها به علی‌ خامنه‌ای منتشر نشد.

بعد، «نریمان پناهی»، یکی از مداحانی که در این دیدار حضور داشت، در ویدیویی گفت محافظان خامنه‌ای به مداحان حاضر در آن دیدار اجازه نداده‌ بودند برای دست‌بوسی به رهبر جمهوری اسلامی نزدیک شوند و توضیح داد این اقدامی پیش‌گیرانه و برای محافظت از خامنه‌ای بوده است. این توضیح آشکار می‌ساخت مقامات جمهوری اسلامی از رسیدن ویروس کرونا به ایران اطلاع داشته‌ اما حاضر به اطلاع‌رسانی درباره آن نشده‌اند.

 

۲۷ بهمن (۱۶ فوریه)
مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت شایعه صدور نامه معاونت درمان وزارت‌خانه به رییس‌جمهوری در خصوص ابتلای تعدادی از ایرانیان به کرونا را تکذیب ‌کرد و ضمن تایید بررسی تعدادی موارد مشکوک به ابتلا به کرونا، ‌گفت تست‌ همه موارد منفی بوده است و کسی مبتلا نیست.

همین روز، نامهای منتسب به قاسم جان‌بابایی، معاون درمان وزیر بهداشت خطاب به رییس‌جمهوری ایران در فضای مجازی منتشر ‌شد که در آن گفته شده بود ۴۵ مورد ابتلا و چهار مورد مرگ بر اثر ابتلا به کرونا در ایران وجود دارد.
جان‌بابایی در واکنش، نامه را تکذیب کرد و ‌گفت: «تاکنون هیچ موردی از این ویروس [کرونا] در کشور مشاهده نشده است.»

در همین روز، برادر «محمد مولایی»، پزشکی که پی‌گیری‌هایش موجب اعتراف وزارت بهداشت ایران به وجود ویروس کرونا در کشور شد، در بیمارستان کامکار قم فوت کرد. محمد مولایی که معتقد است برادرش بر اثر ابتلا به ویروس کرونا فوت کرده است، اصرار ‌می‌کرد از پیکر برادرش برای تشخیص علت بیماری نمونه‌گیری شود.

 

۲۸ بهمن (۱۷ فوریه)
روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی قم در اطلاعیه‌ای، خبر مرگ دو بیمار بر اثر کرونا را تکذیب و ادعا کرد مرگ این بیماران ربطی به کرونا نداشته است. این در حالی بود که یکی از این بیماران، برادر دکتر محمد مولایی بود و اصلا جواب تست کرونا او هنوز اعلام نشده بود.

 

۲۹ بهمن (۱۸ فوریه)
محمد مولایی به طور رسمی اعلام ‌کرد نتیجه تست نمونه اخذ شده از برادرش به او اعلام و مشخص شده برادرش بر اثر ابتلا به ویروس کرونا فوت کرده است.

اما دقیقا همین روز، کیانوش جهان‌پور، مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت موضوع را دوباره تکذیب کرد: «چه طور بگوییم کرونا در ایران نداریم؟... کم مانده است دبیر کل سازمان ملل بیاید بگوید در ایران کرونا ندیده‌ایم … ما ۴۵ روز است می‌گوییم کرونا ندیده‌ایم ولی عده‌ای می‌گویند دیده‌ایم و برای ۲۲ بهمن نمی‌گویند. بعد می‌گویند انتخابات بود و نمی‌گویند!»

 

۳۰ بهمن (۱۹ فوریه)
با ادامه فشار دکتر محمد مولایی و اصرار او بر افشاگری در مورد علت مرگ برادرش که بر اثر ابتلا به کرونا در بیمارستان کامکار قم فوت کرد، وزارت بهداشت ناچار ‌شد به صورت رسمی ابتلای او و بیمار فوت شده دیگر به کرونا را اعلام کند.  

همین روز، سازمان پدافند غیرعامل ایران دستورالعملی برای شیوه مقابله با ویروس کرونا که وجود آن در ایران به صورت رسمی تایید شده بود، منتشر ‌کند. در بند ۱۵ این دستور‌العمل، بر کنترل مضاعف تجمعات مردمی و تاکید بر بهداشت عمومی تاکید شده بود. اما این کنترل به پس از انتخابات سه روز بعد موکول شد. به این ترتیب، علی‌رغم تصریح سازمان بهداشت جهانی بر شدت مسری بودن ویروس و ضرورت جلوگیری از تجمعات مردمی، مقامات کشور سلامت مردم را به بعد از انتخابات موکول کردند.

 

اول اسفند (۲۰ فوریه)

از این تاریخ، یک روز مانده به برگزاری انتخابات دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی، سد انکار وجود ویروس کرونا در ایران شکسته شد و از آن روز شیوه واکنش حکومت به مساله وجود ویروس کرونا در ایران، از انکار، به مهندسی اعلام آمار مبتلایان و مرگ‌و‌میر ناشی از ویروس کرونا تغییر پیدا ‌کرد.

صداوسیما جمهوری اسلامی ایران در این روز در کانال‌های مختلف رادیویی و تلویزیونی، اظهارات افرادی را پخش کرد که معتقد بودند صحبت درباره کرونا، نوعی «فضاسازی» برای تحت‌الشعاع قراردادن حضور مردم در «صحنه» است.

مقامات درمانی هم به خاطر انتخابات دوم اسفند مجلس شورای اسلامی همین سیاست را در پیش ‌گرفتند. مهدی گویا، رییس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت در مصاحبه با رسانهها، با تأکید بر لزوم حفظ آرامش قم گفت: «مردم از کرونا هراس نداشته باشند. احتمال مرگ با ویروس کرونا دو درصد بوده در حالی‌ که احتمال مرگ با آنفلو‌انزا چهار درصد است.»

«محمدرضا قدیر»، رییس دانشگاه علوم پزشکی قم نیز مدعی شد شیوع بیماری کرونا در قم کنترل‌ شده است و بیمارستان‌های کامکار و «فرقانی» در آماده‌باش هستند و از نظر دارو و پرسنل مشکلی وجود ندارد.
نادرست بودن این ادعاها در روزهای بعد آشکار شد.

در نخستین خبرها از ابتلای افراد، ابتدا کیانوش جهان‌پور، ريیس روابط عمومی وزرات بهداشت ابتلای سه نفر در قم و اراک و احتمال ابتلای دو نفر دیگر در بابل را اعلام کرد.

اما در انتهای همین روز، سعید نمکی، وزیر بهداشت تعداد مبتلایان قطعی را پنج نفر اعلام و تاکید ‌کرد: «همان طور که شیوع آنفلوانزا در پاییز سال جاری خورشیدی مهار شد، بیماری کرونا نیز کنترل می‌شود.»
ادعایی که امروز می‌دانیم مبنای علمی نداشت.

دکتر محمد مولایی هم در گفت‌وگویی خبر داد از اواخر دی‌ماه، ده‌ها بیمار دیگر با علایم مشابه برادر او که تست کرونایش مثبت اعلام شد، در همان بیمارستان کامکار قم بستری شده و در نتیجه ناموفق بودن درمان، فوت کردهاند.
 

دوم اسفند (۲۱ فوریه)

«علیرضا وهاب‌زاده»، مشاور وزیر بهداشت در توییترش نوشت تعداد مبتلایان به ۱۸ نفر رسیده است و چهار نفر هم فوت کردهاند.

مسوول بهداشت استان «بریتیش کلمبیا» کانادا اعلام کرد ششمین مورد ابتلا به ویروس کرونا در این استان، زنی است که از ایران به کانادا آمده است و سابقه سفر به چین را ندارد. در همین روز، خبر ‌رسید که یک مسافر دیگر از ایران که به لبنان سفر کرده بود، به ویروس کرونا مبتلا بوده است.

«مینو محرز»، عضو کمیته کشوری بیماری‌های عفونی وزارت بهداشت درباره علت شیوع این ویروس در ایران گفت: «احتمالا منشا این بیماری، کارگران چینی بوده‌اند که در شهر قم کار می‌کنند. اما به هرحال، ویروس کرونای جدید در کشور چرخیده و به افرادی که اکنون شناسایی شده‌اند، رسیده است.»

در روزهای بعد، آمار مبتلایان و قربانیان در قم و در سراسر ایران به تدریج بالا ‌‌رفت و هم‌زمان، در مقابل درخواست قرنطینه قم مقاومت می‌شد. اما مقامات سیاسی و بهداشتی ایران هم‌چنان اصرار می‌کنند که پنهان‌کاری در این مورد صورت رخ نداده است و آن‌ها با مردم صادق هستند.
 

سوم اسفند (۲۲ فوریه)

«غلامرضا جلالی»، رییس سازمان پدافند غیرعامل مدعی شد از روزی که وجود ویروس به صورت رسمی در ایران اعلام شده، آمار مبتلایان افزایش پیدا نکرده است.

وزیر بهداشت کم بودن کیت و امکانات تشخیصی ویروس کرونا در ایران را شایعه خواند: «ما به اندازه کافی کیت و کارشناسان برجسته برای تشخیص بیماری داریم و از مردم خواهش می‌کنم به شایعات توجه نکنند. در شهر قم هم آمارها نشان می‌دهند که در وضع ثبات هستیم.»

مینو محرز، عضو کمیته کشوری کرونا به طور تلویحی ‌گفت محدودیت‌هایی خارج از وزارت بهداشت برای اطلاع‌رسانی در مورد این بیماری وجود داشته است چون این وزارت‌خانه به صورت علمی کار خود را انجام میدهد: «وزارت بهداشت خواسته است که تجمع و تردد در اماکن مذهبی قم مدیریت شود. به هر حال، ممکن است محدودیت‌هایی برای شناسایی یا اطلاع‌رسانی زودتر بیماری وجود داشته باشد که در اختیار وزارت بهداشت نباشد.»

 

چهارم اسفند (۲۳ فوریه)
علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی هم صحبت‌ها در مورد ویروس کرونا را «فضاسازی منفی و پرحجم دستگاه‌های تبلیغاتی بیگانه علیه شرکت مردم در انتخابات» توصیف کرد و مدعی شد رسانه‌هایی که او متعلق به «دشمن» می‌نامد، از کمترین فرصت برای منصرف کردن مردم از حضور در انتخابات چشم‌پوشی نکرده‌اند.

«محمدرضا قدیر»، رییس دانشگاه علوم‌پزشکی قم که روز اول اسفند گفته بود ویروس در قم کنترل شده است، به «شبکه خبر» صداوسیما ‌گفت وزارت بهداشت دستور داده است آمار مبتلایان به کرونا اعلام نشود: «باید نگاه دیگری به قم داشت. وضعیت قم مناسب نیست و از همین‌جا استمداد می‌طلبم از وزارت بهداشت، از هیات دولت، قم را جور دیگری ببینند تا شاهد اپیدمی کرونا در قم نباشیم.»

هم‌زمان، مقامات مذهبی جامعه از پیروان خود ‌خواستند برای دفع بلا دعا بخوانند. «ناصر مکارم شیرازی» و «حسین وحید خراسانی»، از جمله مراجع تقلید ساکن قم به مردم توصیه کردند در بحران کرونا، دعا بخوانند. وحید خراسانی خواندن «آیت‌الکرسی» و «سوره حمد» را پیشنهاد ‌داد و مکارم شیرازی خواندن «زیارت عاشورا» و «حدیث کسا» را.

ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت با اشاره به جلسه شورای عالی امنیت ملی که با حضور رییس‌جمهوری برگزار شد، گفت: «در این جلسه اختیار ویژه‌ای به وزارت بهداشت اعطا شد و اگر لازم باشد شهری را به علت شیوع بیماری ویروس کرونا تعطیل کنیم، اعلام خواهیم کرد.»

 

پنجم اسفند (۲۴ فوریه)

در حالی‌که شرکت‌های خصوصی در چند کشور دنیا کیت تشخیص ویروس کرونا تولید میکنند و به ایران هم پیشنهاد فروش آن را داده بودند و ایران نیز مدعی خرید آن شده بود، کیانوش جهان‌پور، رییس کمیته اطلاع‌رسانی کرونا ایران در اظهار نظری بسیار عجیب و در توجیه انجام ندادن تست برای همه افراد مشکوک به ابتلا، دریافت و داشتن کیت تشخیصی را به نظر سازمان بهداشت جهانی گره زد و گفت: «سازمان بهداشت جهانی این کیت را به کشور‌هایی می‌دهد که توانایی انجام این آزمایش را دارند چون برخی کشور‌ها قادر به انجام این آزمایش نیستند. تعداد کیت هم بر اساس آمار شیوع و شناسایی تعیین می‌شود. اگر در کشوری، امروز تعداد موارد شناسایی شده سه رقمی شده باشد، تعداد بیشتری کیت دریافت خواهد کرد!»

حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت هم با فراموش کردن صحبت‌های روز قبل خود در مورد قرنطینه، این بار گفت با قرنطینه موافق نیست و قرنطینه برای قبل از جنگ جهانی اول است: «آزمایش، تحلیل و پیش‌بینی در مورد ویروس کرونا انجام می‌دهیم، بررسی می‌کنیم که هر تصمیم چه تاثیری دارد. براین اساس، قرنطینه تبعات زیادی دارد و به هیچ وجه موافق نیستیم.»

در همان حال، خبرگزاری «ایلنا» به نقل از «احمد امیرآبادی فراهانی»، نماینده قم در مجلس شورای اسلامی نوشت که در شهر قم حدود ۵۰ نفر بر اثر کرونا فوت کرده‌اند و ۲۵۰ نفر در قرنطینه هستند.
او با اعلام این ‌که سه هفته است کرونا به قم آمده و این موضوع دیر اعلام شده است، به خبرنگاران گفت: «تا دیشب حدود ۵۰ نفر به دلیل ابتلا به ویروس کرونا فوت کرده‌اند و وزیر بهداشت در این قضیه مقصر است.»

در همین روز، وزیر بهداشت در جلسه غیرعلنی مجلس شورای اسلامی تعداد فوت‌شده‌های ویروس کرونا را ۱۲ نفر اعلام کرد.

«علی‌اکبر ولایتی»، مشاور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی برخلاف نظر دکتر قدیر که روز پیش‌تر از آن اعلام خطر کرده بود و برخلاف صحبت‌های نماینده شهر در مجلس و در شرایطی که همه خبرها حاکی از افزایش تصاعدی تعداد مبتلایان به ویروس جدید بودند، مدعی شد: «در قم منحنی [ابتلا به کرونا] به تدریج دارد سیر نزول پیدا می‌کند.»

یک تیم تحقیقاتی کانادا تحقیقی را منتشر کرد و مدعی شد مدل‌سازی‌ها نشان می‌دهند تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در ایران حدود ۲۰۰ برابر رقمی است که به صورت رسمی اعلام شده و این ویروس از یک ماه و نیم قبل در ایران شیوع پیدا کرده است.

 

ششم اسفند (۲۵ فوریه)

«حسن روحانی»، رییس‌جمهوری ایران در جلسه نخست ستاد ملی مقابله با کرونا ‌گفت به تعطیلی کشاندن ایران کار دشمنان آن است و میزان ابتلا به ویروس کرونا رو به کاهش است.
او اعلام کرد از روز شنبه ۱۰ اسفند همه روال‌ها به صورت عادی خواهد بود. این سخنان او انتقادات زیادی به دنبال داشتند و همان روز و روزهای بعد از سوی سایر مقامات حکومت ایران رد شدند.

در طول هفته‌ای که از اعلام رسمی شناسایی ویروس کرونا در ایران گذشت، بیشتر کشورهای دنیا مرزهای هوایی و همسایگان ایران مرزهای زمینی خود را بر روی ایران بستند. موج بستن مرزهای هوایی و توقف پروازها با کشور عراق از اول اسفند شروع شد و چند ساعت بعد به کویت و چند کشور دیگر منطقه رسید. در روزهای بعد نیز تمامی کشورهای همسایه ایران هم‌چون ترکیه، عراق، ترکمنستان، افغانستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان و ارمنستان و نیز برخی از کشورهای منطقه، ازجمله گرجستان، کویت، عربستان سعودی و اردن مرزهای خود را با ایران بستند.

 

هفتم اسفند (۲۶ فوریه)

در حالی که متخصصان درخواست می‌کردند شهرهای آلوده قرنطینه شوند، روحانی در نشست هیات دولت گفت هیچ تصمیمی برای قرنطینه محل یا شهری مطرح نیست، تصمیم‌گیری در مورد تعطیلی و یا ایجاد هرگونه محدودیت به خاطر کرونا با ستاد ملی مبارزه با کرونا است.
وزیر بهداشت هم در گفت‌وگویی، مخالفت خود با قرنطینه را بیان کرد.

«محمد سعیدی»، تولیت «آستان حضرت معصومه» در قم با قرنطینه این شهر و بسته شدن آستان مخالفت کرد و گفت: «ما این حرم مقدس را دارالشفا می‌دانیم. دارالشفا یعنی مردم بیایند و از امراض روحی و جسمی شفا بگیرند. پس باید باز باشد و با قوت مردم بیایند.»
این اقدام آن‌ها برای این‌ بود که نشان دهند توسل به این مکان مذهبی می‌تواند در درمان بیماران کووید-۱۹ مثمر ثمر باشد.

 

هشتم اسفند (۲۷ فوریه)

رییس‌جمهوری ایران با صدور دستورالعملی، دستگاه‌ها را موظف به اجرای مصوبات ستاد ملی‌ مدیریت‌ کرونا کرد و با همه مواردی که ستاد مصوب کرده بود، از جمله محدودیت‌های پیشنهادی و تعطیلی مراکز آموزشی، حسب تشخیص ستاد موافقت کرد.

«علیرضا زالی»، فرمانده مقابله با کرونا در استان تهران ‌‌گفت پیشنهاد تعطیلی موقت نماز جمعه کلان‌شهر تهران و سایر شهرستان‌های تابعه استان تهران، تعطیلی موقت اماکن زیارتی تا اطلاع ثانوی، استمرار تعطیلی مدارس و مراکز آموزش عالی در سطح استان تهران و تعطیلی کنسرت‌ها، سینماها و تئاترها را به ستاد ملی مدیریت کرونا داده است.

با هدف پیش‌گیری از انتقال ویروس کرونا، نماز جمعه در شهرهای ۲۳ استان ایران برگزار نشد. تهران، قم، رشت، مشهد، تبریز، ارومیه، همدان، اصفهان، ساری، اردبیل، کرج، اهواز، سمنان، زاهدان، شیراز، قزوین، سنندج، کرمانشاه، یاسوج، گرگان، خرم آباد، بندرعباس و یزد استان‌هایی بودند که در آن‌ها نماز جمعه برگزار نشد.

 

۹ اسفند (۲۸ فوریه)

اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس‌جمهوری ایران که نتیجه تست ابتلایش به بیماری کووید- ۱۹ (کرونا) مثبت اعلام شده بود، پس از پایان پنجمین جلسه ستاد مبارزه با ویروس کرونا در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، به منزلش منتقل و به همراه خانواده‌اش قرنطینه شد.
«محمد جهانگیری»، یکی از برادران کوچک‌تر اسحاق جهانگیری را هم که معاون نظارت و فنی سازمان نظام پزشکی است، به دنبال بروز علایم مشکوک به کرونا، سه‌شنبه ۱۳ اسفند در بیمارستان مسیح دانشوری بستری کردند.

کیانوش جهان‌پور، مدیر روابط عمومی وزرات بهداشت ایران در توییتی، به خبر بخش فارسی «بی‌بی‌سی» در مورد مرگ دست‌کم ۲۱۰ نفر بر اثر ویروس کرونا واکنش نشان داد و رسانه‌های فارسی زبان برون‌مرزی را به دروغ‌گویی در ارایه آمار مبتلایان و میزان مرگ‌و‌میر ناشی از آن متهم کرد: «رسانه ملکه نگران از این که از شبکه سعودی و آلبانی در مسابقه دروغ جا بماند، بدون ذکر منبع، عددی افزون بر مرگ و میر سندروم‌های حاد تنفسی در ایران را به جای کرونا به مخاطب قالب می‌کنند. کرونا و شفافیت مثال زدنی ایران در انتشار اطلاعات، خیلی‌ها را آچمز کرده است.»

وزیر بهداشت بار دیگر نظر خود در مورد قرنطینه را تغییر داد و این بار گفت اگر لازم شود، برخی شهرها را ۱۴ روز قرنطینه خواهد کرد و اجازه ورود و خروج به مردم را نخواهد داد. سعید نمکی پس از پنجمین جلسه ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا گفت: «در ورودی و خروجی هر کدام از شهرها اگر مورد مشکوکی ببینیم، به قرنطینه ۱۴ روزه روی خواهیم آورد.»

از سوی دیگر، وزیر بهداشت به عنوان رییس ستاد ملی مقابله با بیماری کرونا، در نامه‌ای به علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی، از او ‌خواست جلسات علنی و غیرعلنی مجلس را تعطیل کند: «با توجه به شیوع ویروس کرونا و احتمال سرایت و پراکندگی بیماری با قدرت بالا و آلودگی دیگران، ضروری است جلسات علنی و غیرعلنی تا اطلاع ثانوی تعطیل گردد.»

از سویی دیگر، سازمان جهانی بهداشت که تا آن زمان احتمال سرایت کرونا به سرتاسر دنیا را «بالا» ارزیابی کرده بود، روز جمعه این احتمال را «بسیار بالا» اعلام کرد که بالاترین سطح هشدار این نهاد وابسته به سازمان ملل محسوب می‌شود.

در همین روز، «غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی»، نماینده رشت مسوولان را به دادن آمار غیرواقعی از قربانیان متهم کرد و آن‌ها را قسم داد که آمار واقعی را به مردم بگویند. او مدعی شد از قبرستان‌ها آمار «خیلی وحشتناکی» درباره شمار قربانیان ویروس کرونا در اختیار دارد و گفت: «قبرستان‌ها را که نمی‌شود پنهان کرد.»

 

۱۰ اسفند (۲۹ فوریه)

با گذشت ۱۰ روز از اعلام رسمی وجود ویروس کرونا در ایران، ۲۳ استان کشور درگیر این ویروس شدند. ناظران می‌گویند شیوع سریع کرونا به ۲۳ استان، یکی از دیگر از شواهدی بود که نشان می‌داد این ویروس مدت زمان طولانی بیش از اعلام رسمی در ایران وجود داشته است.

در این روز، وزارت امور خارجه ایران پیشنهاد امریکا را برای ارسال کمک‌های دارویی و انسان‌دوستانه برای مقابله با بیماری کووید-۱۹ نپذیرفت.
«عباس موسوی»، سخن‌گوی این وزارت‌خانه در واکنش به این پیشنهاد گفت: «]پیشنهاد کمک از سوی[ کشوری که با تروریسم اقتصادی خود باعث فشارهای گسترده بر مردم ایران شده و حتی راه خرید دارو و تجهیزات پزشکی را مسدود کرده است، ادعایی مضحک و یک بازی سیاسی-روانی است.»

 

۱۱ اسفند (اول مارچ)

مدیر روابط عمومی وزرات بهداشت ایران برای ناچیز قلمداد کردن میزان مرگ‌و‌میر ناشی از ابتلا به کووید-۱۹، تلفات ناشی از آن را با کشته شدگان در جاده‌ها مقایسه کرد و گفت: «در همین ۱۰ روز اسفند، ۴۸۰ نفر بر اثر حوادث ترافیکی فوت کردند ولی هیچ‌کس متوجه آن‌ها نیست.»

قاسم جان بابایی، معاون درمان وزارت بهداشت در گفت‌وگویی اعلام کرد در بدبینانه‌ترین حالت، تا پایان اردیبهشت و حتی خرداد ممکن است ایران درگیر ویروس کرونا و بیماری کووید-۱۹ باشد و همین موضوع دلیلی برای توقف تجمعات است.
او تاکید کرد هر شرایطی که سبب تجمع مردم شود، باید در حال حاضر کنار گذاشته شود.

 

۱۲ اسفند (دوم مارچ)

«محمود احمدی‌نژاد»، رییس‌جمهوری سابق ایران در دو نامه جداگانه به دبیرکل سازمان ملل متحد و مدیر‌کل سازمان جهانی بهداشت، شیوع ویروس کرونا در جهان را جنگ بیولوژیکی قدرت‌های بزرگ برای حفظ برتری سیاسی و نظامی خود خواند.

هم‌زمان، فرمانده نیروی زمینی سپاه از تشکیل «قرارگاه زیستی» نیروی زمینی سپاه برای مقابله با ویروس کرونا خبر داد و گفت همه یگان‌های جنگ نوین قرارگاه‌های ۱۰‌گانه نیروی زمینی سپاه در حالت آماده‌باش کامل هستند.

سازمان جهانی بهداشت ۷.۵ تن تجهیزات مبارزه با کرونا شامل کیت‌های تشخیص ویروس، ماسک و دستگاه‌های تنفسی به ایران فرستاد. این تجهیزاتی که ۳۰۰ هزار دلار ارزش دارند را یک تیم شش‌نفره سازمان بهداشت جهانی شامل پزشکان، کارشناسان آزمایشگاهی و بیماری‌های همه‌گیر همراهی می‌کردند.

فرانسه، بریتانیا و آلمان هم در این روز بیانیه‌ای در رابطه با حمایت از ایران از نظر اقلام مورد نیاز و حمایت مالی در مبارزه علیه ویروس کرونا صادر و اعلام کردند کمک‌های خود را در این پیوند به ایران خواهند فرستاد.

«بهرام قاسمی»، سفیر ایران در فرانسه ساعاتی بعد در توییتی نوشت دوشنبه شب با پرواز «ایران‌ایر» از پاریس به مقصد تهران، محموله اقلام فرانسوی که با مشارکت مالی سه کشور اروپایی تهیه شده‌اند، برای مساعدت در مقابله با اپیدمی ویروس کرونا به سمت ایران حرکت کرد.

در همین روز، «علی ربیعی»، سخن‌گوی دولت در کنفرانس خبری ادعا کرد دولت ایران از همان ابتدا با قطعی شدن اولین تست کرونا، بدون ملاحظه و با شفافیت خبرش را منتشر کرد: «صداقت یکی از بدیهیات ما است.»
او افزود: «ایران در زمینه کرونا از شفاف‌ترین کشورها بوده است.»
سخن‌گوی دولت در ادامه با بیان این‌که برخلاف برخی از کشورها که مصلحت‌های سیاسی، اقتصادی و... را مقدم بر جان مردم خود کرده‌اند، مدعی شد ایران چنین عمل نکرده است.
اما ناظران معتقدند کسی که زیاد دروغ می‌گوید، ناچار است هر چند ساعت یک‌بار تکرار کند جز صداقت چیزی از او نخواهید شنید.

 

۱۳ اسفند (سوم مارچ)

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ضمن تاکید بر این ‌که شیوع کرونا چندان مساله بزرگی نیست و آن را نباید بزرگ کرد، از مردم خواست برای دفع بیماری کرونا در این بحران، به دعای هفتم «صحیفه سجادیه» متوسل شوند.
معلوم نیست چه تعداد این دعا را خوانده‌اند و چه‌گونه بالاترین مقام سیاسی ایران برای مقابله با یک بحران بیماری، کارش به دعا کردن رسیده است.

علی خامنه‌ای در بخشی دیگر از همین سخنان، از آ‌ن‌چه صداقت مسوولان حکومت در ارتباط با کرونا می‌خواند، تمجید کرده و گفته بود: «مسوولان ما از روز اول با صفا، صداقت و شفافیت خبررسانی کردند و مردم را در جریان قرار دادند.»

علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت ‌گفت از بیش از پنج هزار نفر از حدود هشت هزار نفری که به علت ابتلا به ویروس کرونا بستری شده‌اند، تست کرونا گرفته شده است. طبعا معنی ضمنی حرف‌های این مقام وزارت بهداشت این است که تست کرونا در ایران نه از همه موارد مشکوک، که تنها از بخشی از کسانی گرفته شده است که به خاطر بدحالی زیاد در بیمارستان بستری شده‌اند.

 

۱۴ اسفند (چهارم مارچ)

یک مقام ارشد سازمان بهداشت جهانی ضمن هشدار نسبت به تثبیت و گسترش ویروس کرونا در ایران، از کمبود تجهیزات و وسایل حفاظتی برای کادر درمانی در این کشور ابراز نگرانی و تاکید کرد این کمبودها می‌توانند تلاش‌ها برای مهار شیوع این ویروس را با خطر مواجه سازند.

هم‌زمان، «محمدرضا ظفرقندی»، رییس سازمان نظام پزشکی ایران در نامه‌ای به سعید نمکی، وزیر بهداشت نوشت مطب‌ها و کلینیک‌های خصوصی در حوزه‌های داخلی، عفونی و ریه و نیز پزشکان عمومی که در سطح اولِ شناسایی، ارجاع، مشاوره و درمان افراد مبتلا به مشکلات تنفسی و موارد مبتلا به بیماری ویروس کرونا هستند، برای تهیه ملزومات ضروری ایمنی و بهداشتی فردی، مانند ماسک و مواد ضدعفونی، با مشکل مواجه هستند.

در همین روز، فرانسه اعلام کرد در پاسخ به نیازهای مطرح شده از سوی ایران، تجهیزاتی از جمله کیت‌های تشخیص کرونا و دستگاه‌های تب‌سنج را برای کمک به غربال‌گری بیماری و نیز تجهیزاتی برای محافظت از پرسنل حوزه سلامت، مثل لباس محافظتی، چکمه و دستکش را به ایران تحویل داده است.

به گزارش «رویترز»، در این روز نشریه «نشنال ساینس ریویو» پژوهشی منتشر کرد که در آن آمده بود ویروس کرونا دو گونه اصلی دارد و این دو گونه بر اساس موقعیت جغرافیایی و نوع انتقال در کشورهای مختلف، اثری متفاوت از مرگ و میر را ثبت می‌کنند. نوع «ال» که تهاجمی‌تر از دیگری است، می‌تواند باعث آلوده شدن افراد به شکل گسترده شود اما نوع «اس» کمتر تهاجمی به حساب می‌آید.

همین روز، روابط‌عمومی سازمان لیگ فوتبال ایران طی بیانیه‌ای، مسابقات لیگ‌های برتر، دسته اول، دوم و سوم را تا پایان اسفند (۲۰ مارچ) به تعویق انداخت. بر اساس این بیانیه، مسابقات مذکور در تاریخ دوم آوریل از سر گرفته خواهند شد. با توجه به ادامه وضعیت بحرانی، به نظر می‌رسد تعویق این مسابقات برای مدت نامعلوم دیگری تمدید شود.

 

۱۵ اسفند (پنجم مارچ)

نتایج یک نظرسنجی که طی روزهای ۱۲ تا ۱۴ اسفند از سوی دفتر مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران انجام شده است، نشان می‌دهند مردم چندان به این آمار‌های رسمی در مورد میزان ابتلا به ویروس کرونا اعتماد ندارند و از اطلاع‌رسانی دولت در این زمینه راضی نیستند.

روزنامه «واشنگتن‌پست» در گزارشی به شواهدی پرداخت که نشان می‌دادند شیوع ویروس کرونا در ایران بسیار بدتر از گزارش‌های رسمی است که در این کشور منتشر می‌شوند.
بر اساس این گزارش واشنگتن‌پست، در دو روز منتهی به نوشتن گزارش، مرگ‌ومیر ناشی از ابتلا به بیماری کووید-۱۹ در ایران ۱۷ درصد افزایش داشته است.
این روزنامه هم‌چنین نوشت مقام‌های جمهوری اسلامی در روزهای نخست شیوع کرونا در ایران اماکن مذهبی را نبستند و به‌منظور شرکت مردم در انتخابات، شیوع آن را پنهان کردند.

با تصميم شورای شهر قم، بنا شد مراسم مذهبی در حرم «حضرت معصومه» موقتا به حالت تعليق در آید. مطابق این تصمیم، بنا بود انجام مراسم مذهبی در حرم ممنوع و اطراف آن نیز با نرده بسته شود. این تصمیم البته تا ۲۴ اسفند (۱۴ مارچ) عملی نشد.
«علی‌اکبر حسینی‌نژاد»، مشاور تولیت حرم حضرت معصومه در قم پیش‌تر با رد تعطیلی این مکان مذهبی گفته بود تعطیل کردن حرم ضرورتی ندارد و مردم خودشان باید مراقب باشند.

 

۱۶ اسفند (ششم مارچ)

با گذشت یک هفته از اعلام رسمی وجود کرونا در ایران، این ویروس به سراسر ایران گسترش یافت و سه استان قم، تهران و گیلان به کانون شیوع این بیماری تبدیل شدند. هم‌زمان، تردد به مازندران و گیلان و هم‌چنین برخی از استان‌های مرکزی و جنوبی کشور محدود و از مردم خواسته شد از انجام سفرهای غیر ضروری خودداری کنند.

آمار حکومتی مبتلایان به ویروس کرونا هم تا ظهر این روز، به چهار هزار و ۷۴۷ نفر و شمار فوت‌شده‌ها به ۱۲۴ نفر رسید. وزیر بهداشت ایران گفت ایست‌های بازرسی میان شهرهای بزرگ برای محدود کردن سفرها ایجاد خواهند شد و استان‌های گیلان و مازندران هم برای مهار ویروس کرونا، از ورود مسافران به برخی شهرها جلوگیری می‌کنند.

به گزارش رویترز به نقل از تلویزیون دولتی چین، ۱۱ مسافر که با یک هواپیمای مسافربری (که گفته نشد متعلق به چه شرکت هواپیمایی هستند) از ایران به چین وارد شدند، مبتلا به ویروس کرونا بودند. این هواپیما با ۳۱۱ مسافر، از ایران به این ایالت وارد شده بود. تمامی سرنشینان این هواپیما به قرنطینه منتقل شدند.

«عبدالکریم حسین‌زاده»، نماینده نقده در مجلس شورای اسلامی در حساب توییترش ضمن انتقاد از عدم قرنطینه شهرها به هنگام شیوع بیماری کرونا، نوشت: «‌تلنبار شدن اجساد در قم و درماندگی مردم ‎رشت گواه ناکارآمدی‌های صورت گرفته در این اطلاع‌رسانی و هشدار به موقع ‎کرونا است. شهرها را که ‎قرنطینه نکردید، حالا که در پیک زمان شیوع هستیم، دست کم قرنطینه خانگی در قم و رشت را الزامی کنید تا در تعداد کشته‌شدگان رکورد دار جهانی نشده‌ایم.»

«غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی»، نماینده رشت در مجلس هشدار داد که این شهر در آستانه فاجعه انسانی است: «امکانات بهداشتی کم‌یاب هستند. آمار مبتلایان و قربانیان کرونا بسیار وحشتناک است و آمار به صورت تصاعدی در حال افزایش است. حتی کیت آزمایش برای اخذ تست از اشخاص مشکوک به این ویروس نیز در دسترس نیست.»

 

۱۷ اسفند (هفتم مارچ)

استانداران ۱۵ استان گیلان، اردبیل، اصفهان، یزد، کرمانشاه، بوشهر، هرمزگان، گلستان، فارس، لرستان، ایلام، سمنان، سیستان‌و‌بلوچستان، مازندران و خراسان رضوی اعلام کردند به دلیل شیوع ویروس کرونا، از پذیرش مسافران و کلیه افراد غیربومی در استان‌های خود خودداری خواهند کرد.

البته بعد انتشار صورت‌جلسه ستاد مقابله با کرونا استان مازندران نشان داد ظرفیتی ۳۰ درصدی برای پذیرش مسافران نوروزی برای هتل‌ها در نظر گرفته شده است و در سایر استان‌ها هم مقامات یا نتوانسته یا نخواسته‌اند واقعا استان را به روی مسافران قرنطینه کنند.

«جبار کوچکی‌نژاد»، نماینده رشت در مجلس شورای اسلامی گفت این شهر بحرانیترین وضعیت را در ایران از نظر شیوع ویروس جدید کرونا دارد: «باید واقعیت‌های این بیماری به مردم اطلاع رسانی شود تا آگاه باشند که در شرایط بسیار حادی قرار داریم.»

«میرشمس مومنی زاده»، فرماندار رشت هم از نیروهای انتظامی خواست با قاطعیت مانع ورود مسافران به سطح شهرستان شوند.

 

۱۸ اسفند (هشتم مارچ)

«احمدرضا بهره‌مند»، عضو هیات علمی «انستیتو پاستور» به ایلنا گفت اگر شهرهای کانون کرونا کنترل و قرنطینه نشوند، ایران با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شود.
او افزود: «قرون وسطایی بودن قرنطینه حرف نادرستی است و باید به کشورهایی توجه کرد که این بیماری در آن‌جا نیز شیوع پیدا کرده است.»

«علی‌محمد شاعری»، نماینده بهشهر در مجلس نیز در نامه‌ای خطاب به رییس‌جمهوری ایران، خواستار قرنطینه کامل استان مازندران، تعطیلی مراکز اقامتی و تفریحی و ارسال فوری تجهیزات بیمارستانی و حفاظتی و نیروی درمانی به آن استان شد.

 

۱۹ اسفند (۹ مارچ)

«غلامرضا حیدری»، نماینده تهران در مجلس با اشاره به نامه دادستان کل کشور به وزیر بهداشت که در آن گفته شده بود اخلال در نظام سلامت مردم در حد «افساد فی‌الارض» است، گفت: «کسی که در قم مانع ایجاد محدودیت‌ها شد و نگذاشت کرونا در نطفه خفه شود، حکمش چه می‌شود؟  گروهی فکر می‌کردند در هیچ حالی نباید تخفیفی قائل شد. انگار که کفر می‌شود؛ کفری که حکمش اعدام است. اما سلامت مردم مهم است و با خیالات نمی‌توان سلامت مردم را به بازی گرفت.»

هم‌زمان با گسترده شدن شیوع ویروس کرونا در استان‌های شمالی ایران، «مجمع نمایندگان گیلان» خواستار قرنطینه کامل این استان، تعطیلی شرکت‌ها و ادارات و اعمال محدودیت ترافیکی شدید شدند. آن‌ها در نامه‌ای خطاب به رییس مجلس و وزیر بهداشت، اعلام کردند که اعمال برخی سیاست‌ها از اختیارات مسوولان استانی خارج است و به مصوبه ستاد ملی پیش‌گیری و مقابله با ویروس کرونا نیاز دارد.

«محمدرضا نجفی»، نماینده تهران در مجلس نیز در دومین نامهاش خطاب به حسن روحانی، یادآوری کرد: «اصرار بر عادی‌نمایی وضعیت بحرانی، فرصت کنترل و مهار بحران را بیش از پیش به هدر می‌دهد. حکم قاطعانه به قرنطینه تهران، اصفهان، البرز، قم و گیلان امری ضروری است که باید در اسرع وقت و بی‌کم و کاست اجرا گردد.»

«بهرام پارسایی»، نماینده شیراز در مجلس هم در توییتی، از استاندار فارس خواست استان را قرنطینه کند تا به گفته او، این استان هم به گیلان تبدیل نشود: «گزارش امروز وزیر بهداشت و رییس مجلس را با دقت گوش دادم. صادقانه بگویم، تا مديريت واحد فاصله داريم و خودمان باید مراقب خود باشیم. به استاندار محترم رک عرض می‌کنم قرنطینه استان و جلوگیری از سفرها به مقصد استان را اجرا کنید تا فارس تبدیل به گیلان بعدی نشود.»

«فخرالدین کوجا»، وزیر بهداشت ترکیه در نشستی خبری درباره شیوع گسترده ویروس کرونا در ایران گفت: «اگر شهر قم ایران قرنطینه می‌شد، ویروس کرونا تا این اندازه در این کشور شیوع نمی‌یافت.»

او در کنایه‌ای مستقیم به ایران اضافه کرد: «از کشورهایی که تدابیر لازم را برای شهروندان خود اتخاذ نمی‌کنند، توقع نداریم برای عدم سرایت ویروس کرونا به ترکیه تدبیری بیاندیشند.»

 

۲۰ اسفند (۱۰ مارچ)

«احمد همتی»، نماینده سمنان در مجلس ایران در نشست ستاد مقابله با کرونای استان گفت ورودی و خروجی مناطق شهری استان سمنان باید کنترل و شرایط مقابله با ویروس کرونا به گونه‌ای شود تا بتوان کنترل‌ها در مسایل مختلف را افزایش داد.
همتی گفت قرنطینه‌سازی ارزش علمی دارد و منبع شیوع ویروس باید کنترل می‌شد اما غفلت‌های زیادی در این مورد در سطح کشور انجام شد.

«اصغر سلیمی»، عضو «کمیسیون بهداشت و درمان» مجلس درباره نقدها به قرنطینه نشدن قم در آغاز تشخیص کرونا و شیوع آن به سایر استان‌ها گفت: «قرنطینه در مقابله با این بیماری‌ها مفید است اما قم یک مرکز مذهبی است که رفت‌وآمد در آن زیاد بوده و به نظر می‌رسد قرنطینه در آن زمان سخت بود.»

 

۲۱ اسفند (۱۱ مارچ)

دادستانی تهران با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد با کسانی که در خصوص بیماری کووید-۱۹ در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی آمار نادرست منتشر می‌کنند و موجب اضطراب مردم، ناامنی و تشویش اذهان عمومی می‌شوند، برخورد میکند.

«محمدحسین قربانی»، نماینده تام‌الاختیار وزیر بهداشت در گیلان، در مصاحبه‌ای ‌گفت در شرایطی که وضعیت استان به واسطه شیوع کرونا بسیار بحرانی بود، شورای عالی امنیت ملی ایران با قرنطینه کامل آن مخالفت کرده بود.

این نماینده هم‌چنین افزود دولت نپذیرفته است به کارگران روزمزد که ناگزیرند به سبب شیوع کرونا در خانه بمانند، به اندازه هزینه درمان یک بیمار در بیمارستان که معادل یک میلیون تومان در ماه است، یارانه بدهد.

یکی از ویژگی‌های اپیدمی کرونا در ایران که آن را از کشورهای دیگر تا حدی متمایز می‌کند، نرخ بالای ابتلای چهره‌های سیاسی به این بیماری است. تا آن تاریخ، دست‌کم ۱۲ چهره سیاسی در نتیجه ابتلا به کووید-۱۹ در ایران فوت کردند و نزدیک به ۴۳ نفر از مقامات و چهره‌های سیاسی  نیز در قرنطینه و در حال درمان بودند. معاون اول رییس‌جمهوری، دو وزیر، یک معاون دیگر رییس‌جمهوری و یک معاون وزیر، سه چهره نزدیک به خامنه‌ای، پنج نماینده مجلس و پنج مقام سپاهی از جمله مبتلایان و یا درگذشته‌های کرونا در ایران  بودند.

 

۲۲ اسفند (۱۲ مارچ)

روزنامه واشنگتن‌پست گزارشی تحقیقی منتشر کرد که نشان می‌داد در «آرامستان بهشت معصومه» قم، دو گودال با عرض چهار متر و به طول یک زمین فوتبال، با سرعتی غیرمعمول حفر شده است. واشنگتن‌پست در همان گزارش نوشت با بررسی‌های تخصصی، دریافت و تحلیل ویدیوها و نیز روایت‌های رسمی به این جمع‌بندی رسیده است که این گودال‌ها را برای دفن دست‌جمعی قربانیان ویروس کرونا در شهر قم آماده کرده‌اند.

گودال‌هایی که تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند، روز اول اسفند آماده شده بودند. این آمادگی نشان می‌داد مقامات حکومتی از شیوع گسترده ویروس آگاه بوده و خود را برای تلفات در حجم زیاد آماده کرده‌اند. این گزارش، شاهدی دیگر بر کذب بودن ادعای بی‌اطلاعی مقامات جمهوری اسلامی از وجود ویروس تا ۳۰ بهمن بود.

دکتر محمد مولایی در گفت‌وگویی با کانال خبری تلگرامی «امتداد» گفت رییس بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان کامکار قم که برادرش در آن‌جا بستری بوده، در تاریخ ۲۵ بهمن به او گفته است در یک ماه اخیر، یعنی از اواخر دی‌ماه، بیمارانی با همان علایم و تشابه کامل در سی‌تی‌اسکن ریه با برادر او که ابتلایش به کووید-۱۹ رسما تایید شد، در آی‌سی‌یو بستری شده و با هر سطح از درمان در نهایت فوت کرده‌اند.

روابط عمومی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری اعلام کرد علی‌اکبر ولایتی، رییس آن بیمارستان و مشاور امور خارجه رهبر جمهوری اسلامی به کرونا مبتلا شده و در قرنطینه خانگی قرار گرفته است.

ازسوی دیگر، «عبدالناصر همتی»، رییس کل بانک مرکزی ایران با نوشتن پستی در صفحه اینستاگرامش، خبر داد که ایران ۱۶ اسفند با فرستادن نامه‌ای به ریاست «صندوق بین‌المللی پول»، به صورت رسمی خواستار دریافت یک وام پنج میلیارد دلاری از این صندوق شده است تا از آن برای تامین منابع لازم جهت مقابله با بیماری کووید-۱۹ استفاده کند.
همتی نوشت: «واکنش جامعه جهانی و صندوق بین‌المللی پول می‌تواند معیار خوبی برای ارزیابی ادعاهای آن‌ها در کمک به کنترل این ویروس و کاهش آلام مردم آسیب دیده باشد.»

 

۲۳ اسفند (۱۳ مارچ)
«رضا ملک‌زاده»، معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اولین مقام عالی‌رتبه ایرانی بود که در گفت‌وگویی با تلویزیون ایران اذعان کرد ویروس کرونا پیش از ۳۰ بهمن (۱۹ فوریه) که نخستین ابتلا به آن در ایران گزارش شد، وارد ایران شده است: «من فکر می‌کنم این ویروس از قبل وارد ایران شده بود… فکر می‌کنم قدری تاخیر در اعلام داشتیم به دلیل این‌که اطلاع نداشتیم و فکر نمی‌کردیم این باشد.»

دکتر ملک‌زاده در ادامه همان گفت‌وگوی تلویزیونی افزود: «تستی که الان وجود دارد، در برخی موارد با این که طرف بیماری را دارد، نشان نمی‌دهد و منفی است. الان یکی از بهترین راه‌های تشخیصی، همان سی‌تی اسکن ریه است که دقیق‌تر می‌تواند بیان کند.»

اما علی‌رغم این اظهار‌نظر، در ایران هنوز آمار را بر اساس تست‌های مثبت اعلام می‌کنند و این تست تنها برای کمی بیش از نیمی از مبتلایان بستری شده انجام می‌شود.

«محمد باقری»، رییس ستاد کل نیروهای مسلح ایران پس از برگزاری اولین نشست «قرارگاه بهداشتی و درمانی» نیروهای مسلح که به فرمان علی خامنه‌ای تشکیل شد، از خلوت کردن فروشگاه‌ها، خیابان‌ها و جاده‌ها در ۲۴ ساعت آینده از سوی این نیروها خبر داد و گفت ظرف ۱۰ روز افراد مشکوک به بیماری مشخص شده و به مراکز مقدماتی منتقل خواهند شد.

 

۲۴ اسفند (۱۴ مارچ)
ایرج حریرچی، معاون اول وزیر بهداشت تنها یک روز بعد از رضا ملک‌زده، همین ادعای بی‌اطلاعی از بیماری را به عنوان دلیل تاخیر در شناسایی آن تکرار کرد.۴۰ روز انکار، از ۲۰ دی تا ۳۰ بهمن برای مهاجرت ویروس مرگ کافی بود؛ زمانی بسیار پیش از آن‌که اعلام شود.

علیرضا زالی، رییس ستاد فرماندهی مقابله با کرونا در تهران در نشست با جمعی از هنرمندان گفت فاز یک و دو قرنطینه در حال انجام است اما فاز سه که تعطیلی همه ادارات و خانه‌نشینی مردم است، هنوز اجرا نمی‌شود و فاز چهار، یعنی قرنطینه کامل شهر هم در صورتی می‌تواند جواب‌گو باشد که فاز سه به خوبی اجرا شود: «تا وقتی فاز سه اجرا نشود، هر فردی که به ویروس کرونا آلوده است، می‌تواند دو تا ۲۰ نفر را مبتلا کند.»

در همین روز برای نخستین‌بار مردم ایران فهمیدند که باید مدیون قم باشند! «معصومه ظهیری»، از مسوولان حوزه زنان در قم گفت: «همه ما می‌دانیم که ویروس مسری است و ایران مدیون قم است. قم به دلیل اهمیت دادن به این مساله، پیش از دیگران در کشور متوجه وجود این ویروس شد!»

ستاد ملی مقابله با کرونا که به صورت ویدیو کنفرانس برگزار شد، تصویب کرد در ۱۱ استان ایران رفت و آمدها بیشتر کنترل و «محدودیت‌های جدیدی برای عبور و مرور به ویژه در رابطه با افراد مبتلا و آلوده اعمال شود. جزییات این محدودیت‌ها اعلام نشد.

«محمدرضا کلائی»، شهردار مشهد در صفحه اینستاگرامش نوشت: «امروز اوضاع در مشهد حادتر و نگران‌کننده شده و متاسفانه خیلی از اتفاقات بدی که پیش‌بینی کرده بودیم، در حال وقوع است… دولت باید در مبارزه با کرونا تصمیم صحیح بگیرد... لایحه‌ای به شورا فرستادم و درخواست کردم تا اطلاع ثانوی، بسیاری از اقدامات‌ متوقف شوند تا سریع‌تر به سمت خودقرنطینگی خانگی برویم. شورا هم توقف فعالیت قطار شهری و اتوبوس‌رانی را خواستار شده است. باور دارم هفته آینده سرنوشت‌سازترین هفته برای مشهد و مردمش است.»

 

۲۵ اسفند (۱۵ مارچ)

حسن روحانی در جلسه ستاد اقتصادی دولت با رد قاطع بحث قرنطینه شهرها گفت: «چیزی به نام قرنطینه نداریم. اصلا این که شایع شده در تهران یا بعضی شهرها برخی فروشگاه‌ها و برخی مشاغل قرنطینه هستند،‌ اصلا چنین چیزی وجود ندارد. نه امروز قرنطینه است، نه ایام نوروز، نه بعد و قبلش و همه در کسب و کار و فعالیت خود آزادند. استان‌ها هم به هیچ عنوان حق تصمیم‌گیری ندارند؛ نه استانداران، نه بخش‌های بهداشتی. هرگونه محدودیت، در ستاد ملی در تهران تصمیم‌گیری می‌شود.»

نکته جالب‌ این‌که به موازات این سخنان، استاندار خوزستان از ممنوعیت هرگونه ورود و خروج خودروهای مسافری به این استان خبر داد و تاکید کرد در خوزستان کلیه اصناف به غیر از سوپرمارکت‌ها، داروخانه‌ها، نانوایی‌ها، قصابی‌ها و میوه فروشی‌ها، همه مغازه‌ها از جمله هایپرمارکت‌ها و مراکز تجمع و پایانه‌های مسافری تا اطلاع ثانوی بسته خواهند ماند.

علی‌رضا زالی، رییس ستاد فرماندهی مقابله با کرونا در تهران هم در همین روز گفت دیگر کار از قرنطینه کامل شهر گذشته است: «زیرا شهرها و استان‌های زیادی درگیر شده‌اند و اگر انجام شود، تاثیری ندارد.»

او از هنرمندان خواست که از نفوذ خود برای ترساندن مردم از کرونا استفاده کنند.
علیرضا زالی هشدار داد که برخی مسوولان و شهروندان اپیدمی موجود را جدی نگرفته‌اند و مداخله دولت در این زمینه نیز با تاخیر و توام با تعارف انجام شده است.

در مقابل، «محسن هاشمی»، رییس شورای شهر تهران با اشاره به این که باید برای موضوع قرنطینه تعریف مشخصی ارایه شود، گفت: «هنوز تعریف مشخصی برای نام قرنطینه نشده است و برای این که مردم روشن شوند، مسوولان ابتدا قرنطینه را تعریف کنند تا مردم بدانند آیا آیین‌نامه و اسنادی دارد و وقتی می‌گوییم قرنطینه می‌کنیم، یعنی قرار است چه کار کنیم. قرنطینه در حد درجه کم شاید برای پایتخت مثبت باشد.»

در همین روز، با ادامه تفاوت آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت و آمارهای مستقل دانشگاه‌های تابعه و دشواری مهندسی آمار ناشی از آن، دانشگاه علوم پزشکی مازندران اعلام کرد که از این پس آمار مبتلایان به ویروس کرونا در این استان را منتشر نخواهد کرد: «برای پرهیز از انتشار اطلاعات متناقض در خصوص ارایه آمار بیماران مبتلا به کرونا و تلفات این ویروس و جلوگیری از تشویش اذهان عمومی، آمار مربوط به استان‌ها از سوی سخن‌گوی وزارت بهداشت به عنوان تولیت ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا کشور به صورت روزانه و زنده به اطلاع خواهد رسید.»

«عبدالحمید اسماعیل‌زهی»، ملقب به مولوی «عبدالحمید»، امام جمعه اهل سنت زاهدان، رفت و آمد طلبه‌های چینی به «جامعه‌المصطفی» در قم را عامل شیوع ویروس کرونا در ایران دانست و گفت: «مسوولین اطلاع دارند که بالاترین بودجه طی ده‌ها سال گذشته به جامعه المصطفی صرف شده و هزاران نفر از طلاب که اطلاعی از دین و مذهب خود ندارند، آن‌جا مورد شست‌وشوی مغزی قرار می‌گیرند.»

«پروانه سلحشوری»، نماینده تهران در مجلس ایران از تعلل مسوولان در مقابله با ویروس کرونا در قم انتقاد کرد و با تاکید بر این‌که داریم تاوان قرنطینه نکردن قم را می‌دهیم، گفت: «مسوولان کشور می‌توانستند از همان ابتدا به جای کتمان حقیقت، فورا شهر قم را قرنطینه کنند تا این ویروس به شهرهای دیگر سرایت پیدا نکند.»

 

۲۶ اسفند (۱۶ مارچ)

تنها یک روز پس از سخنان حسن روحانی در رد مطلق قرنطینه، علی‌رضا زالی، رییس ستاد فرماندهی مقابله با کرونا در تهران بدون اسم بردن از روحانی، از او به تندی انتقاد کرد: «اظهار نظر مسوولان اجرایی و شیوه رفتار مردم نشان می‌دهد آن‌ها هنوز مرگبار بودن کرونا و هشدار قرنطینه را جدی نگرفته‌اند.»

به گفته وی، تناقض‌ در تصمیمات و نداشتن شفافیت باعث بی‌اعتمادی مردم شده است.

در نقطه مقابل نظر روحانی، نتایج نظرسنجی تلفنی «موسسه ایسپا» از یک هزار و ۵۵۴ نفر در یک بازه سه روزه که در این روز منتشر شد، نشان می‌دهند ۸۹/۴ درصد مردم ایران موافق قرنطینه شدن شهرهایی هستند که ویروس کرونا در آن‌ها شیوع بیشتری دارد. قرنطینه در این نظرسنجی به معنای محدود شدن ورود و خروج از شهرها، تعطیلی شهر و بیرون نیامدن مردم جز برای کارهای ضروری تعریف شده است.

از طرف دیگر، با گرم شدن بازار فرضیه «توطئه» در مورد منشا ویروس کرونا، رسانه‌های دولتی ایران به سخنان «ژائو لیجیان»، سخن‌گوی وزارت خارجه چین پرداختند که مدعی شده بود ویروس کرونا از سوی دانشمندان امریکایی در سال ۲۰۱۵ تولید و شیوع پیدا کرده است.

در این شرایط، گروهی از نیروهای مذهبی در اعتراض به تعطیلی اماکن زیارتی در قم و مشهد، مقابل حرم «حضرت رضا» در شهر مشهد و حرم «حضرت معصومه» در شهر قم تجمع کردند و خواستار باز شدن درهای این اماکن شدند و در نهایت اقدام به شکستن‌ در‌های ورودی آن‌ها کردند. در روزهای بعد برخی از آن‌ها بازداشت و تعدادی از آن‌ها هم ناچار شدند مقابل دوربین عذرخواهی و علیه خودشان صحبت کنند. 

 

۲۷ اسفند (۱۷ مارچ)

«حیدرعلی عابدی»، نماینده مجلس در گفت‌وگویی، به دلیل عدم قرنطینه شهرها در ایران ‌پرداخت؛ دلیلی که به نظر می‌رسد دولت روحانی حاضر نیست به صراحت در مورد آن صحبت کند: «اگر بخواهیم شهرها را قرنطینه کنیم، مایحتاج عمومی مردم دچار مشکل می‌شود. در ایران شرایط قرنطینه تعاریف خاص خود را دارد و این موضوع را نباید با دیگر کشورها مقایسه کرد.»

این عضو کمیسیون بهداشت مجلس ایران در عین حال به کوتاهی و پنهان‌کاری سیستم بهداشتی کشور اذعان کرد و گفت: «سیستم بهداشت و درمان برای کنترل ویروس کرونا و تشخیص این بیماری می‌توانست زودتر وارد عمل شود و جامعه را به موقع در خصوص کرونا آگاه کند.»

 

۲۸ اسفند (۱۸ مارچ)

علی ربیعی، سخن‌گوی دولت با حضور در شبکه خبر تلویزیون گفت حسن روحانی حداقل از ششم بهمن در جریان مشکل کرونا بوده است: «ما اطلاعی از شروع کرونا در ایران نداشتیم اما چهار بهمن نامه‌ای به رییس‌جمهوری درباره احتمال شیوع آن در ایران دادیم و در ششم بهمن رییس‌جمهوری دستوراتی در این مورد دادند.»

این صحبت ربیعی موجب می‌شود اعتبار سخنان پایان سال حسن روحانی که گفت اطلاعی از وجود ویروس کرونا در ایران نداشته است، زیر سوال برود.

علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت از کنترل شیوع کرونا در آینده نزدیک ابراز ناامیدی کرد و با گفتن این که اصلا وضعیت خوب نیست، تاکید کرد: «ویروس کرونا بسیار ویروس بدی است. شاید در صحبت‌ها این طور القا شده که خبری نیست اما اصلا این طور نیست و این ویروس به شدت مسری و آسیب‌زا است و اگر رعایت نشود، عزیزان‌مان را از دست خواهیم داد.»

مدیر «اورژانس سازمان جهانی بهداشت در خاورمیانه» که به تازگی از ایران بازگشته بود، اعلام کرد: «تعداد مبتلایان به کرونا در ایران ممکن است پنج برابر میزان رسمی اعلام شده باشد. به این دلیل که آزمایش‌های ویروس کرونا فقط بر روی افرادی با علایم شدید انجام می‌شود.»

رییس‌جمهوری ایران در سخنرانی پایان سال ۱۳۹۸ مدعی شد دولت او ۳۰ بهمن متوجه وجود ویروس کرونا در ایران شده است: «وقتی تست‌های قم در تهران آزمایش و مشخص شد نتیجه کرونا مثبت است، یک روز در اعلام آن تاخیر نکردیم. می‌توانستیم بعد از انتخابات اعلام کنیم ولی ما با مردم صادقانه صحبت کردیم.»

حسن روحانی در همین سخنان ‌گفت مردم باید بدانند ۷۰ درصد از آن‌ها به ویروس کرونا مبتلا خواهند شد: «با واقعیت‌های علمی به گونه‌ای با مردم صحبت کنیم که به ما اعتماد کنند.»

نکته مهم این است که مردم این سخنان را از زبان کسی می‌شنیدند که ششم اسفند، یعنی ۲۲ روز پیش از این سخنان، به همین مردم گفته بود ظرف چهار روز همه کارها به روال عادی برخواهد گشت و کرونایی در کار نخواهد بود.

 

۲۹ اسفند (۱۹ مارچ)

چهار هزار و ۱۰۰ بیمار بستری کووید-۱۹ در تهران، عددی است که «انوشیروان محسنی‌بندپی»، استاندار تهران در جلسه فوق‌العاده پیش‌گیری و مقابله با کرونا استان تهران که به ریاست اسحاق جهانگیری برگزار شد، اعلام کرد: «در حال حاضر سه‌هزار و ۵۰۰ بیمار کووید-۱۹ بستری در بیمارستان‌های دولتی و ۴۰۰ بیمار در بیمارستان بقیه‌الله داریم که از این تعداد ۶۰۰ نفر در بخش مراقبت‌های ویژه بستری هستند.»

«آستاننیوز» گزارش داد: «]مسوولان حرم امام هشتم شیعیان تصمیم گرفته‌اند[ با استفاده از بستر فضای مجازی و با قرائت صلوات، خاصه حضرت رضا علیه‌السلام و مداحی، روحیه بیماران و کادر درمانی بیمارستان‌ها را بالا برده و از آن‌ها تقدیر و تشکر کنند.»

این برنامه، ۱۲ بیمارستان‌ درگیر با ویروس کرونا در سراسر ایران را شامل می‌شد. در این گزارش گفته نشد بیماران و پزشکان درگیر مرگ و زندگی به نوحه‌خوانی و صلوات فرستادن چه واکنشی نشان داده‌اند.

 

اول فروردین (۲۰ مارچ)

«حسام‌الدین آشنا»، مشاور رییس‌جمهوری ایران در توییترش چند خطی به مناسبت آغاز سال نو با اشاره به تحریم‌های ایران نوشت: «عارفان در دمی دو عید کنند، رغم آن حاسدان که می‌خواهند تا قریب تو را بعید کنند. به رغم همه دشواری‌ها، از این نوروز تا نوروز آینده و در آستانه قرن تازه، دو مناسبت را جشن خواهیم‌گرفت: جشن شکست کرونا و جشن پایان دادن به تحریم‌ها. ما اجازه نخواهیم داد ایران را قرنطینه کنند.»
مشخص نیست این قرنطینه ناظر بر همان مفهوم قرنطینه سیاسی و در پیوند با در انزوا گذاشتن جمهوری اسلامی است یا سیاست قرنطینه‌ای که بیش از ۸۰ درصد از مردم خواهان آن هستند اما دولت به خاطر الزاماتش از آن فرار می‌کند.

«بهرام سرمست»، استاندار قم گفت طی دو هفته، با بهره‌گیری از توان ارتش و سپاه پاسداران، طرح ضربتی برای ریشهکنی کامل ویروس کرونا در قم اجرا می‌شود: «باید محدودیت‌هایی در ورودی‌ها و خروجی‌های استان و مراکز خرید صورت گیرد؛ هر اندازه بتوان جلوی تجمعات را گرفت تا حلقه انتشار هم شکسته شود تا انشاالله ۱۵ فروردین ماه ویروس کرونا به طور کامل در قم ریشه کن و مهار شده باشد.»

 

دوم فروردین (۲۱ مارچ)

آن‌چنان‌ که «تابناک» گزارش داد، «حسن قاضی‌زاده هاشمی»، وزیر پیشین بهداشت در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «من از اوایل دی و بلکه اواخر آذر نگرانی‌ام [نسبت به شیوع کرونا] و همچنین نظرات و پیشنهاداتم را به سمع و نظر مسوولین ارشد کشور، از جمله رییس‌جمهور و پیش از همه، به اطلاع برخی مدیران در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسانده‌ام.»

به گزارش ایران اینترنشنال، کیانوش جهان‌پور، سخن‌گوی وزارت بهداشت هشدار داد اگر مردم به ضرورت کاهش ترددها، تجمع‌ها، سفرها و دید و بازدیدها توجه نکنند، در هفت تا ۱۴ روز آینده، با اوج دوباره شیوع کرونا روبه‌رو می‌شویم: «اگر مردم موضوع را ساده بگیرند و تصور کنند که کرونا تمام شده و به هر دلیلی، ترددهای شهری و بین‌شهری و تجمعات در تفرجگاه‌ها و طبیعت افزایش یابد و به‌نوعی این حصار را بشکنند، قاعدتا بین هفت تا ۱۴ روز آینده، نتیجه آن را با بازگشت و پیک مجدد بیماری مشاهده خواهیم کرد.»

علی‌رضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت در توجیه تاخیر ایران در اعلام رسیدن ویروس کرونا به کشور گفت: «کیت تشخیص کرونا فقط در کشور چین موجود بود و بلافاصله پس از این که چین کیت‌‌ها را در اختیار ما قرار داد، تست‌های کرونا شروع شدند.»
او ادامه داد قبل از ۲۲ بهمن هیچ‌گونه کیتی در دنیا وجود نداشت که ما بتوانیم این بیماری را شناسایی کنیم.»
این ادعا البته دروغ است چون کیت‌های تشخیصی کرونا از اواخر دی ۱۳۹۸ در حجم انبوه از سوی چند شرکت بزرگ در دنیا تولید شده بودند و ایران هم سفارش خرید آن‌ها را داده بود.

«حمیدرضا گودرزی»، معاون استاندار تهران اعلام کرد ضرورت تعطیلی مراکز تجاری استان تهران به فرمانداران ابلاغ شده است و اصناف تکلیف دارند نسبت به این کار اقدام کنند و با موارد تخلف نیز برخورد قانونی داشته باشند.

او افزود: «اگر فردا مراکز تجاری‌ باز باشند، بررسی خواهد شد تا توسط مراجع ذی‌صلاح با آن‌ها برخورد لازم انجام شود. به جز فروشگاه‌های بزرگ تامین‌کننده مایحتاج ضروری شهروندان همانند شهروند، رفاه و داروخانه‌ها، سایر اماکن تجاری باید تعطیل باشند.»

در همان حال، دکتر علیرضا زالی، فرمانده ستاد مدیریت و مقابله با کرونا در کلان‌شهر تهران، از رشد پنج درصدی بیماران در مراکز درمانی و رشد ۱۲ درصدی بیماران بدحال نیازمند به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه خبر داد.

 

سوم فروردین «۲۲ مارچ»

علی‌رضا زالی با ابزار تاسف از این که مبتلایانی که به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، بدحال‌تر هستند و میزان بهبود یافتگان کاهش یافته است، گفت: «بدون تردید موج بازگشت مسافران به تهران، این اوضاع را بدتر می‌کند.»

«سازمان پزشکان بدون مرز» اعلام کرد در حال راه‌اندازی یک مرکز فوریت‌های پزشکی در ایران با ظرفیت ۵۰ تخت و حضور ۹ متخصص مراقبت‌های ویژه است. این مرکز ویژه درمان مبتلایان به ویروس جدید کرونا قرار است در محوطه بیمارستان امین در استان اصفهان دایر شود.

 

چهارم فروردین (۲۳ مارچ)

رییس ستاد فرماندهی مقابله با کرونا در تهران با گلایه از این که میلیون‌ها نفر به رغم هشدارها، به سفر نوروزی رفته‌اند، گفت بازگشت این‌ها از سفر، وضعیت تهران را بحرانیتر خواهد کرد: «بسیاری از مبتلایان به کرونا علایم خفیف دارند و متوجه بیماری نمی‌شوند و با سفر، خود و اطرافیان‌شان را در آستانه مرگ قرار می‌دهند. بازگشت این افراد نیز نگران کننده است. نکته مهم این است که اگر بخواهیم مردم در منزل بمانند، مهم‌ترین نکتۀ آن، استمرار تعطیلی مراکز اداری و...است.»

«کریم همتی»، سرپرست جمعیت هلال احمر اعلام کرد که طی روزهای گذشته بیش از هشت و نیم میلیون نفر از ۱۹ استان به مسافرت رفته‌اند که در میان آن‌ها، شش هزار و ۵۰۰ نفر با علایم ابتلا به کرونا مانند تب شناسایی شدهاند.

در حالی که سفیر ایران در فرانسه از ارسال دومین محموله سازمان پزشکان بدون مرز و احداث بیمارستان سیار در اصفهان خبر داده بود، مشاور وزیر بهداشت در تهران اعلام کرد که فعلا نیازی به برپایی تخت بیمارستانی توسط نیروهای خارجی نیست و حضور پزشکان بدون مرز در ایران منتفی است.

 

پنجم فروردین (۲۴ مارچ)

«حمیدرضا جمشیدی»، دبیر ستاد ملی مقابله با کرونا از غربال‌گری بیش از ۴۱ میلیون نفر، یعنی بیش از ۵۰ درصد از جامعه هدف در جمعیت ایران در طرح ملی مبارزه با کرونا خبر داد و گفت: «اکنون تخت کافی برای درمان بیماران مبتلا به کرونا تأمین شده و کمبودی وجود ندارد.»
او افزود: «حجم زیادی از ماسک و تجهیزات پزشکی رسیده است و در دانشگاه‌های علوم پزشکی توزیع می‌شوند.»

«مسعود مردانی»، پزشک متخصص عفونی و عضو کمیته کشوری کرونا ‌گفت: «در ایران اپیدمی را بعد از استقرارش در کشور و دیر تشخیص دادند؛ به‌ویژه اولین مواردی که در شهر قم اتفاق افتاد. مواردی بود که شاید از چند هفته قبل در آن‌جا وجود داشت.»

دکتر مردانی هم‌چنین ‌گفت مواردی که در حال حاضر وزارت بهداشت اعلام می‌کند، جزیی از کل بیماری است: «به این دلیل که وزارت بهداشت فقط مواردی که در بیمارستان بستری می‌شوند و یا مراجعه سرپایی دارند و آزمایش مولکولی برای بیماری می‌دهند و بیماری آن‌ها مثبت است را به عنوان موارد روزانه ابتلا گزارش می‌کند.»

 

ششم فروردین (۲۵ مارچ)

پزشکان بدون مرز که به درخواست ایران، کادر درمانی و تجهیزات لازم برای برپایی یک بیمارستان صحرایی در اصفهان را با دو پرواز ویژه به ایران فرستاده بود، گفت از لغو ناگهانی این همکاری شگفت‌زده شده است و آن را «غیر قابل درک» خواند. چرا که این سازمان در پی تقاضای ایران برای برخورداری از همکاری‌های بین‌المللی و با انجام هماهنگی‌های لازم از سوی سفارت ایران در پاریس تجهیزات و کادرش را عازم ایران کرده بود.

حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران در جلسه هیات دولت گفت:‌ «طرح فاصله گذاری اجتماعی تصویب و ابلاغ خواهد شد. ممکن است سخت‌گیرانه باشد و برای سفرهای مردم مشکلاتی ایجاد کند. از مردم می‌خواهیم که سریع‌تر به موطن اصلی خود برگردند و اگر جایی سفر رفته‌اند، زودتر برگردند.»

علی ربیعی در حاشیه جلسه هیات دولت گفت: «امروز با دستور رییس جمهوری، دولت، ادارات و فعالیت‌های اقتصادی مگر در موارد خاص و حساس تا ۱۵ فروردین تعطیل اعلام می‌شود و سفرهای جدید و خروج از شهرها ممنوع است.»

این دو اظهارنظر، آشکارا برخلاف صحبت‌های چند روز پیش حسن روحانی بودند که اصرار داشت زندگی به روال عادی برگردد، هیچ کسب‌و‌کاری تعطیل نباشد و هیچ نوع قرنطینه‌ای هم اعمال نشود. در حالی که محدودیت سفر و ممنوعیت خروج از شهرها نوعی از قرنطینه است.

به گفته دکتر زالی، تهران هنوز به نقطه اوج شیوع بیماری نرسیده است و از این رو پیشنهاد کرده است با کسانی که مقررات پیش‌گیری را رعایت نمی‌کنند، برخورد قهری شود.

به گفته او، بیمارانی که اکنون در تهران به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، کسانی هستند که تازه دوره نهفتگی آن‌ها (سه تا ۱۴ روز) به پایان رسیده است. بستن پارک‌ها و تفرجگاه‌های تهران از جمله پیشنهادات ارایه شده است. ارتش ایجاد نقاهتگاه دو هزار تخت‌خوابی در سالن‌های «مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران» را در دستور کار قرار داد که روز ششم فروردین افتتاح شد.

سعید نمکی،‌ وزیر بهداشت ایران‌ با تاکید بر طرح ایجاد محدودیت تردد برای کنترل بیماری کرونا گفت پلاک خودرو تمام کسانی که از شهرها خارج شده‌اند، در دست است: «تردد بین شهرها به شدت محدود خواهد شد؛ هرچند زمانی برای بازگشت افراد به محل زندگی خود در نظر گرفته شده است. تمام پلاک‌هایی که از شهرها خارج شده‌اند را داریم و با این افراد تماس گرفته می‌شود.»

به گزارش ایرنا، اجرای طرح غربال‌گری در قم نشان داد که هشت هزار و ۵۱ نفر در این شهر نیاز به پی‌گیری فوری دارند: «با وجود تعطیلی مراکز خرید و پاساژها، ترافیک در معابر اصلی و خیابان‌های پر رفت و آمد شهر قم نشان می‌دهد مردم این بیماری را هنوز باور نکرده‌اند. ورود به مناطق گردش‌گری و روستایی قم ممنوع شده است.»

علیرضا زالی در آخرین اظهارنظر خود پازل درک چرایی تغییر ناگهانی سیاست دولت روحانی در برخورد با بحران کرونا را کامل کرد. او در گفت‌وگویی در «دانشگاه بهشتی»، با لحنی صریح، بی‌توجهی به بحث قرنطینه سازی و اجرای طرح «ایمنی گله‌ای» را تصوری بسیار غلط، منسوخ از نظر علمی و غیراخلاقی از نظر پزشکی شمرد.

به گفته دکتر زالی، نتیجه اجرای الگوی مصون‌سازی (الگویی که دولت روحانی عملا در حال اجرای آن بود)، مبتلا شدن تعداد بسیار زیادی از افراد جامعه و فوت عده کثیری از مبتلایان است که در نتیجه آن آماری وحشتناک از مرگ و میر ایجاد می‌شود.

این اظهار‌نظر نهایی یعنی شروع گام‌به‌گام سیاست قرنطینه کردن بدون اشاره به نام آن به خاطر مسوولیت‌هایی که دولت‌ها در قبال اجرای آن باید بر عهده بگیرند. اما اگر این سیاست اجرا نشود و هم‌چون تمام ۴۰ روز گذشته، سیاست همه چیز عادی است ادامه یابد، آمار وحشتناکی که دکتر علی‌رضا زالی به آن اشاره می‌کند، باید ناظر به همین برآورد باشد که ستاد ملی مقابله با کرونا

پیشتر انجام داده بود. به این ترتیب، باید امیدوار بود دولت ایران می‌خواهد کاری بکند که نتیجه‌اش دست‌کم از دست رفتن جان‌های کمتری در اثر ابتلا به ویروس کرونا است.
آن‌ها می‌توانند جان‌های بیشتری را نجات دهند اگر سیاست قرنطینه یا جداسازی اجتماعی به طور جدی اجرا شود.

در نهایت، بنابر آمار رسمی وزارت بهداشت ایران، تا روز چهارشنبه ششم فروردین (۲۵ مارچ)، در ایران ۲۷ هزار و ۱۷ نفر به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند و از میان آن‌ها، دو هزار و ۷۷ نفر فوت کرده‌اند. اما آن‌چنان‌که «رادیو فردا» گزارش کرده است، تجمیع آمار متفرقه دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت نشان می‌دهند اکنون ۵۹ هزار و ۱۲۰ نفر به دلیل داشتن علایم بالینی کرونا در ایران بستری شده‌ و هم‌چنین سه‌هزار و ۳۶ نفر بر اثر کووید-۱۹ فوت کرده‌اند. تلویزیون ایران اینترنشنال تعداد فوت‌شده‌ها بر اثر کوویدـ۱۹ را دست‌کم چهار هزار و ۳۵۸ نفر اعلام کرده است.

 

هفتم فروردین (۲۶ مارچ)

«حسین ذوالفقاری»، معاون انتظامی و امنیتی وزارت کشور اعلام کرد برای مقابله با کرونا، «طرح ممنوعیت خروج» در همه استان‌های ایران اجرا می‌شود و خودروهای غیر بومی به مدت یک ماه توقیف می‌شوند.

ذوالفقاری هم‌چنین گفت: «در قوانین ما برای افرادی که باعث شیوع یک ویروس مرگ‌بار می‌شوند، مجازات محکمی وجود دارد که امیدواریم مجبور به استفاده از آن‌ها نشویم.» معاون وزیر کشور مشخص نکرد آیا این مجازات می‌تواند متوجه مقاماتی شود که با پنهان‌کاری اولیه و سپس ممانعت از قرنطینه قُم، باعث شیوع ویروس مرگ‌بار کرونا در ایران شدند یا خیر.

«کیانوش جهان‌پور»، رییس مرکز اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت بیش از ۵۰ میلیون نفر از مردم در «طرح غربال‌گری کرونا» شرکت کرده‌اند.
او افزود بیش از ٤٣ نفر از کادر درمانی در اثر ابتلا به «کووید-۱۹» فوت کرده‌اند و تحریم‌های امریکا بر علیه ایران، در طغیان شیوع کرونا و مرگ اعضای کادر درمانی در ایران تاثیر بسیاری داشته است.

جهان‌پور هم‌چنین گفت بر اساس نظر ستاد اپیدمیولوژی، شیوع ویروس کرونا در ایران در خوش‌بینانه‌ترین حالت تا نیمه فروردین، در حالت میانه تا اردیبهشت و در بدبینانه‌ترین حالت تا خرداد ممکن است ادامه داشته باشد.

جهانپور مدعی شد: «با توجه به همراهی مردم و مداخلات انجام شده، این پیک تا بعد از میانه فروردین خواهد بود و بعد از آن وارد مهار و کنترل می‌شویم. هرچند که این مساله از شرایط کشورهای همسایه نیز تاثیر می‌گیرد.»

«حسن روحانی»، رییس‌جمهوری ایران در جلسه کمیته اقتصادی دولت خبر داد که از «علی خامنه‌ای»، رهبر جمهوری اسلامی می‌خواهد با برداشت یک میلیارد دلار از «صندوق توسعه ملی»، برای تامین بخشی از هزینه‌های مقابله با ویروس کرونا در ایران موافقت کند.

«علی لاریجانی»، رییس مجلس شورای اسلامی مدعی شد در نتیجه تصمیمات «ستاد ملی مبارزه با کرونا»، در بسیاری از استان​‌های ایران میزان ابتلا به ویروس کرونا سیر نزولی را طی می​‌کند: «اگر مردم نهایت همکاری را داشته باشند، در چند هفته آینده می‌​توان این بیماری را جمع و جور کرد.»

در مقابل، «مسعود پزشکیان»، نایب رییس مجلس در حساب اینستاگرام خود نوشت که این مشکل با تصمیمات قطره‌چکانی و موقت حل نخواهد شد و در ایران نیز هم‌چون کشورهای دیگر دنیا باید محکم و قاطع برخورد کرد: «]باید[ کل کشور را در حالت آماده‌باش قرار داد والا ممکن است این ویروس تا ماه‌ها با ما همراه باشد و بسیاری از مسوولان، پزشکان و مردم ما را از دست ما بگیرد.»

«محمدرضا نجفی»، نماینده مردم تهران در مجلس در دومین نامهسرگشاده به حسن روحانی نوشت اقدامات ایران در مقابله با ویروس کرونا ساده‌انگارانه است، سازمان سلامت در برابر افزایش تلفات و عمق فاجعه شکننده است و ضروری است کشور چهار هفته قرنطینه شود.

«محمدرضا میرجلیلی»، رییس «بیمارستان شهید صدوقی» یزد ضمن اعلام ابتلای۱۴۶ نیروی درمانی و بهداشتی یزد به کرونا، از افزایش آمار ابتلا و مرگومیر ناشی از این ویروس در استان یزد خبر داد و گفت: «متاسفانه روند افزایش شمار مبتلایان به کرونا در استان نگران کننده است.»

به گفته «هومن قصری»، معاون درمان «دانشگاه علوم پزشکی کردستان»، سه کودک پنج، شش و هشت ساله مبتلا به کووید-۱۹در «بیمارستان بعثت» سنندج بستری و تحت درمان هستند.

به گفته وی، برخلاف اطلاعات پیشین، کودکان زیر ۱۰ ساله مبتلا می‌شوند و در زیر ۱۵ ساله‌ها باعث مرگ‌و‌میر می‌شود.

«فرانسوا فیلیپ شامپانی»، وزیر امور خارجۀ کانادا گفته است مشکلات ناشی از شیوع ویروس کرونا در ایران نمی‌تواند مانع از پایبندی این کشور برای عمل به تعهداتش در زمینه پرواز «پی‌اس ۷۵۲» تهران-کیفِ هواپیمایی اوکراین باشد و ایران باید جعبه‌های سیاه هواپیما را به کشور ثالث بفرستد.

 

هشتم فروردین (۲۷ مارچ)

کیانوش جهان‌پور، رییس مرکز اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت اعلام کرد کیتهای تشخیص ویروس کرونا تولید داخل تایید شده‌اند و احتمالا هفته‌ای ۸۰ هزار کیت وارد چرخه استفاده می‌شود و پس از رفع نیازهای داخلی کشور، این کیت‌‌ها به کشورهای دیگر هم صادر خواند شد.

او هم‌چنین ادعا کرد شبکه بهداشت ایران در زمینه شناسایی و مداخله زودهنگام در زمینه ویروس کرونا خیلی موفق عمل کرده است و تجربه ایران در این زمینه حتی می‌تواند به صورت جهانی اجرایی شود.

جهان‌پور در ادامه گفت سفرهای هفته اول نوروز به شیوع ویروس کرونا در ایران دامن زد و افزایش آمار، هم به خاطر سفرها و ترددهای مردم است و هم به خاطر افزایش بیماریابی و شناسایی بیماران خفیف و کم علامت.
او افزود: «به هر حال عده زیادی از مردم در سفرها بیماری را منتقل کردند.»

«علیرضا رئیسی»، معاون وزیر بهداشت، در گفت‌وگویی با خبرنگاران گفت احتمال می‌دهند منشا کرونا در ایران، قم و هم گیلان بوده است.

به گفته او، برگشت تعدادی از دانشجویان ساکن «ووهان» به گیلان، قبل از قرنطینه ووهان احتمالا منشا شیوع ویروس در گیلان بوده است.

«محمود واعظی»، رییس دفتر رییس‌جمهوری ‌گفته اقدامات دولت برای مهار کرونا، در چارچوب مشاوره با متخصصان طراحی شده و فاصله‌گذاری اجتماعی راه مطمئن‌تری از قرنطینه است.
او اضافه کزده است: «هنوز هیچ‌کس به طور قطعی نمی‌تواند تایید کند که قرنطینه سنتی، راه‌حل قطعی و دقیق این ماجرا است.»

شهرستان‌های آبادان، خرمشهر و شهرهای تابعه منطقه‌ آزاد اروند‌ به عنوان اولین شهرهای ایران در قرنطینه کامل قرار گرفتند. جاده‌های مواصلاتی این شهرها بسته شده‌اند و مسافران‌ هوایی‌ نیز یک هفته در قرنطینه فرودگاهی‌ قرار می‌گیرند.

«تیمور حسینی»، رییس پلیس راه کشور اعلام کرد تا پایان طرح ممنوعیت تردد در ورودی استان‌های ایران، به خودروهای غیر بومی اجازه ورود و خروج از استان‌ها داده نمی‌شود و جریمه ۵۰۰ هزار تومانی اعمال و خودرو متخلفان یک ماه توقیف می‌شود.

«غلامحسین محمدی»، رییس مرکز ارتباطات شهرداری تهران در توییتی خبر داد تعداد سرویس‌های ‎مترو به یک سوم کاهش یافته، مترو هشتگرد تعطیل شده و تعداد مسافران مترو به یک هجدهم زمان پیش از شیوع کرونا رسیده است.

در همین روز، ۷۴ زندانی زندان سقز که شش نفر از آن‌ها حکم اعدام داشتند، موفق شدند از زندان بگریزند. این زندانیان از وضعیت بهداشتی زندان ناراضی و نگران ابتلا به کرونا بودند و درخواست آزادی موقت داشتند اما نام‌شان در لیست آزادی‌ها نبوده است.

«حسن ابوالقاسمی»، رییس «انجمن خون و سرطان کودکان ایران» اعلام کرد پلاسما درمانی، یعنی تزریق پلاسمای بیماران بهبود یافته به مبتلایان، روی ۲۰ بیمار مبتلا به کووید-۱۹ در ایران تست شده و نتایج ۱۲ مورد از آن‌ها نسبتاً خوب گزارش شده است.

 

نهم فروردین (۲۸ مارچ)

«حسن روحانی»، رییس‌جمهور ایران، در جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا ضمن اشاره به این‌که ۷۰ درصد مردم قرنطینه را رعایت کرده‌اند، مدعی شد ۲۰ درصد بودجه سال ۱۳۹۹ یعنی حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان به مبارزه با کرونا اختصاص یافته است و ۹۰ درصد هزینه درمان مبتلایان به ویروس کرونا را دولت و بیمه پرداخت می‌کند. روحانی همچنین تاکید کرد هیچ‌گونه کمبودی در بحث تامین مواد غذایی و بهداشتی در کشور وجود ندارد. به ادعای حسن روحانی، سیستم درمانی ایران در اوج بحران هم آمادگی خدمترسانی دارد و ایران «جزو کشورهایی نیست که بیماران آن بین راهروی بیمارستان‌ها رها شده باشند یا نعش جان‌باختگان در سردخانه‌های سیار باشد.» علاوه بر این‌که به نظر می‌رسد حسن روحانی ویدیوهای منتشرشده از سردخانه قم را ندیده است، ادعایش در مورد امکان خدمت‌رسانی سیستم درمانی در اوج بحران هم حرفی است آشکار برخلاف نظر متخصصان درباره امکان فروپاشی سیستم درمانی در صورت طغیان و به پیک رسیدن شیوع ویروس کرونا. قابل‌توجه این‌که «علی‌اکبر حق‌دوست»، رییس کمیته اپیدمیولوژی ستاد ملی مقابله با کرونا یکی از این متخصصان است که گفته باید امیدوار بود زمان پیک بیماری در تهران، تخت به اندازه کافی موجود باشد.

«کیانوش جهان‌پور»، سخنگوی وزارت بهداشت، ضمن گفتن این‌که بیماری کووید ۱۹ در ایران تحت مدیریت قرار گرفته اما هنوز وارد فاز مهار نشده است مدعی شد «اجرای طرح بسیج ملی مقابله با کرونا و تقویت بیماریابی، افزایش آزمایشگاه‌های مورد تایید وزارت بهداشت برای انجام آزمایش تشخیص کووید ۱۹ و البته رعایت نکردن بخشی از جامعه به توصیه‌های وزارت بهداشت» از دلایل افزایش تعداد موارد جدید ابتلا به کووید ۱۹ در ایران است.

علی‌اکبر حق‌دوست، رییس کمیته اپیدمیولوژی ستاد ملی مقابله با کرونا، گفت: «ویروس کرونا از اوایل بهمن به‌صورت خزنده و بی‌علامت در ایران چرخش داشته و موارد اول بی‌علامت بوده‌اند یا علایم اختصاصی نداشته‌اند به همین شناسایی نشده‌اند.» شواهد موجود نشان می‌دهد که این ادعا، کذب است و از همان اوایل بهمن در بیمارستان کامکار قم و پیش از نیمه بهمن در بیمارستان مسیح دانشوری کسانی با علایم تشخیصی، بستری و یا فوت کردهاند.

آقای حق‌دوست در ادامه صحبت‌هایش اظهار امیدواری کرده است که موج اپیدمی زودتر از پایان تابستان سپری شود و تاکید کرده در تهران هنوز به پیک اپیدمی نرسیده‌ و باید امیدوار بود در زمان قله اپیدمی در تهران، تخت به اندازه کافی برای مدیریت آن موجود باشد.

«حسین حسینیان»، مشاور علمی وزارت بهداشت ایران، اعلام کرد از آغاز بحران ویروس کرونا در ایران، ۴۸۰ نفر به دلیل مصرف الکل متانول درگذشتهاند و ۲ هزار و ۸۵۰ نفر نیز مسموم شده‌اند. به گفته حسینیان، این افراد به تصور نوشیدن الکل اتیلیک، الکل متانول نوشیده‌اند که موجب شده تعداد زیادی دچار نارسایی چند ارگانی، کوری شده یا بمیرند. حسینیان تایید کرده علت مرگ‌و‌میر این افراد، ممنوع بودن فروش مسکرات در بازار ایران است و این به باور ناظران معنایی جز مسئولیت مستقیم حکومت در مرگ و مسمومیت این افراد ندارد.

«علی‌رضا زالی»، فرمانده عملیات مدیریت کرونا در تهران، ضمن «دریادل خواندن» نیروهای بسیج، سپاه و بسیج جامعه پزشکی مدعی شد این نیروها و به‌خصوص «نیروهای سپاه پاسداران و نیروهای سپاه حضرت سیدالشهدا» از ابتدای شیوع کرونا، «سلحشورانه» در کنار مردم خدمات ارائه داده‌اند و باید از آنها قدردانی کرد. آقای زالی مشخص نکرد برگزاری مراسم خاکسپاری یکی از سردارهای سپاه در تهران با حضور جمعیت انبوه را هم می‌توان از جمله خدمات سلحشورانه سپاه در مبارزه با ویروس کرونا قلمداد کرد یا نه.

«حسام‌الدین آشنا»، رییس مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری، در توییتی از مردم خواست «داوطلبانه از خود در خانه محافظت کنند» تا کشور زیاد در قرنطینه نماند.

 

دهم فروردین (۲۹ مارچ)

حسن روحانی، در جلسه هیات دولت گفت بعضی از استان‌ها، پیک بیماری کووید-۱۹ را پشت‌سر گذاشته‌‌اند و روند شیوع در آن‌ها نزولی است اما در بعضی استان‌ها هنوز نمی‌توان با اطمینان در مورد پیک بیماری صحبت کرد و باید منتظر پایان تعطیلات عید نوروز بود و بعد قضاوت کنیم در چه وضعیتی هستیم.

۱۰۰ تن از اساتید دانشگاه‌ و فعالان سیاسی و مدنی در نامهای خطاب به «علی خامنهای»، رهبر جمهوری اسلامی ایران، وی را مسئول اصلی تبدیل اپیدمی ویروس کرونا به فاجعه ملی و پنهان‌کاری درباره گسترش ویروس کرونا در ایران دانسته‌اند و گفته‌اند در فقدان حکومتی کارآمد، کادر درمان با ازخودگذشتگی کار می‌کنند. امضاکنندگان این بیانیه حسن روحانی را در این تشدید این بحران همدست رهبر جمهوری اسلامی قلمداد کرده‌اند.

«ایرج حریرچی»، معاون کل وزارت بهداشت، با نادیده گرفتن وظایف دولت، از مردم خواست به خانواده‌های نیازمند و کسانی که کارشان را ازدست‌داده‌اند کمک کنند و به این اذعان کرد که معلوم نیست در صورت قرنطینه کامل حکومت توان این را داشته باشد اقلام ضروری زندگی افراد را تهیه و درب منزل تحویل دهد. حریرچی همچنین مدعی شد در ۱۳ استان پرشیوع کشور، آمار مبتلایان سیر نزولی دارد.

حریرچی مدعی شد در ابتدای شیوع بیماری کرونا، عمده کیت‌های استفاده‌شده اهدایی بود، اما پس‌ازآن کیت‌هایی را خریداری کردیم. این ادعا با صحبت‌های پیشین مقامات درمانی ایران که از ۴ بهمن می‌گویند کیتهای تشخیصی را خریداری کرده‌اند تناقض دارد. حریرچی همچنین گفت از این به بعد هزینه هر کیت با ارز دولتی ۸ یورو می‌شود که این ادعا هم با صحبت سه روز پیش سخنگوی وزارت بهداشت که گفت از هفته آینده در داخل کشور کیت تولید خواهد شد مغایرت دارد.

حریرچی همچنین با اذعان به این‌که تا پیش از تشخیص کرونا در ایران تعدادی بیمار مبتلابه کرونا در ایران وجود داشته‌اند مدعی شد علایم این بیماران تشخیص داده نشده است. این ادعا به نظر کارشناسان مصداق ادعای کذب است چون به‌صراحت گفته‌های مقامات درمانی ایران، دست‌کم از ۷ بهمن کیت تشخیص ویروس کرونا در ایران موجود بوده است و علایم بیماری و راه‌های شناسایی آن‌هم از جمله نتیجه سیتیاسکن ریه از ۲۲دی۱۳۹۸ سوی سازمان بهداشت جهانی به‌طور رسمی اعلام شده بود.

«سعید نمکی»، وزیر بهداشت، «محمد آسائی» را به‌عنوان رییس گروه جمع‌آوری اطلاعات و مستندات بیماری کووید-۱۹ از اول تا نهایت مهار بیماری منصوب کرد.

«محمد باقری»، رییس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، با اشاره به این‌که در بیمارستان‌های نظامی، ۱۲۰۰ نفر بیمار مبتلابه کووید-۱۹ بستری شده‌اند گفت: «نیروهای مسلح دارای ۴۲۰۰ تخت آماده بیمارستانی و ۱۱ هزار تخت نقاهتگاهی آماده برای کمک‌رسانی و پذیرش بیماران است».

 

یازدهم فروردین (۳۰ مارچ)

«مصطفی معین»، رییس سازمان نظام پزشکی ایران، در نامهای به حسن روحانی از او خواست تعداد مبتلایان به ویروس کرونا و میزان مر‌گ‌و‌میر ناشی از بیماری کووید-۱۹ «شفاف و صادقانه و به تفکیک شهر و استان» اعلام شود.

به گفته «حسین ذوالفقاری‌»، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، حسن روحانی دستور داده بیماران جدید مبتلابه ویروس کرونا که نتیجه تست‌ آن‌ها مثبت است قرنطینه شوند. ذوالفقاری همچنین گفت کنترل تردد‌های غیرضروری تا ۲۰ فروردین ادامه دارد اما طرح فاصله‌گذاری اجتماعی به معنی قرنطینه شهرها نیست و این‌که در برخی از استان‌ها خارج از حدود مصوبات، اقداماتی انجام‌شده مشکل‌ساز است و نباید این روند تداوم داشته باشد.

«پیروز حناچی»، شهردار تهران، در گفتگویی تلویزیونی به طور ضمنی تایید کرد که پرهیز دولت از اعلام و اعمال قرنطینه کشور نه ناشی از تصمیمی علمی که متاثر از ناتوانی اقتصادی حکومت است. به گفته حناچی، بحث قرنطینه در ایام تعطیلات نوروز مورد بحث بوده اما عملی نشده است: «واقعیت این است که ما با کشورهای مختلف از جهات مختلف فرق داریم شرایط اقتصادی ما این‌گونه نیست که بشود اگر چیزی تعطیل شد جایگزینی برایش فراهم کرد.»

جمعی از مدیران ادوار سازمان بیمه سلامت در نامه‌ای به «علی لاریجانی»، رییس مجلس، خواستار اجرای طرح قرنطینه کامل برای مهار دامنه بیماری کرونا در ایران شدند. به گفته این مدیران، صرف محدودسازی تردد در محدوده استان‌ها، اثربخشی لازم را در قطع زنجیره انتقال نداشته و می‌تواند موجب اتلاف زمان شود ضروری است مردم را در منازل خودشان قرنطینه نموده تا زنجیره انتقال در حداقل زمان ممکن قطع شود.

«حسنعلی شهریاری»، عضو کمیسیون بهداشت مجلس با اشاره به این‌که که دولت دیر تصمیم گرفت و بارها توصیه‌ها برای توقف سفرهای بین‌شهری را نادیده گرفت، قرنطینه نکردن کشور را ناشی از ژست روحانی در برابر اروپاییها دانست و گفت: «رییس‌جمهور حرف ۵ وزیر بهداشت و وزیر بهداشت فعلی و کارشناسان را برای برخورد قاطع با کرونا نپذیرفت و روی تفکر اشتباه خود اصرار داشت که ما نباید قرنطینه کنیم.»

به گزارش صبح ساحل، پلیس فتای استان هرمزگان، ۷ تن از کسانی را که «با انتشار شایعات ساختگی و استرس‌زا» درباره اقدامات دولت برای مقابله با شیوع ویروس کرونا از جمله «شایعه قرنطینه کامل و تعطیلی اصناف شهرستان‌های بندرعباس موجب آسیب به آرامش روانی جامعه، احساس ناامنی و تشویش اذهان عمومی شده بودند» بازداشت کردند.

 

۱۲ فروردین (۳۱ مارچ)

«محمود واعظی»، رییس دفتر رییس‌جمهوری ایران مدعی شد مرحله اول «طرح فاصله‌گذاری اجتماعی» با تعطیلی مراکز آموزشی، تجمعات مذهبی، فرهنگی و ورزشی و ترغیب مردم به ماندن در خانه از همان ابتدای ورود بیماری به کشور اجرا شده است.
این ادعا بر اساس شواهد موجود، از اساس دروغ است. فارغ از این‌که بر اساس شواهد موجود، ویروس «کرونا» از اواخر دی یا اوایل بهمن وارد ایران شده، بر اساس زمان رسمی اعلام شناسایی این ویروس در ایران، یعنی ۳۰ بهمن ۱۳۹۸ هم این ادعا کذب است.
مراکز آموزشی در ایران به صورت رسمی از ۱۶ اسفند و اماکن زیارتی از ۲۴ اسفند ۱۳۹۸ تعطیل شدند.

در مورد ترغیب مردم به خانه‌نشینی هم واعظی دروغ می‌گوید. سه‌شنبه ششم اسفند ۱۳۹۸روحانی گفته بود: «از روز شنبه کار و فعالیت کشور باید به صورت آن‌چه که در ماه‌ها و هفته‌های گذشته بود، ادامه پیدا کند.»

«قاسم جان‌بابایی»، معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سه‌شنبه ۱۲ فروردین ۱۳۹۹ ضمن اعلام روند کاهشی «بسیار ملایم» میزان مراجعات، بستری و مرگ مرتبط با کرونا تایید کرد تعداد افرادی که نتیجه تست آن‌ها مثبت اعلام می‌شود، روند صعودی دارد.

حسن روحانی همین روز از تمدید طرح فاصلهگذاری اجتماعی تا ۲۰ فروردین خبر داد و گفت در مورد شرایط آغاز فعالیت‌ اداره‌ها و کسب و کار اقتصادی در استان‌ها تا چند روز آینده تصمیم‌گیری می‌شود.

او اضافه کرد اگر افراد مبتلا یا مشکوک به ابتلا در منزل امکان قرنطینه ندارند، می‌توانند به نقاهتگاه‌ها مراجعه کنند.

«عزیز اکبریان»، نماینده استان البرز در مجلس شورای اسلامی گفت: «رییس ستاد فرماندهی مقابله با کرونا تهران اعلام می‌کند سیزده‌ به ‌در هیچ کسی از خانه‌اش بیرون نیاید اما استاندار می‌گوید فقط بوستان‌ها و پارک‌ها تعطیل هستند. با این تصمیمات یک بام و دو هوا که نمی‌شود با بیماری مقابله کرد.»

اکبریان هم‌چنین خبر داد که هنوز زائران خارجی به شهر قم تردد دارند و گفت که اگر از روز اول قم قرنطینه می‌شد، ویروس کرونا شیوع پیدا نمیکرد.

«محمدحسین قربانی»، عضو «کمیسیون بهداشت» مجلس گفت دولت در اجرای طرح فاصلهگذاری اجتماعی تاخیر داشت و باید از همان روزهای نخست شیوع ویروس کرونا در کشور، پیشنهاد وزیر بهداشت برای طرح محدودیت‌ها و فاصله‌گذاری اجتماعی با شرایط کنونی اجرایی می‌شد.

معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد در راستای تداوم طرح فاصله‌گذاری اجتماعی تا ۲۰ فروردین، روزنامه‌ها و نشریات اجازه انتشار نسخه کاغذی را ندارند.

«انوشیروان محسنی بندپی»، استاندار تهران خبر داد «طرح جمع‌آوری معتادان متجاهر و کودکان کار» جهت جلوگیری از شیوع کرونا متوقف شده است. کارشناسان معتقدند با این کار، این‌ گروه‌ها که در مقابل ابتلا به ویروس بسیار آسیب‌پذیر هستند، در مقابل بیماری بی‌پناه رها می‌شوند.

 

۱۳ فروردین (اول آوریل)

حسن روحانی ضمن دفاع از روند مقابله با ویروس کرونا در ایران و این‌که مدل چینی قرنطینه در ایران قابل اجرا نیست، ادعا کرد روند شیوع ویروس جدید کرونا در همه استان‌ها از روز سه‌شنبه سیر نزولی داشته است؛ ادعایی که حتی آمار رسمی وزارت بهداشت ایران که روزانه منتشر می‌شود، نشان میدهد دروغ است.

برخلاف سخنان روحانی، «علیرضا زالی»، رییس ستاد مقابله با کرونا تهران از شتاب منحنی ویروس کرونا خبر داد و گفت: «منحنی بیماری کرونا در ایران شتابان است و هرگونه اقدام سهل‌انگارانه می‌تواند منجر به یک فاجعه شود.»

به گفته زالی، یک فرد مبتلا به ویروس کرونا می‌​تواند ۴۸۶ نفر دیگر را مریض کند.
او تاکید کرد که در اپیدمی، تعارف را باید قاطعانه کنار گذاشت و با مردم برخورد قهری کرد.

«کیانوش جهان‌پور»، سخن‌گوی وزارت بهداشت با اعلام این ‌که فعلا در حال مدیریت بیماری هستند و قادر به کنترل و مهار آن نیستند، اعلام کرد ۲۰ فروردین به شرط پایان فاز دوم فاصله‌گذاری اجتماعی، فاز سوم که «فاصلهگذاری اجتماعی هوشمند» است، شروع می‌شود؛ فازی که در آن به گفته «سعید نمکی»، وزیر بهداشت، کسبه که خدمات خاصی ارایه می‌دهند، باز می‌شوند و مراکز علمی، فرهنگی و مذهبی با پروتکلی خاص فعالیت خواهند کرد.

«غلامحسین مهرعلیان»، مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو گفت داروی «اویگان فاوپیراویر» که تاییدیه آژانس‌های بین‌المللی دارویی دنیا را ندارد اما در چین برای درمان بیماری «کووید- ۱۹» تا حدی موثر بوده است، در ایران تولید و به شرط تایید کمیته علمی مبارزه با کرونا، به پروتکل درمانی این بیماری افزوده میشود.

«محمدرضا ظفرقندی»، رییس سازمان نظام پزشکی ایران با تاکید بر این ‌که هنوز ایران به پیک بیماری کووید-۱۹ نرسیده‌ است، گفت آمار ابتلا به بیماری کووید-۱۹ قطعاً بیشتر از آماری است که وزرات بهداشت ارایه می‌‌دهد.

«علیرضا بیگلری»، رییس «انستیتو پاستور» گفت: «تقریباً از حدود دو ماه پیش از شروع اولین مورد کرونا در ایران، انستیتو پاستور طراحی روش‌های تشخیص را برای این ویروس شروع کرد.»

اگر منظور بیگلری از شروع ویروس کرونا در ایران، ۳۰ بهمن باشد، دو ماه پیش از آن می‌شود ۳۰ آذر. این درحالی ‌است که شناسایی ویروس کرونا جدید ۱۷ دی‌ به صورت رسمی به جهان اعلام، ۲۲ دی نقشه ژنتیکی آن و علایم بیماری منتشر و ۲۶ دی اولین کیت تشخیص آن درست شد.

به گفته ناظران، این صحبت‌های بی‌مبنا، موجب سلب اعتماد کامل مردم به مسوولانی می‌شود که بنا است وضعیت را مدیریت کنند.

 

۱۴ فروردین (۲ آوریل)

«سعید نمکی»، وزیر بهداشت در نامه‌ای به «حسن روحانی» در مخالفت با ابلاغیه وزارت صمت برای بازگشایی کلیه مشاغل و مراکز کسب‌وکار نوشت: «شعله‌های تصمیم آتش به اختیار دستگاه دولتی، غیردولتی، فرهنگی، مذهبی می‌تواند به‌سرعت دامن نظام سلامت و متعاقب آن اقتصاد کشور را بگیرد آن‌چنان‌که در نظام سلامت امکان ایستادن در مقابل هجمه‌هایش میسر نباشد.»

«علیرضا زالی»، فرمانده عملیات مدیریت بیماری کرونای تهران گفت برخی از محققان معتقدند یک بازه زمانی ۲ هفته‌ای با مداخلات جدی‌تر (ممنوعیت تردد، تجمع و خوشه‌بندی اجتماعی در سطح شهرها) می‌تواند تضمین کند که بیماری زودتر ریشه‌کن شود و مردم نباید فریب آمارهای کرونایی را بخورند.

«علی لاریجانی»، رییس مجلس به بیماری کووید-۱۹ مبتلا شده و برای همین قرنطینه شده و تحت درمان است. لاریجانی ۷ فروردین در «رزمایش دفاع بیولوژیک» سپاه پاسداران در کنار «حسین سلامی»، فرمانده کل سپاه حضور یافته بود و ۱۰ فروردین نیز در جلسه هیات‌رییسه مجلس شرکت کرده بود.

«محمدعلی وکیلی»، عضو هیات‌رییسه مجلس گفت به خاطر آنلاین نشدن بیشتر نماینده‌ها، مجلس موفق به برگزاری نشست آنلاین نشده است و قرار بر این شده است هفته آینده دو روز صحن علنی مجلس برگزار شود.

«علی نوبخت»، پزشک و رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در توییتی نسبت به تلفات انسانی وسیع در صورت عجله برای شروع فعالیت‌های جمعی هشدار داد: «… تلاش در عادی جلوه دادن موضوع و عجله در شروع فعاليت‌های جمعی؛ تلفات وسيع انسانی را به همراه خواهد داشت.»

محمد آسایی، مشاور وزیر بهداشت گفت نظام اطلاع‌رسانی کشورهای منطقه مدیترانه شرقی دارای اشکال است و تعداد واقعی مبتلایان به کووید-۱۹ را مخفی می‌کنند. او اضافه کرد ایران در مقابله با ویروس کرونا حرف‌هایی برای گفتن دارد و به‌زودی نتایج تحقیقات ایران به زبان انگلیسی در اختیار سازمان‌های بین‌المللی قرار می‌گیرد.

 

۱۵ فروردین (۳ آوریل)

حسن روحانی که پیش‌تر گفته بود روز یک‌شنبه درباره بازگشایی شرکت‌ها، ادارات و دیگر فعالیت‌های اجتماعی تصمیم‌گیری خواهد شد، جمعه‌شب به وزرای علوم و آموزشوپرورش دستور داد پروتکل‌های بهداشتی در دوره بازگشایی مجدد مدارس و دانشگاه‌ها و خوابگاه‌ها را تدوین کنند.

اما علی‌رغم این هشدار و هشدارهای بسیار دیگر دال بر مرگ‌و‌میر گسترده در صورت عجله در کم کردن محدودیت‌ها، ستاد ملی کرونا در ایران اعلام کرد که فعالیت واحد‌های تولیدی از ۱۶ فروردین با رعایت پروتکل‌های بهداشتی بلامانع است اما رسته‌هایی از فعالیت واحدهای توزیعی، خدماتی و تجاری که مشمول محدودیت تردد و تجمع اعلام شده بودند تا اطلاع ثانوی تعطیل می‌مانند.

«مهدی طائب»، رییس قرارگاه عمار و برادر رییس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران گفت منشا ویروس کرونا آمریکاست و هدف آن بستن خط بصیرت دینی و هدایت الهی است چون دیده‌اند جمهوری اسلامی مشعل هدایت دنیا شده و علم از قم به جهان افاضه می‌شود، آمدند این مشعل را خاموش کنند.

«سید صمصام‌الدین قوامی»، امامجمعه شهرک پردیسان قم گفت: «در رابطه با ایجاد و شیوع ویروس کرونا، دخالت اجنه امر عجیبی نیست و فریضه‌هایی نیز در این رابطه مطرح‌شده است. در این شرایط توسل به امام عصر (عج) بسیار راهگشاست… برای درمان کرونا در کنار استفاده از دانش پزشکی باید از ظرفیت بالای ادعیه اسلامی، معنویت و طب سنتی هم استفاده کنیم.»

«بهرام پارسایی»، نماینده شیراز گفت وزیر کشور هم‌زمان با اعلام رسمی شیوع ویروس کرونا در ایران، با پیشنهاد تعویق انتخابات به خاطر کرونا مخالفت کرده و در مرحله بعد حتی با پیشنهاد تعویق انتخابات قم هم مخالفت کرده است. بهرام پارسایی همچنین دوباره تاکید کرد اگر همان ابتدای شیوع ب مرزهای کشور کنترل می‌شد و قم، شهرهای شمالی و تهران قرنطینه می‌شدند، «قطعا شیوع بیماری پیش از این‌ها مهار می‌شد.»

سخنگوی ستاد استانی مقابله با ویروس کرونا در اصفهان گفت این ستاد درخواستی برای تمدید طرح فاصله‌گذاری اجتماعی تا ۳۰ فروردین را به ستاد ملی مدیریت کرونا در تهران ارسال کرده است و منتظر پاسخ آنان است.

 

۱۶ فروردین (۴ آوریل)

«محمود واعظی»، رییس دفتر روحانی، در نامهای به سعید نمکی نوشت در پاسخ به نامه او، حسن روحانی تاکید کرده که همه مراکز تولیدی باید با پروتکل فعال باشند و کسب‌وکارها باید بعد از ۲۰ فروردین با پروتکل فعال شوند. چون همه فعالیت‌های اقتصادی بعد از ۲۰ فروردین باید آغاز شود.

«ایرج حریرچی»، معاون کل وزارت بهداشت، با اشاره به انجام روزانه ۷ هزار تست تشخیص کرونا در ایران گفت: «مهم‌ترین محل‌های آلوده به ویروس کرونا، ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی و مدارس هستند.» به گفته او برخی استان‌‌ها هنوز ازنظر تعداد ابتلا و مرگ‌ومیر صعودی‌‌ هستند و اگر سطح ارتباطات به دی و بهمن سال قبل بازگردد حتما ایران با پیک مجدد کووید-۱۹ مواجه می‌شود.

از ۲۸ اسفند سال گذشته تا شنبه ۱۶ فروردین، ۴ موسسه و نهاد مختلف دولتی و نظامی اعلام کرده‌اند که موفق به تهیه کیت تشخیص ویروس در ایران شده و قادر هستند آن را در تیراژ میلیونی تولید کنند.

«محمدرضا ظفرقندی»، رییس سازمان نظامپزشکی ایران گفت: «زمانی که بیماری در کشور تشخیص داده شد، حداقل ۲۰ روز از ابتلا گذشته بود، یعنی بیماری که در اواخر بهمن جانش را از دست داد، حداقل ۲۰ روز قبلش گرفتار شده بود.»

«عبدالکریم حسین‌زاده»، رئیس فراکسیون حقوق شهروندی مجلس گفت طرح سه فوریتی تعطیلی و قرنطینه کامل یک ماهه کشور با امضای ۱۶ نماینده تقدیم هیات‌رییسه مجلس شده است.

«تدروس ادهانوم»، دبیرکل سازمان جهانی بهداشت، هشدار داد که شتاب‌زدگی کشورها در پایان دادن به قرنطینه و محدودیت‌ها می‌تواند سبب بازگشت موج دوم شیوع کرونا و گرفتن جان شمار بیشتری از مردم و پیامدهای اقتصادی سنگینتر شود.

«مصطفی معین»، رییس شورای عالی سازمان نظام پزشکی می‌گوید دولت ایران عملکرد چندان موفق و قابل دفاعی در زمینه مقابله با ویروس کرونا نداشته است و به عدم شفافیت یا پنهان‌کاری در اعلام موارد تشخیص داده شده، اظهارنظرهای مکرر غیرعلمی و یا متناقض مسئولان سیاسی و بهداشتی- درمانی، عدم تصمیم‌گیری سریع و قاطع در قرنطینه کردن قم که موجب گسترش کرونا به سطح کشور شد، مرگ و میر بیشتر بیماران نسبت به استانداردهای جهانی اشاره می‌کند.

«دکتر سید حسن اینانلو»، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی البرز گفت اگر در روزهای آینده فعالیت‌های اقتصادی کامل آزاد شود ممکن است ایران در مدیریت کرونا با یک سناریوی فاجعه‌بار مثل مرگومیر یک میلیون ایرانی به خاطر ابتلا به کووید-۱۹ مواجه شود.

حسن روحانی گفت طرح فاصله‌گذاری اجتماعی با تبدیل به فاصلهگذاری هوشمند اجتماعی ادامه خواهد یافت و باید مختصات آن مشخص و مدون باشد.

«محمود ترفع»، مدیرعامل شرکت اتوبوسرانی تهران، اعلام کرد تست کرونای ۴۰ راننده اتوبوسرانی تهران مثبت بوده و دو نفر از این راننده‌ها نیز جان خود را ازدست‌داده‌اند. این در حالی است‌ که از صبح امروز، دوباره آمار مسافران شرکت اتوبوسرانی اوج گرفت.

 

۱۷ فروردین (پنجم آوریل)

تصاویری از ضدعفونی برخی از کوچه‌ها و درهای منازل در شهر قم و پخش کردن مایع ضدعفونی میان مردم از سوی کسانی که پرچم عراق و «حشد الشعبی» روی اتومبیل‌‌هایشان نصب شده بود، منتشر شد.

«علیرضا مرندی»، پزشک معتمد علی خامنه‌ای و ریيس فرهنگستان علوم پزشکی در نامهای به حسن روحانی، از او خواست انتشار اخبار مربوط به درمان کرونا از سوی منابع متفرقه متوقف  و تنها پس از تایید وزارت بهداشت، از سوی سخن‌گوی رسمی این وزارت‌خانه اعلام شود.

کیانوش جهان‌پور، سخن‌گوی وزارت بهداشت در توییتی نوشت: «کشورهایی که کرونا کمتر از دو هفته بعد از چین داخل مرزهای آن‌ها مشاهده شد اما تا مرز رسوایی، اثری از اطلاعات نبود…، به سلامت مردم خود و جهان از این رهگذر آسیب زدند و می‌زنند.»

آن‌چه جهان‌پور در رابطه با عملکرد کشورهای دیگر در ارایه شفاف اطلاعات در این زمینه نوشته بود، از جمله متوجه خود ایران می‌شود که مقاماتش دست‌کم برای یک ماه وجود ویروس در ایران را انکار کردند و عامدانه به سلامت مردم خود و جهان آسیب زدند.

کیانوش جهان‌پور هم‌چنین در کنفرانس خبری روزانه خود علاوه بر توصیه به زدن ماسک در مکان‌های عمومی، برخلاف صحبت‌های حسن روحانی که ادعا کرده بود برخی استان‌ها از لحاظ شیوع کرونا وضعیت سفید دارند، گفت: «هیچ استانی دارای وضعیت سفید نیست و نه تنها در ایران بلکه در دنیا جایی سفید نیست. حتی در روستاها هم مواردی از ابتلا داریم و وضعیت تهران هم قرمز است.»

او با تاکید بر این‌که این یک هشدار جدی است، گفت برخلاف تصور عده‌ای، وضعیت کشور عادی نیست و بیماری کرونا چنان جدی است که اگر رعایت نشود، ایران هفته آینده با خیز مجدد این بیماری و افزایش شمار مبتلایان به این ویروس روبه‌رو خواهد شد.

جهانپور هم‌چنین گفت به‌نظر می‌رسد آمارها و گزارش‌های چین «شوخی تلخ» بودند زیرا بسیاری در جهان فکر کردند این بیماری مثل آنفلوآنزا است و مرگ‌ومیر کمتری دارد.

او سپس در توییتی همین را تکرار کرد و گفت ویروس کرونا از آنفلوآنزا وخیم‌تر است و یافته‌های خودی هم خلاف گفته‌های چینی‌ها را نشان می‌دهند. این در حالی‌ است که حسن روحانی برای کم‌اهمیت نشان دادن ویروس کرونا، بارها آن را با آنفلوآنزا مقایسه کرده است.

سفیر چین در تهران در واکنش به این صحبت‌ها، زیر توییت جهانپور به او توصیه کرد تا کنفرانس‌های خبری روزانه وزارت بهداشت چین را برای رسیدن به جمع‌بندی به دقت دنبال کند. در پاسخ، جهانپور به سفیر چین توصیه کرد کنفرانس‌های خبری وزارت بهداشت ایران را تعقیب کند.
سفیر چین این بار چند ساعتی سکوت کرد اما عباس موسوی، سخن‌گوی وزارت امور خارجه ایران در یک توییت، به زبان انگلیسی از چین تشکر کرد. پس از توییت حمایت سخن‌گوی وزارت خارجه ایران از چین، سفیر این کشور دوباره توییتی نوشت و به جهانپور پیشنهاد کرد به حقایق و تلاش‌های بزرگ مردم چین احترام بگذارد؛ توصیه‌ای که احتمالا از مقامات بالاتر هم به جهان‌پور به صورت دستوری داده شد. نتیجه‌اش، توییت روز بعد جهانپور بود که در آن از کمک‌های چین در این روزها قدردانی کرد.

«پیام طبرسی»، معاون آموزشی بیمارستان مسیح دانشوری تهران گفت طرح فاصله‌گذاری اجتماعی را دولت باید تا دو هفته دیگر در کشور تمدید کند.
او تاکید کرد اگر مردم به روال عادی خود ادامه دهند، تا سه هفته آینده پیک دوم را شاهد خواهیم بود و متاسفانه در پی آن با افزایش مرگومیر مواجه میشویم.

حسن روحانی در پایان جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا گفت مکان‌های مقدس تا ۳۰ فروردین تعطیل خواهند ماند ولی ادارات دولتی کار می‌کنند اما از ۲۳ فروردین، تنها دو سوم کارمندان سر کار خواهند بود. روحانی اضافه کرد کسی که دارای کرونا است، آمدنش در جامعه و سر کار ممنوع است و باید خود را قرنطینه کند.
روحانی هم‌چنین گفت مبتلا شدن به کرونا نباید موجب نگرانی کسی شود و آن را باید به منزله آنفلوآنزا گرفت.
او افزود «بدخواهان» و «ضدانقلاب» می‌گویند بین سلامت و فعالیت اقتصادی، یکی را باید انتخاب کرد و این مردود، غلط و ناصواب است.

در شرایطی که متخصصان نسبت به رعایت نکردن طرح فاصله‌گذاری اجتماعی و پیک دوم کرونا هشدار می‌دهند، «فرنوش نوبخت»، مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران گفت شنبه ۱۶ فروردین، بیش از ۲۹۰ هزار نفر مسافر مترو بودند که این آمار نسبت به نوروز و تعطیلی پایتخت سه برابر شده است.

رییس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت تنها شمار بیماران بستری شده مبتلا و یا مشکوک به ابتلا به کووید-۱۹ در مناطق تحت پوشش آن دانشگاه در استان، به جز کاشان و آران و بیدگل، بیش از ششهزار و ۵۰۰ نفر هستند.
در همین روز، «جلال برشان»، رییس ستاد مقابله با کرونا شهر رشت گفت مجموع مبتلایان به کرونا در این شهر، ۱۴هزار و ۵۸۴ نفر است.
وزارت بهداشت در همین روز تعداد مبتلایان کل کشور را ۵۸ هزار و ۲۲۶ نفر اعلام کرد.

به این ترتیب، به ادعای وزارت بهداشت، در سراسر ایران به جز این دو شهر، در کل ۳۷هزار و ۱۴۲ نفر به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند. این در حالی است که قم، تهران، مازندران و کل استان گیلان جزو مناطق بحرانی ایران از لحاظ میزان آلودگی به ویروس کرونا هستند.

علیرضا زالی، فرمانده عملیات مقابله با کرونا در پایتخت گفت به طور جدی هشدار می‌دهد وضعیت تهران به لحاظ کنترل بیماری کرونا مطلوب نیست و مراجعه به بیمارستان‌ها ۲۸ درصد رشد داشته است و گستردگی ترددها در روزهای گذشته موجب خستگی تیم‌های درمانی شده است.

«احمد مرادی»،‌ نماینده بندرعباس در مجلس شورای اسامی گفت صحبت حسن روحانی درباره وضعیت سفید استان هرمزگان یا ناشی از اطلاعات غلط است و یا از روی بیتوجهی عنوان شده است.

 

۱۸ فروردین (ششم آوریل)

علی خامنه‌ای با گذشت دو هفته از درخواست حسن روحانی، با برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی برای مقابله و مدیریت عوارض ناشی از کرونا موافقت کرد. خامنه‌ای پیش‌تر در کمتر از یک روز با درخواست اختصاص ۲۰۰ میلیون یورو به نیروی قدس سپاه پاسداران موافقت کرده بود.

سعید نمکی، وزیر بهداشت در توییتی که به لحاظ نگاه غالب بر آن، بسیار شبیه به ادبیات ذلیلانه وزرای درباری خطاب به پادشاهان در سده‌های پیشین تاریخ ایران بود، موافقت خامنه‌ای با برداشت یک میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی را هم‌چون «مژده‌» تلقی کرد و از آن با تعبیر «موافقت محبت‌آمیز مقام معظم رهبری» نام برد و بابت آن خدا را شکر کرد.

«حمید سوری»، عضو ستاد ملی مبارزه با کرونا هم بر خلاف اظهارات حسن روحانی، تاکید کرد هیچ نشانه‌ای مبنی بر این که اپیدمی کرونا در ایران روند خاموشی دارد، مشاهده نمی‌شود و کشور حتی از پیک بیماری عبور نکرده است.
او گفت: «هرچند مقررات سختی برای کنترل اپیدمی کرونا در نظر گرفته شده است، اما آن‌چنان که باید، اجرایی نشده‌اند. به جز روز طبیعت که مقررات سخت اجرایی شد، در بقیه روزهای طول اپیدمی مانند سفرهای قبل از نوروز، زیاد موفق نبودیم.»

سوری افرود: «ما نتوانستیم واکنش سریع مقابل رفتارهای مردم نشان دهیم و این اپیدمی از یک محدوده کوچک به مناطق مختلف کشور گسترش یافت.»

«اصغر جهانگیر»، رییس سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور اعلام کرد زندانیان در طول شبانه‌روز، سه بار ویزیت می‌شوند و دو بار هم زندان‌ها را ضدعفونی می‌کنند. گزارش‌های متعدد از داخل زندان‌های ایران و ده‌ها روایت موجود زندانیانی که در روزهای اخیر آزاد شده‌اند، نشان می‌دهند این ادعا را می‌توان به عنوان «دروغ سیزده»، با تاخیر از او پذیرفت!

«حسین کریم»، رییس دانشگاه علوم پزشکی البرز گفت اگر قرار باشد روند عادی‌سازی به زندگی مردم بازگردد، بحران جدیتری در پیش خواهد بود و افکار عمومی نباید اجازه دهد چنین شرایطی، عادی جلوه داده شود.

در حالی‌که ادارات دولتی باز و متروها شلوغ هستند و مردم به خاطر عدم حمایت دولت، ناچار به بازگشت به کار و حضور در فضاهای عمومی شده‌اند، علی ربیعی، سخن‌گوی دولت گفت نتیجه اقدامات مقابله با کرونا منوط به این است که به توصیه «در خانه بمانید» عمل شود: «شعار ما در خانه ماندن است و بیرون آمدن برای کار در محدوده خاص و هر جا تناقضی پیش بیاید، به نفع سلامت اقدام خواهیم کرد.»

همین صحبت ربیعی را «علی‌رضا رئیسی»، معاون وزارت بهداشت هم تکرار کرد و گفت برگ برنده برای غلبه بر ویروس کرونا، در خانه ماندن است و برنامه وزارت بهداشت هم هنوز همان است.

حسن روحانی در جلسه هیات دولت ضمن اشاره به اختصاص اعتبار یک میلیونی به همه ۲۳ میلیون خانواری که یارانه می‌گیرند، گفت در طی دو سال از یارانه آن‌ها کم خواهد شد.
او افزود وام یک تا دو میلیون تومانی با بهره چهار درصدی نیز به چهار میلیون خانواده‌ای که جزو اقشار کم درآمد هستند، داده خواهد شد و به واحدهای تولیدی هم وام ۱۲ درصدی پرداخت می‌شود.

«سیدمحمود علوی»، مدیر گروه بیماریهای عفونی دانشگاه علوم پزشکی اهواز گفت اگر مردم از خانه خارج شوند، کرونا لجام گسیخته می‌شود و تنها اگر ۹۰ درصد جمعیت در خانه بمانند، کنترل کرونا سه ماه دیگر ممکن خواهد شد.

«علی بیرجندی‌نژاد»، رییس سازمان نظام پزشکی مشهد هم گفت آمارها نشان می‌دهند ایران از پیک کرونا عبور نکردهاست و فاصله‌گذاری اجتماعی باید تشدید شود تا چرخه انتقال توقف کند. او افزود درخواست برای ادامه فاصله‌گذاری اجتماعی تا پایان فروردین ماه و حتی تا اواسط اردیبهشت ماه به صورت مکتوب به رییس‌جمهوری ارسال شده است چون در صورت آغاز فعالیت‌ها، با یک شیوع شدیدتر روبه‌رو خواهیم شد.

 

۱۹ فروردین (هفتم آوریل)

سعید نمکی، وزیر بهداشت ضمن «توهم» خواندن ادعای رسیدن ایران به مرحله مهار کرونا، در ادامه صحبتهای پیشین خود بار دیگر به شکلی عجیب به ستایش خامنه‌ای پرداخت و سرگردان نماندن بیماران پشت درهای بیمارستان‌ها را نتیجه حمایت رهبر جمهوری اسلامی دانست: «آن‌چه موجب شد بیماران پشت در بیمارستان آواره نشوند، علاوه بر لطف خداوند، حمایت‌های مقام معظم رهبری بود که بی‌نظیر بوده است. حمایت‌های این بزرگ‌مرد از برنامه‌های ما بی‌نظیر بوده و همواره قوت قلب همکاران من بود.»

قاسم جان‌بابایی، معاون وزیر بهداشت گفت حدود چهار هزار تخت آی‌سی‌یو در کشور برای بیماران کرونا در نظر گرفته شده است که همه پر هستند.
«آرش نجیمی»، سخن‌گوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان هم با اشاره به روند صعودی شیوع ویروس کرونا در اصفهان، هشدار داد که بیمارستان‌های مرجع کرونا در در این شهر با کمبود تخت آی‌سی‌یو و دستگاه تنفس مصنوعی مواجه هستند.

«یوسف حجت‌پور»، سرپرست معاونت حملونقل ترافیک شهرداری تهران اعلام کرد نمی‌توان مانع سوار شدن مسافران به مترو شد و پیش‌بینی می‌شود تعداد مسافران در هفته آینده بیشتر باشد. او گفت اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی برای مترو امکان‌پذیر نیست.

علی‌رضا زالی،‌ فرمانده ستاد مقابله با کرونا در تهران گفت هفته آینده شمار مبتلایان در تهران افزایش پیدا می‌کند چون مسوولان نتوانسته‌اند تصمیم‌های سخت‌گیرانه‌ بگیرند و هر چه‌قدر با سرعت کمتری این تصمیمات گرفته شوند، زمان ابتلا و شیوع این بیماری طولانی‌تر خواهد شد.

علی‌اکبر حق‌دوست، مدیر کمیته اپیدمیولوژی کووید-۱۹ هشدار داد که در روزهای آینده شاهد جهشی در تعداد مبتلایان خواهیم بود و باید امیدوار بود با اعمال کنترل‌ها، این جهش خیلی زیاد نباشد.

«عبدالرضا عزیزی»، رییس «کمیسیون اجتماعی» مجلس گفت وقتی به مردم می‌گوییم در خانه بمانید، باید تدبیری برای معیشت آن‌ها داشته باشیم و هزینه یک ماه مردم را باید به آنها بدهیم.

«سعید ممبینی»، رییس اتاق اصناف ایران اعلام کرد ۷۵ درصد واحدهای صنفی به عنوان اصناف کم‌خطر از روز شنبه ۲۳ فروردین در استان‌ها و از ۳۰ فروردین در تهران فعالیت خود را از سر میگیرند.

برخلاف ادعاهای وزارت بهداشت دال بر رایگان بودن درمان بیماران مبتلا به کووید-۱۹، محمدرضا قدیر، رییس دانشگاه علوم پزشکی قم تاکید کرد هنوز هیچ بخش‌نامه‌ای از وزارت بهداشت مبنی بر عدم دریافت هزینه از بیماران مبتلا به کرونا به آن‌ها ابلاغ نشده است.

«کامران باقری لنکرانی»، وزیر بهداشت سابق در نامهای به حسن روحانی هشدار داد که عادی‌سازی ترددها و آغاز به کار ادارات و کسب‌وکارها می‌تواند صدها هزار نفر را روانه بیمارستان‌ها کند و موجب مرگ ده‌ها هزار نفر شود.

«محسن حاجی‌میرزایی»، وزیر آموزش و پرورش گفت تعطیلی تمامی مراکز آموزشی تا دو هفته آینده ادامه پیدا می‌کند. در ادامه، متناسب با وضعیت، درباره نحوه ادامه سال تحصیلی تصمیمگیری خواهد شد.

سازمان حقوق بشری «ههنگاو» خبر داد ۵۰ زندانی بند ١٥ زندان مرکزی ارومیە بە‌‌ دلیل مشکوک بودن بە ابتلا به کووید-۱۹، از این زندان بە مراکز درمانی منتقل شدە‌اند.

با رای نمایندگان مجلس شورای اسلامی، «طرح سه فوریتی تعطیلی کشور به مدت یک ماه» از دستور کار مجلس خارج شد.

غلامحسین اسماعیلی، سخن‌گوی قوه قضاییه اعلام کرد دست‌کم ۶۰۰ نفر بر اثر مصرف الکل غیر نوشیدنی جان باخته و سه‌هزار نفر هم دچار مسمومیت شده‌اند.

 

۲۰ فروردین (هشتم آوریل)

کیانوش جهان‌پور در اظهار نظری عجیب اعلام کرد که تا ۳۰ بهمن ۱۳۹۸، بر اساس پروتکل وزارت بهداشت، تنها کسانی مشکوک به ابتلا به ویروس کرونا در نظر گرفته می‌شدند که یا به چین سفر کرده باشند یا با مسافران بازگشته از چین یا افراد مثبت ارتباط داشته‌اند.
این سخنان جهان‌پور به این معنی است که آن‌ها برخلاف پروتکل سازمان جهانی بهداشت و تمامی ادعاهای پیشین وزارت بهداشت، بی‌توجه به علایم واضح بیماران و در حالی که دست‌کم از هفتم بهمن ۱۳۹۸ کیتهای تشخیصی ویروس را هم داشتهاند، ترجیح داده‌اند همه نشانه‌ها را از وجود بیماران مبتلا به ویروس کرونا، از اواخر دی ۱۳۹۸ در ایران نادیده بگیرند.

حسن روحانی در جلسه هیات دولت مدعی شد ایران به زودی در تولید کیت‌های آزمایشگاهی ویروس کرونا خودکفا می‌شود.
او بار دیگر برخلاف گفته‌های صریح وزیر بهداشت و معاونان آن وزارت‌خانه که هم کنترل و مهار کرونا را در ایران توهم خوانده بودند و هم تاکید کرده بودند که همه تختهای آیسییو در ایران پر شده‌اند، گفت ایران امروز در مرحله کنترل کرونا است و بیمارستان‌ها تخت و آی‌سی‌یو خالی دارند.

هفته‌نامه «صبح صادق» که زیر نظر معاونت سیاسی سپاه پاسداران منتشر می‌شود، در سرمقالهشماره ۹۴۰ این نشریه، به سخنان ۱۷ فروردین کیانوش جهانپور درباره چین واکنش نشان داد و اظهارات سخن‌گوی وزارت بهداشت ایران را «بی‌جا»، «غیرکارشناسانه»، «غیرمسوولانه» و «تاسف برانگیز» خواند و خواستار جبران این اظهارات شد.
نویسنده هم‌چنین به طور ضمنی، اتهامات امنیتی متوجه سخن‌گوی وزارت بهداشت ایران کرد و از مسوولان خواست ضمن دل‌جویی از دولت و سفیر چین و جبران این «اظهارات بی‌جا»، بررسی ابعاد پشت پرده احتمالی این اظهارات را نیز مدنظر قرار دهند.

«حسین عرفانی»، رییس اداره مراقبت‌های بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت گفت فاصله‌گذاری هوشمند یک تصمیم موقت و بسته به کنترل بیماری در سطح جامعه خواهد بود و چنان‌چه کرونا در این مدت مهار نشود و شدت یابد، چه بسا محدودیتهای شدیدتری اعمال شود.

علی‌رضا زالی، فرمانده ستاد مقابله با کرونا در تهران گفت تهران مهم‌ترین مرکز داغ بیماری کرونا است و همه دو هزار تخت آی‌سی‌یو آن در بیمارستان‌های دولتی اشغال شده‌اند و وضع پایتخت با هیچ استان دیگری در کشور قابل مقایسه نیست.
او افزود از ابتدای شیوع کرونا، تعداد مبتلایان در تهران به‌جز دو یا سه روز، روبه افزایش بوده است.

ستاد ملی مدیریت کرونا اعلام کرد پاساژها و مجتمع‌های تجاری، بازارهای مرکزی مسقف، آرایشگاه‌ها، آموزشگاه‌های رانندگی، رستوران‌ها، گرمابه‌ها، سوناها و مراکز ماساژ، بازار روزها، نمایشگاه‌ها، مراکز تفریحی، باشگاه‌های ورزشی، تالارهای پذیرایی، قهوه‌خانه‌ها و چای‌خانه‌ها تا اطلاع ثانوی باید بسته باشند.

بر اساس نتایج یک نظرسنجی، با نیمه‌تعطیل شدن تهران، یک سوم مردم این شهر گرفتار معاش روزانه خود شده‌اند، یک ‌سوم دیگر هم گفته‌اند که در نهایت تا یکی‌ دو ماه دیگر دوام می‌آورند. ۲۰درصد هم گفته‌اند تا پنج ماه و یا بیشتر دوام خواهند آورد.

استاندار سیستان و بلوچستان اعلام کرد اگر تا روز گذشته هر روز ۱۰ نفر به آمار مبتلایان به کرونا در استان اضافه می‌شد، از امروز این آمار به ۲۰ نفر افزایش یافته است؛ یعنی سیستان و بلوچستان نه تنها از بحران خارج نشده است بلکه روز به روز وضعیت کرونا در این استان بحرانی‌تر می‌شود.

بر اساس سندی که ایران اینترنشنال منتشر کرده، «محمدحسین بحرینی» رییس دانشگاه علوم پزشکی مشهد تایید کرده به دلیل اشتباه در محاسبه، آمار رسمی اعلام شده از مبتلایان به ویروس کرونا از سوی این دانشگاه ‌بسیار کمتر از موارد واقعی است.

«محمدرضا شمس‌اردکانی»، مدیر کل دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت ادعا کرد عملکرد ایران در زمینه کرونا بسیار بهتر از کشورهای پیشرفته بوده است.
او گفت: «بعضی از مدعیان از ایران بسیار عقبترند.»
شمس اردکانی اضافه کرد دو داروی کرونا در حوزه طب سنتی در حال طی کردن مراحل کارآزمایی بالینی قرار دارند و تاکنون نتایج خوبی داشته‌اند.

اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پزشکی قانونی ایران خبر داده است در ماه‌های اسفند و فروردین، ۷۲۸ مورد مرگ به دلیل مصرف الکل تقلبی به این سازمان ارجاع شده است.

«مهدی شفیعی»، سخن‌گوی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با توصیف ویروس کرونا به «آتش زیر خاکستر»، خبر داد که نتایج تست مبتلایان به کرونا در استان کرمان نشان می‌دهد میانگین سنی مبتلایان در آن استان هم‌چنان در حال کاهش است.

بیش از ۵۰ شورای صنفی دانشجویی ایران با صدور بیانیه‌ای، ضمن انتقاد از تصمیم‌گیری‌های متناقض وزارت علوم در بحران کرونا،‌ اعلام کردند در صورت بازگشایی زودهنگام دانشگاه‌ها قبل از کنترل کامل این ویروس، به صورت سراسری از حضور در دانشگاهسر باز خواهند زد.

در روزهایی که تعداد بی‌شماری از کارگران به خاطر شیوع ویروس کرونا و تعطیلی بازار کار بی‌کار شده‌اند و در حالی که بانک مرکزی میزان تورم سال ۱۳۹۸ را ۴۱/۲ درصد اعلام کرده است، حداقل دستمزد کارگران در سالجاری نسبت به سال قبل تنها ۲۱ درصد (۳۱۸ هزار تومان افزایش) افزایش یافت. هرچند نمایندگان کارگری که در جلسه مزدی شورای عالی کار حضور داشتند، حاضر به امضای صورت‌جلسه نشدند.
گفتنی است که هیات وزیران هم حقوق کارمندان و بازنشستگان را برای سال جاری ۱۵ درصد افزایش داد.

 

۲۱ فروردین (۹ آوریل)

سازمان عفو بین‌الملل با صدور اطلاعیهای از احتمال کشته شدن ۳۶ تن از زندانیان در ایران خبر داد که طی روزهای اخیر به دلیل نگرانی از شیوع ویروس کرونا دست به اعتراض زده بودند.

«قربانعلی ولی‌زاده»، فرماندار بابل گفت بعد از دو هفته روند کاهشی، امروز آمار ورودی بیماران مبتلابه کرونا از آمار ترخیصی‌‌ها پیشی گرفت که نگران‌کننده است.

درحالی‌که «حسن روحانی» بی‌توجه به هشدارها اصرار دارد محدودیت‌ها برداشته شود، «علیرضا زالی»، فرمانده عملیات مقابله با کرونا در تهران گفت تبعات افزایش موارد ابتلا به کرونا که ناشی از حضور غیرضرور شهروندان در سطح شهر باشد در ۵ تا ۱۴ روز آینده آشکار می‌شود و در سه روز اخیر آمار کلی مراجعان به مراکز درمانی افزایش یافته است.

«قاسم میرزایی‌نیکو»، نماینده مجلس گفت براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس پیش‌بینی‌شده که ویروس کرونا که زندگی ۷ میلیون ایرانی را تحت‌تاثیر قرار داده تا پایان سال جاری خورشیدی در ایران موثر باقی بماند.

به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، مدیر داخلی زندان مرکزی ارومیه در واکنش به اعتراض شماری از زندانیان نسبت به مخالفت با درخواست مرخصی آن‌ها گفته که براساس دستور رییس قوه قضاییه اجازه کشتن زندانیان معترض صادر شده است.

ستاد ملی مقابله با کرونا اعلام کرد مشاغل غیر پرریسک همراه با التزام به رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی از ۲۳ فروردین در استان‌ها و از ۳۰ فروردین در تهران مجوز فعالیت پیدا می‌کنند.

«علی مطهری»، نماینده مجلس در توییتی در واکنش به اظهارات اخیر سفیر چین درباره کرونا نوشت باید به «گستاخی» او پاسخ داده شود و افزود نیاز اقتصادی ما به چین باعث شده که درباره ظلم دولت چین به مسلمانان این کشور سکوت کنیم.

نتایج دور سوم نظرسنجی شهرداری تهران و ایسپا،‌ نشان می‌دهد ۴۸ درصد از مردم به آمار رسمی ابتلا و فوت کرونا اعتماد ندارند، ۲۵ درصد اعتماد نسبی دارند و ۲۷ درصد اعتماد بالایی به این آمار دارند.

 

۲۲ فروردین (۱۰ آوریل)

«کیانوش جهان‌پور»، سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کرد که با افزایش تردد در استان‌های تهران، فارس، آذربایجان‌غربی، کرمانشاه، خراسان رضوی و سیستان‌وبلوچستان، مبتلایان به کرونا در این استان‌ها افزایش نسبی یافته‌اند.

«علیرضا وهاب‌زاده»، مشاور وزیر بهداشت در توئیتی که در واکنش به افشای دخالت سپاه در صدور گواهی فوت قربانیان ویروس کرونا نوشت، علت هماهنگی با بسیج برای صدور گواهی فوت بیماران کرونایی کمک بسیج «در انتقال جسد فوت‌شدگان و دفن آن‌ها» است. توجیهی که نمی‌تواند علت هماهنگی با سپاه جهت صدور گواهی فوت افراد مثبت یا مشکوک به کرونا پیش از مرحله انتقال و دفن اجساد قربانیان را توضیح دهد.

سازمان نظام پزشكى در بیانیهای هشدار داد بدون در نظر گرفتن لوازم علمی و اجرایی فاصله‌گذاری هوشمند، تهدیدهای جدی در مورد اوج گرفتن مجدد بیماری پیش‌رو خواهد بود و محدودیت‌های فعلی باید تداوم می‌یافت و اعمال فاصله‌گذاری هوشمند تا حداقل تا ۱۲ اردیبهشت به تعویق می‌افتاد.

درحالی‌که ۴۷ درصد خانوارهای شهری و ۶۸ درصد خانوارهای روستایی در ایران فاقد خودروی شخصی هستند، «ایرج حریرچی»، معاون وزیر بهداشت گفت عامل ۲۶/۵ درصد انتقال ویروس کرونا در ایران حمل‌ونقل عمومی، ۲۳ درصد مشاغل و ۱۱/۵ درصد مدارس هستند.

درحالی‌که حسن روحانی ۱۷ فروردین وضعیت شیوع کرونا در استان سیستان‌وبلوچستان را سفید اعلام کرد، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان گفت که از ابتدای فروردین تاکنون تعداد بیماران مبتلابه کرونا در آن استان سه و نیم برابر شده است.

«علی اسحاقی»، رییس موسسه رازی از آغاز اجرای طرح تحقیقاتی پلاسما درمانی برای بیماران مبتلابه کرونا در بیمارستان‌های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی استان البرز خبر داد. پیش‌ازاین، مجوز پلاسما درمانی در استان‌های قم، تهران و اردبیل صادر شده بود.

براساس اسناد پزشکی‌۵۶ بیمارستان در تهران که اسناد آن‌ها درباره بیماران مبتلابه کرونا به دست واشنگتن پست رسیده است حدفاصل اول تا اواخر اسفند ۹۸ دستکم ۵۵۰۰ بیمار در این بیمارستان‌ها تست کرونا داده و جواب آزمایش حدود نیمی از آن‌ها مثبت بوده و پاسخ بسیاری از تست‌ها هم هرگز داده نشده است.

«شهاب‌الدین بیمقدار»، نماینده مجلس پیشنهاد کرد برای اجرای طرح تعطیلی همگانی که برای دولت هزینه دارد از منابع ستاد اجرایی فرمان امام، آستان قدس، بنیاد مستضعفان، صندوق توسعه ملی و حتی حقوق ماهانه نماینده‌ها استفاده کرد.

سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد روز پنجشنبه‌ ٨ زندانی بند پاک (قرنطینه) زندان مرکزی ارومیه به بند ١ و ٢ این زندان منتقل شده‌اند و افسرنگهبانی اعلام کرده تست کرونای چهار نفر از این زندانیان مثبت بوده است.

 

۲۳ فروردین (۱۱ آوریل)

«محمود واعظی»، رییس دفتر رییسجمهور مدعی شد متخصصان ایرانی از ابتدا با قرنطینه کامل قم یا دیگر مناطق آلوده موافق نبودند و الگوی فعلی خاص ایران طراحی شده است. او اضافه کرد بخش عمده کشورهایی که درگیر کرونا هستند به گواه سازمان بهداشت جهانی، از ایران در مدیریت بیماری عقب‌ترند.

فارغ از نادرستی و کذب بودن هر دو ادعای فوق، نکته بسیار مهم در صحبت‌های واعظی این گزاره بود: «ایران دومین کشوری بود که وجود کرونا را تشخیص داد.» ۲۳دی۱۳۹۸، تایلند به‌عنوان دومین کشور در دنیا اعلام کرد که یک مبتلابه ویروس کرونا در آن کشور دیده شده است. تا اول بهمن، در مجموع به جز چین ۶ کشور دیگر وجود ویروس کرونا را در کشورهای خود تشخیص دادند.

مقامات ایرانی تا امروز مدعی بودند ۳۰ بهمن وجود اولین مورد ویروس کرونا را در کشور تشخیص دادهاند. تا ۲۹ بهمن یعنی تا یک روز پیش از این تاریخ، ابتلای دست‌کم ۳۵۰ نفر در ۲۵ کشور دنیا به ویروس کرونا به‌طور رسمی اعلام و تایید شده بود. با توجه به ادعای امروز واعظی می‌توان گفت مقامات ایرانی ایران تا پیش از ۲۳ دی وجود ویروس را در این کشور تشخیص داده‌اند اما آن را مدت‌ها پنهان کردند.

«سعید نمکی»، وزیر بهداشت، اعلام کرد برای جلوگیری از شیوع بیشتر کرونا تا اطلاع ثانوی طرح ترافیک در تهران و کلان‌شهرها اجرا نمی‌شود و مردم می‌توانند با وسایل نقلیه شخصی تردد کنند.

«علیرضا زالی»، فرمانده ستاد مقابله با کرونا در تهران گفت با توجه به شرایط متفاوت تهران، قرار بر این بود بازگشت به کار با تاخیر نسبت به سایر استان‌ها انجام شود چون تهران هنوز در تب‌و‌تاب اپیدمیک این بیماری است.

«ایرج حریرچی»، معاون کل وزارت بهداشت مدعی شد براساس پیش‌بینی‌ها از اوایل اردیبهشت تا اواخر اردیبهشت میزان ابتلا به کرونا رو به کاهش می‌رود اما بیماری صفر نمی‌شود. در اکثر استان‌ها منحنی ابتلا به کرونا نزولی شده هرچند در برخی استان‌ها افزایش شیوع دیده می‌شود. حریرچی اضافه کرد به خاطر تردد روزانه چند میلیون نفر بین تهران و شهرهای پیرامون آن، تهران می‌تواند پاشنه آشیل کرونا در ایران باشد و دوباره بیماری را به مناطق دیگر استان و کل کشور گسترش دهد.

«عبدالناصر همتی»، رییس کل بانک مرکزی ایران گفت آرزوی دولت ارائه کمک‌های بلاعوض به مردم است اما به خاطر تحریم‌ها، کاهش قیمت نفت و هزینه‌های مقابله با کرونا، دولت به‌شدت در تنگنا قرار دارد و نمی‌تواند به بیش از ۲۳ میلیون خانوار یارانه‌بگیر جز وام خرید با بهره ۱۲ درصد چیزی پرداخت کند.

«رضا کرمی‌محمودی»، رییس سازمان مدیریت بحران شهرداری تهران هشدار داد روند مبتلایان و فوتی‌ها در تهران نسبت به کل کشور رو به افزایش است و تا ۱۰ روز آینده موج جدیدی از بیماری در تهران بروز خواهد کرد.

«حسن روحانی» مدعی شد مرحله جدید فاصله‌گذاری هوشمند با مطالعه سبک زندگی ایرانی و با مدلی بومی و درعین‌حال منطبق بر اصول مصوب بهداشت جهانی انجام می‌شود و مدلی کنترلی است که به‌صورت پلکانی و براساس نظر وزارت بهداشت اجرا می‌شود.

«علی ربیعی»، سخنگوی دولت با استناد به آمارهای وزارت کار اعلام کرد: «در صورت تعطیلی درازمدت و عدم‌مداخله در سیاست‌های بازار کار، تعداد کسانی که بیکار می‌شوند به بیش از ۴ میلیون نفر خواهد رسید.»

«تدروس ادهانوم»، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی به همه کشورها هشدار داد در برداشتن محدودیت‌های رفت‌و‌آمد بسیار محتاط باشند چون برداشتن این محدودیت‌ها به‌صورت یک‌باره و در زمان نامناسب، به «بازگشت مرگبار» این بیماری منجر خواهد شد.

«سعید نظری»، عضو شورای شهر شیراز ضمن اشاره به درخواست شورای شهر شیراز از رئیس‌جمهور برای ادامه قرنطینه خانگی و محدودیت تردد، از نامه مدیرکل راهداری فارس به همتای اصفهانی خود گفت که در آن تائید شده بود که از مجموع مسافران یک اتوبوس اصفهان - شیراز، ۱۶ نفر به ویروس کرونا مبتلا بودهاند.

«مصطفی سلیمی»، زندانی سیاسی که از سال ۱۳۸۲ به اتهام عضویت در یکی از احزاب کردی و همچنین اتهام درگیری با ماموران انتظامی زیر حکم اعدام بود، در سقز اعدام شد. مصطفی سلیمی، یکی از زندانیانی بود که موفق شده بود از زندان سقز بگریزد و خودش را به اقلیم کردستان عراق برساند اما ماموران امنیتی اقلیم او را به ایران مسترد کرده بودند.

 

۲۴ فروردین (۱۲ آوریل)

«علی‌رضا زالی»، رییس ستاد مقابله با کرونا در تهران خبر داد که در ۲۴ ساعت گذشته ۴۵۰ مورد جدید ابتلا به ویروس کرونا در بیمارستانهای تهران بستری شدهاند و این کادر درمان را دچار فرسودگی و خستگی کرده‌ و بسیاری جان خود را ازدست‌داده‌اند. زالی اضافه کرد در تست‌های کنونی، منفی کاذب بالاست، بنابراین هیچ تضمینی برای درستی جواب این تست‌ها وجود ندارد.

«علی ماهر»، معاون برنامهریزی ستاد فرماندهی کرونا هشدار داد که در بیماری اپیدمیک، راه وسط وجود ندارد و یا باید ایمنی گله‌ای با نرخ مرگ‌ومیر بسیار بالا و عوارض اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگین آن را قبول کرد یا فاصله‌گذاری اجتماعی جدی یا همان قرنطینه شدید را اجرایی کرد، یعنی ۱۴ روز دست‌کم ۸۰ درصد مردم در خانه‌ها بمانند؛ اما اکنون سیاست ایران روشن نیست و برای همین هنوز بیماری کنترل نشده است و به این شکل جلو برود بیماری ممکن است چند سال ادامه داشته باشد.

«حسن روحانی» در جلسه ستاد مقابله با کرونا گفت مجموعا ۱۵۰۰ اتوبوس درون‌شهری برای تهران و کلان‌شهرها نیاز هست و کمبود وجود دارد اما اتوبوس‌ها باید به تعداد صندلی مسافر سوار کنند نه بیشتر از آن. او همچنین علی‌رغم همه هشدارها گفت همه ممنوعیت‌ها در تردد بین شهرهای استان‌ها برداشته می‌شود و تردد بین استان‌ها هم از روز اول اردیبهشت آزاد می‌شود.

روحانی اضافه کرد در رفتار مردم زمانی که هیچ اجباری در کار نبود با زمانی که سخت‌گیری زیادی اعمال می‌شد تغییر چندانی دیده نشد و ازاین‌رو نیازی به سخت‌گیری و بگیروببند نیست. روحانی همچنین مدعی شد که وضعیت امروز ایران در مقابله با کرونا بهتر از اروپا است و دلیل آن‌هم «مردم، صداوسیما، نیروهای مسلح و هنرمندان» هستند.

«سیامک محبی»، معاون دانشگاه علوم پزشکی قمگفت تا ۲۴ فروردین، ۱۱ هزار و ۴۶۵ بیمار مبتلا و مشکوک به کرونا به مراکز درمانی قم مراجعه کرده‌اند و بخش بسیار کمی از این بیماران در بیمارستان‌ها بستری شده‌اند و اکثر آن‌ها در منازل تحت قرنطینه قرار گرفتند.

«حسینعلی حاجی دلیگانی» نماینده مجلس در تذکری به فرهاد دژپسند، وزیر اقتصاد، گفت به خاطر لغو نکردن مراجعه حضوری به بانک‌ها و جایگزین نکردن خدمات الکترونیکی، ۳ هزار نفر از کارمندان بانک‌ها به کرونا مبتلا شده و ۴۲ نفر از آن‌ها جانباختهاند.

«محمدرضا قدیر»، رییس دانشگاه علوم پزشکی قم گفت شیوع ویروس کرونا در قم مدیریت شده است ولی هنوز مهار نشده و مهار آن بدون رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی ممکن نیست.

«مجتبی بزدانی‌»، معاون خدمات شهری شهرداری تهران خبر داد که در یک قطعه جدید بهشت‌زهرا، ۱۰ هزار قبر جدید برای جان‌باختگان مبتلابه کرونا آماده شده است. آن‌هم درحالی‌که به ادعای مقامات ایرانی تا آن زمان در کل ایران تنها ۴۴۷۴ نفر بر اثر کرونا جان خون را از دست داده‌ بودند.

برخی از کارگران فلزکار در نامهای به حسن روحانی با اشاره به افزایش ۶ برابری قیمت ماسک و یک و نیم برابر شدن قیمت الکل، نوشتند نمی‌توانند این اقلام را بخرند: «چراکه به همت شما و دولت‌های پیشین هر روز فقیرتر شده‌ایم و قدرت خریدمان کاهش یافته است».

«وحید قبادی‌دانا»، رییس سازمان بهزیستی ایران گفت تاکنون ۴۵ مرکز از ۲ هزار و ۵۳۱ مرکز نگهداری سالمندان، معلولان و معتادان در ایران، به ویروس کرونا آلوده شده‌اند.

با مرور مواضع مقامات مختلف بهداشتی، اداری و سیاسی کشور در موضوع مقابله با بیماری کووید-۱۹، یک نکته بیش از هرچیز آشکار می‌شود؛ هیچ هماهنگی و سیاست واحدی وجود ندارد و هرکس حرف خودش را می‌زند. گویی کشور کاملا ملوک‌الطوایفی اداره می‌شود.
به این ترتیب، اجرای سیاستی که ستاد ملی مقابله با کرونا یا رییس‌جمهوری ایران اعلام می‌کند، هیچ تضمینی ندارد. قابل‌توجه‌تر آن‌که هم‌زمان با اصرار حسن روحانی به عادی نشان دادن شرایط، تیم مدیریتی وزارت بهداشت به صورت مرتب هشدار می‌دهد که با حضور بیشتر مردم، تعداد مبتلایان و مرگ‌و‌میر دوباره بالا خواهد رفت.

 

۲۵ فروردین (۱۳ آوریل)

«سعید نمکی»، وزیر بهداشت گفت امیدوار است پس از اردیبهشت و خرداد، نفس راحت‌تری برای نجات از شر توفان کرونا بکشد.

او اما افزود هنوز پاسخ بسیاری از سوالات برای او نامفهوم است و باید برای روزهای بسیار سخت‌تری آماده بود؛ روزهایی در پاييز که ممکن است ویروس کرونا با آنفلوانزای فصلی، هم‌زمان تجربه شود.

«طاهره چنگیز»، رییس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت اگر در روزهای آینده فعالیت در اصفهان و عدم رعایت فاصله فیزیکی مانند روز گذشته باشد، هفته‌های آینده آمار بیماران مبتلا به کرونا بیشتر خواهد ‌شد و شاهد اوج گرفتن دوباره بیماری خواهیم بود.

«جمال رازقی»، رییس اتاق بازرگانی استان فارس گفت در حالی ‌که بسیاری از کشورهای جهان بیش از ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به جبران تبعات کرونا اختصاص داده‌اند، بسته مالی اعلام شده در ایران فقط معادل ۱/۳ درصد از تولید ناخالص داخلی است.

سازمان حقوق بشری هەنگاو اعلام کرد در ۳۰ روز گذشته، بیش از ١٠٠ زندانی در زندان مرکزی ارومیه بە ویروس کرونا مبتلا شدەاند و دست کم هفت زندانی جان خود را بر اثر ابتلا به این ویروس از دست دادە‌اند.

ایرج حریرچی، معاون کل وزیر بهداشت اعلام کرد روند ابتلا به کرونا و مرگ و میر حاصل از آن به جز در شش استان که سیر صعودی داشته است، در بیشتر استان‌ها روند نزولی دارد. حریرچی تاکید کرد که مردم بدانند هنوز سیاست در خانه ماندن باید ادامه داشته باشد.

او در حالی برای در خانه ماندن توصیه کرده‌ است که در نتیجه سیاست‌های کلی‌تر، ادارات دولتی و اکثر کسب‌کارها با نظر دولت متبوع وی در حال فعالیت هستند. 

«عبدالرضا عزیزی»، پزشک و رییس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی هشدار داد با برخورد «شل‌کن، سفت‌کن»، مشکل کرونا حل نمی‌شود و باید هم‌چون چین، به صورت نظامی با مساله ضرورت قرنطینه برخورد کرد تا زنجیره شیوع کرونا قطع شود.

سازمان نظام پزشکی با انتشار بیانیهای هشدار داد تعدد مراکز تصمیم‌گیری در بحران کرونا به نتیجه‌بخش بودن اقدامات لطمه زده است و روش آماری وزارت بهداشت با واقعیت میدانی فاصله قابل‌توجهی دارد و اعتماد عمومی به آمار را خدشه‌دار کرده است.
در این بیانیه تاکید شده که ممکن است اپیدمی کرونا در نتیجه اجرای طرح فاصله‌گذاری هوشمند گسترش یابد چون اجرای این مدل وقتی ممکن است که تعداد واقعی مبتلایان به حدی کم باشد که بتوان آن‌ها و خانواده‌هایشان را رصد کرد.

«عزیزالله ملکی»، فرمانده انتظامی گیلان گفت با اجرای طرح فاصله‌گذاری هوشمند، منع تردد برای خودرو‌های پلاک غیر بومی استان هم‌چنان وجود دارد و از ورود آن‌ها به گیلان جلوگیری می‌شود.
مشخص نیست این ممنوعیت از اول اردیبهشت برطرف می‌شود یا دستور روحانی برای رفع این ممنوعیت از آن تاریخ نادیده گرفته خواهد شد.

«علی فاطمی»، نایب رییس «انجمن داروسازان ایران» گفت با وجود شیوع کرونا، زیرساخت فنی نسخه‌پیچی الکترونیک برای بیماران در داروخانه‌ها فراهم نیست و دارو باید به صورت حضوری به بیمار ارایه شود.

 

۲۶ فروردین (۱۴ آوریل)

بر اساس مدلسازی کار گروه اپیدمیولوژی وزارت بهداشت، برآورد می‌شود بدون هرگونه مداخله و ایزولاسیون در ایران، ۶۰ میلیون نفر به ویروس کرونا مبتلا شوند، بیماری تا ۴۰۰ روز در کشور بماند و تا آبان ۱۳۹۹ به اوج خودش برسد.
بنابر همین گزارش، در صورت ایزولاسیون ۲۵ درصدی، یک میلیون و ۱۶۰ هزار نفر به ویروس کرونا مبتلا و ۱۳ هزار و ۴۵۰ هم فوت می‌شوند. در ایزولاسیون ۴۰ درصدی، انتظار می‌رود ۸۱۱ هزار نفر در ایران به کرونا مبتلا شوند و حدود شش هزار نفر جان خود را از دست بدهند.

بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، تعداد جان‌باختگان ویروس کرونا در ایران حدود دو برابر و تعداد مبتلایان، ۱۰ برابر آمار وزارت بهداشت است. بر اساس این تخمین، تعداد مبتلایان حدود ۷۰۰ هزار نفر و تعداد جان باختگان بیش از هشت هزار نفر است.

«محمدحسین اسماعیلی»، رییس پلیس امنیت عمومی استان اصفهان از دستگیری ۲۳ نفر خبر داد که به ادعای او، در فضای مجازی درباره بیماری کرونا «شایعه‌پراکنی» کرده و موجب «تشویش اذهان عمومی» شده‌اند.

ستاد ملی مقابله با کرونا اعلام کرد تعطیلی همه مسابقات ورزشی تا پایان اردیبهشت سال جاری ادامه خواهد شد و هیچ رویداد و مسابقه ورزشی برگزار نخواهد شد.

به دستور ستاد ملی مقابله با کرونا، پارک‌ها و بوستان‌های شهر تهران که پس از روز سیزده به‌در بازگشایی شده بودند، تا اطلاع ثانوی دوباره تعطیل شدند. روشن نیست در شرایطی که سیاست فاصله‌گذاری اجتماعی ادامه داشت، بر چه اساسی پارک‌های تهران باز شده بودند.

بر اساس گزارش تفریغ بودجه دیوان محاسبات، از مجموعه ارزهای اختصاص داده شده به نرخ دولتی برای واردات کالا در سال ۱۳۹۷، بیش از چهار میلیارد و ۸۲۰ میلیون دلار ارز دولتی گم شده و کالایی در مقابل آن وارد کشور نشده است. این در حالی است که دولت حسن روحانی وامی معادل همین مبلغ را از بانک جهانی درخواست کرده است.
پیش‌تر نیز علیرضا رئیسی،‌ معاون وزارت بهداشت گفته بود ارز نیمایی دولت به جای دارو و تجهیزات پزشکی در دوران تحریم به واردات توتون و تنباکو اختصاص داده شده است!

حسن روحانی در جلسه ستاد اقتصادی اعلام کرد ششم اردیبهشت وام یک میلیون تومانی به صورت قرض‌الحسنه به یارانه‌بگیران داده می‌شود و دولت سود آن را پرداخت خواهد کرد اما اصل وام از تیرماه به بعد به تدریج از یارانه آن‌ها به صورت ماهانه کسر خواهد شد.

«محمود ترفع»، مدیرعامل شرکت واحد اتوبوس‌رانی تهران و حومه گفت در شرایطی که از هر سه کارمند دولتی در تهران، دو نفر در شهر تردد می‌کنند و ادارات خصوصی و مراکز فروش اقلام ضروری باز هستند، لغو طرح ترافیک به کاهش مسافران اتوبوس کمکی نکرده است.

علیرضا زالی، فرمانده ستاد مقابله با کرونا تهران گفت در ۲۴ ساعت گذشته نزدیک به ۵۰۰ بیمار جدید مبتلا به کووید-۱۹، شامل ۳۹۹ بیمار در بخش‌های عادی و ۱۰۰ نفر در بخش‌های ویژه بیمارستان‌های تهران بستری شده‌اند.

«زهرا نژادبهرام»، عضو هیاترییسه شورای شهر تهران گفت با توجه به رد پیشنهاد اجباری شدن استفاده از ماسک در مترو، تضمین فاصله‌گذاری فیزیکی در مترو ممکن نخواهد شد.
او افزود چون گردش هوا در مترو داخلی است، شیوع ویروس کرونا بیشتر می‌شود و برای همین شورا درخواست کرده است مترو تعطیل شود.

مشکل کمبود مواد ضدعفونی کننده، شوینده و ماسک در استان فارس هم‌چنان حل نشده باقی مانده است و بسیاری از مردم این استان بدون داشتن وسایل حفاظتی، در مراکز عمومی در سطح شهر حاضر می‌شوند. همین زنگ خطر رشد سریع شمار مبتلایان ویروس کرونا در استان را به دنبال داشته است.

 

۲۷ فروردین (۱۵ آوریل)

شهرداری تهران اعلام کرد که تامین ماسک، دستکش و مواد ضدعفونی کننده برای کارگران شاغل در بخش‌های خدماتی شهرداری باید از سوی پیمان‌کاران طرف قرارداد شهرداری انجام شود.

علیرضا زالی، فرمانده عملیات مقابله با کرونا تهران گفت بالاترین میزان ابتلا، بستری و مریض‌های بدحال کرونا، مربوط به استان تهران است و با چنین آماری، میزان مرگ‌و‌میر ناشی از آن هم بالا خواهد بود.
او هشدار داد تغییر در آمار جان‌باختگان تهران در نتیجه افزایش تجمعات، بار ترافیکی و حضور افراد در سطح شهر، یک‌ماه بعد دیده می‌‌شود.

در واکنش به گزارش دیوان محاسبات مبنی بر گم شدن چهار میلیارد و ۸۲۰ میلیون ارز دولتی، مقامات دولتی به آسان‌ترین و آشنا‌ترین روش ممکن واکنش نشان دادند؛ حسن روحانی گزارش را «صددرصد غلط» خواند و علی ربیعی، سخن‌گوی دولت ادعا کرد یک دلار هم گم نشده است.

ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت هشدار داد در نتیجه ترددهای اخیر در پنج روز آینده، آمار بیماران افزایش پیدا می‌کند، در ۱۵ روز بعد تعداد افراد بستری افزایش می‌یابد و یک ماه بعد تعداد مرگ‌و‌میرها افزایش خواهد یافت.

«محمد عسکری»، سخن‌گوی شرکت ملی گاز ایران اعلام کرد قبض‌های گاز مشترکین در سه ماه اسفند، فروردین و اردیبهشت بخشیده نشده‌اند و تنها زمان پرداخت آن‌ها به تعویق افتاده است و شهروندان باید قبض‌های گاز این سه ماه را یک جا، به همراه قبض خرداد پرداخت کنند.

علی‌رضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت گفت با توجه به محدودیت تعداد تست، در هیچ کشوری نمی‌توان برآورد دقیقی از همه مبتلایان به ویروس کرونا داشت و به طور قطع آمار واقعی مبتلایان و مرگ‌و‌میر ناشی از کرونا در ایران بیش از آمار رسمی اعلام شده است. اما این که آمار رسمی را ضرب در دو یا سه و یا عدد دیگری بکنیم، درست نیست.
او هم‌چنین در حالی‌که سیاست دولت روحانی عادی‌ نشان دادن شرایط است، هشدار داد باز شدن کسب‌و‌کار به معنای عادی سازی شرایط نیست و مردم نباید به هیچ وجه برای کار غیر ضروری از منزل خارج شوند.

ناهید خداکرمی، عضو شورای عالی نظام پزشکی و عضو شورای شهر تهران در مصاحبه با روزنامه شرق گفت روزانه در بهترین شرایط، ۷۰ نفر‌ و در بدترین شرایط، کمی بالاتر از ۱۰۰ نفر در تهران بر اثر کرونا فوت می‌کنند.

او علت تفاوت بین آمار رسمی و واقعی را در ثبت برخی از مرگ‌های ناشی از کووید-۱۹ با عنوان مرگ‌ در اثر سندرم تنفسی حاد عنوان کرد.

حسن روحانی در جلسه هیات دولت مدعی شد از روز اول مشاهده کرونا در ایران تا امروز در هیچ استان و شهرستانی نبوده که بیماری به بیمارستان مراجعه کند و تخت بیمارستانی یا تخت آی‌سی‌یو در دسترس نباشد.
او گفت ماسک و لباس ویژه و دارو و سایر نیازهای بیمارستان‌ها روزانه تامین می‌شوند.
این ادعا البته کذب است چون خبرهای زیادی، از جمله از سوی سازمان نظام پزشکی در دو ماهه اخیر در مورد نبود و یا کمبود وسایل حفاظتی در بیمارستان‌های سراسر کشور منتشر شده است.

شمار مبتلایان به ویروس کرونا در برخی استان‌ها، از جمله کردستان، استان آذربایجان شرقی و هم‌چنین حاشیه شهر مشهد هم‌چنان سیر صعودی دارد و باعث افزایش نگرانی‌ها از بروز پیک دوم بیماری در این استان‌ها شده است.

«رضوان حکیم‌زاده»، معاون آموزش ابتدایی آموزش و پرورش خبر داد که «شبکه آموزش دانش‌آموزی» (شاد) از اول اردیبهشت ماه فعالیتش را آغاز می‌کند و از ظرفیت رادیو و فیلم‌های ضبط شده برای آموزش دانش‌آموزانی که امکان دسترسی مستقیم به اینترنت ندارند، استفاده خواهد کرد. اما معلمان می‌گویند دانش‌آموزان بسیاری گوشی هوشمند ندارند و متخصصان آموزش می‌گویند اصولا برای آموزش آن‌لاین، نه گوشی هوشمند که دانش‌آموزان و معلمان باید به لپ‌تاپ دسترسی داشته باشند.

یکی دیگر از مسایل مهم شبکه شاد و اپلیکیشن‌های پیام‌رسان داخلی که از طریق آن‌ها می‌توان از این شبکه‌ استفاده کرد، مساله دسترسی غیرضروری برنامه به تمام اطلاعات خصوصی داخل گوشی یا کامپیوتر کاربر است؛ موضوعی که برخی معلمان را بر آن داشته است اعلام کنند در صورت عدم دریافت لپ‌تاپ از اداره آموزش‌و‌پروش، حاضر به نصب این برنامه و اپ داخلی مورد نیاز روی سیستم‌های شخصی خودشان نخواهند شد.

در شرایطی که معاون کل وزیر بهداشت می‌گوید با توجه به این‌که نخستین مبتلای شناسایی‌شده کرونا اصلا از کشور خارج نشده، مشخص است ویروس کرونا از خیلی وقت پیش در ایران بوده است، تناقض‌گویی مقامات ایرانی درباره ویروس کرونا همچنان ادامه دارد. بارزترین این وجه تناقض‌گویی را هم می‌توان در مساله زمان ورود کیت‌های تشخیصی کرونا در ایران دید.

موضوعی که سه مقام وزارت بهداشت ایران سه تاریخ کاملا متفاوت را برای آن ذکر می‌کنند: «سیامک سمیعی»، مدیرکل آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت گفت از ۲۰بهمن۱۳۹۸ کیت تشخیص ویروس جدید کرونا در ایران وجود داشت. این در حالی است که «علی‌رضا رئیسی»، معاون وزیر بهداشت پیش‌تر گفته بود کیت تشخیص ویروس تا پیش از ۲۲ بهمن اصلا در جهان ساخته نشده بود و در ایران هم موجود نبود؛ اما «کیانوش جهان‌پور»، سخنگوی وزارت بهداشت پیش‌تر خبر داده بود کیت تشخیصی از روز ۷ بهمن در ایران موجود بود. به نظر ناظران در این شرایط احتمالا تنها سخن راست همان است که گفته نشده است.

 

۲۸ فروردین (۱۶ آوریل)

واکنش‌ها به رونمایی سپاه از دستگاه مستعان ۱۱۰ که آن را کاشف ویروس کرونا در فاصله ۱۰۰ متری در ۵ ثانیه نامیدند ادامه داشت. سپاه مدعی بود این سامانه هوشمند تشخیص لحظه‌ای ویروس کرونا است و با ظرفیت‌های دانش‌بنیان بسیج علمی کشور ساخته و به مرحله بهرهبرداری رسیده است.

انجمن فیزیک ایران اعلام کرد بر فرض محال اگر این دستگاه واقعا کار کند یعنی مرزهای علم را جابه‌جا کرده‌ است ولی دانش بشری در حال حاضر توان آشکارسازی ذراتی با ابعاد حدود ۱۰۰ نانومتر از راه دور را ندارد و چنین ادعایی در حد داستان‌های علمی و تخیلی است و انجمن فیزیک آن را در مجموعه ادعاهای شبه‌علم دسته‌بندی می‌کند.

«ایرج حریرچی»، معاون کل وزارت بهداشت هشدار داد پیش‌بینی می‌شود ویروس کرونا در پاییز بار دیگر در ایران اوج بگیرد و هم‌زمان با آن پیش‌بینی کرد پس از ۱۱ سال شاهد اوج‌گیری اپیدمیک آنفلوانزا در ایران باشیم. در حال حاضر هم نمی‌گذاریم پاساژها و بازارهای سربسته باز شوند و باز شدن بی‌برنامه کسب‌و‌کارها فاجعه به بار می‌آورد. حریرچی اضافه کرد نخستین فردی که شناسایی شد خیلی قبل‌تر مبتلا شده و چون از چین نیامده بود پس از فرد دیگری گرفته بود.

ایرج حریرچی همچنین گفت یکی از دلایل اعلام نشدن آمار استانی بیماران کرونا جلوگیری از موج سفرهای احتمالی به مناطق با شیوع کمتر بیماری و گسترش ابتلا به آن است. یکی از دلایل دیگر اعلام نشدن آمارهای استانی تفسیر نتایج آزمایش‌ها به‌صورت کلی و کشوری است.

بررسیهای اپیدمیولوژی وزارت بهداشت نشان میدهد تا ۲۷ فروردین، موج جدید اپیدمی در تهران، آذربایجان شرقی، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، گیلان و مازندران آغاز شده و اصفهان، ایلام، خراسان جنوبی و رضوی و همدان هم اخیرا اوج اپیدمی را تجربه کرده‌اند.

«محمد قاسمی»، سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس از گزارش این مرکز درباره پیامدهای کرونا و میزان مرگ‌ومیر احتمالی ناشی از آن براساس مدل‌سازی وزارت بهداشت، عقب‌نشینی و آن را رد کرد.

به گزارش خبرآنلاین از زندان قرچک، هم‌زمان با شیوع کرونا، زندانیان بیمار و سالم در این زندان یک سلول‌ نگهداری می‌شوند، مایع دستشویی تا ۱۰۰ هزار تومان فروخته شده و وسایل ضدعفونی مثل ماسک و دستکش در اختیار زندانی‌ها نیست و قرنطینه معنایی ندارد. برخی زندانیان هم با علائم تب به پرسنل مراجعه کرده‌اند اما به آن‌ها اهمیتی داده نشده است.

«قاسم جان‌بابایی»، معاون درمان وزارت بهداشت گفت فعالیت مطب‌ها، خدمات جراحی و بستری غیر اورژانسی در بیمارستان‌ها آغاز شده اما خدمات دندانپزشکی و جراحی زیبایی اجازه فعالیت ندارند.

«سیدمحمد بحرینی»، رییس دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت نزدیک به ۱۰۰ نفر از کادر درمانی بیمارستان‌های زیر پوشش آن دانشگاه در پیوند با بیماران مبتلا به کرونا، کووید-۱۹ گرفته‌اند.

«حسن روحانی» گفت سال ۱۳۹۹، سال سختی است و برای ایرانی‌ها سختی مضاعف است چون با دو ویروس تحریم و ویروس کرونا هم‌زمان درگیر است.

«مهدی ساداتی»، فرماندار شمیرانات گفت اگرچه بیمارستان شهدای تجریش از مراکز درمانی بزرگ کشور در زمینه کروناست اما امکانات حوزه بهداشت و درمان محدود است و اگر درصد بیماری افزایش پیدا کند دچار سختی‌ خواهیم شد.

یکی از مقامات وزارت علوم اعلام کرد امکان بازگشایی مراکز آموزش عالی تا پایان خرداد ۱۳۹۹ بسیار ضعیف است و دانشگاه‌ها باید براساس برنامه‌ریزی‌های فعلی پیش بروند.

«غلامرضا حیدری»، عضو کمیسیون بودجه مجلس گفت بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی فرمان امام و آستان‌های مختلف که منابع درآمدی دارند صادقانه و داوطلبانه دارایی‌هایشان را در اختیار مردم قرار دهند چراکه دارایی آن‌ها متعلق به ملت است و رهبر هم باید دستور آن را بدهد.

 

۲۹ فروردین (۱۷ آوریل)

«کیانوش جهان‌پور»، سخنگوی وزارت بهداشت ایران مدعی شد درحالی‌که در روزهای اوج بیماری کرونا در ایران هر ۱۰ دقیقه یک مبتلا به کرونا جان خود را از دست می‌داد، اکنون از هر ۱۱ مورد مرگ که در ایران اتفاق می‌افتد یک مورد بر اثر کروناست.

پلیس راهنمایی و رانندگی تهران اعلام کرد در هفته چهارم فروردین به نسبت هفته سوم تردد در معابر تهران حدود ۱۰ درصد رشد کرده است.

«احمد مروی»، تولیت حرم امام رضا در مشهد در اینستاگرامش خبر داد دستورالعمل بازگشایی این حرم‌ «با رعایت ضوابط بهداشتی» تهیه شده است. حرم مشهد و قم از چند هفته پیش برای جلوگیری از گسترش شیوع کرونا بسته شدند.

«سیامک سمیعی»، مدیرکل آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت گفت از ۲۰بهمن۱۳۹۸ کیت تشخیص ویروس جدید کرونا در ایران وجود داشت. این در حالی است که «علی‌رضا رئیسی»، معاون وزیر بهداشت پیش‌تر گفته بود کیت تشخیص ویروس تا پیش از ۲۲ بهمن اصلا در جهان ساخته نبود و در ایران هم موجود نبود. البته نخستین کیتهای تشخیصی ویروس کرونا ۲۶ دی در آلمان طراحی و تولید شد؛ اما پیش از او کیانوش جهان‌پور، سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کرده بود کیت تشخیصی از روز ۷ بهمن در ایران موجود بود. به نظر ناظران در این شرایط احتمالا تنها سخن راست همان است که گفته نشده است.

«ایرج حریرچی»، معاون وزارت بهداشت گفت بازگشایی برخی صنوف و اجرای طرح فاصله‌گذاری هوشمند به معنای عادی شدن شرایط شیوع کرونا نیست. اثر بازگشایی‌ کسب‌وکارها بر افزایش تعداد مبتلایان به کرونا به مدت ٥ روز، افزایش شمار بیماران بستری در بیمارستان‌ها به مدت ١٥ روز و مرگ‌ومیر به مدت یک ماه بعد از شروع فعالیت‌ها خواهد بود.

«سعید نمکی»، وزیر بهداشت ایران مدعی