دانیال دایان؛ شهروندخبرنگار، افغانستان

مقامات افغانستان گفته‌اند که طی یک ماه و نیم گذشته بیش از ۱۳۰ هزار مهاجر افغانستانی به دلیل شیوع ویروس کرونا در ایران به این کشور بازگشته‌اند و استان «هرات» حالا به «خط مقدم» مبارزه با این ویروس تبدیل شده است. در پی شیوع این ویروس، مهاجران افغانستانی بیکار شده‌اند و حالا، شهروندان افغانستانی هم نگران انتقال این ویروس به کشورشان در پی بازگشت گسترده مهاجران هستند.

بیشتر مهاجران افغانستانی از مرز‌ «اسلام‌ قلعه» در غرب افغانستان وارد هرات می‌شود. «جاوید نادم»، رییس اداره مهاجران و بازگشته‌های هرات به «ایران‌وایر» گفت که برای کنترل وضعیت سلامت این گروه از مهاجران، تیم‌های پزشکی در مرز اسلا‌م‌ قلعه مستقر شده‌اند تا مبتلایان را به مراکز درمانی این شهر منتقل کنند. به گفته او تنها در یک روز ۱۳ هزار و ۵۰۰ مهاجر به کشور خود بازگشته‌اند.

«محمد رفیق شیرزی» سخن‌گوی سازمان بهداشت عمومی هرات هم به ایران‌وایر خبر داد که بیش از ۲۵۰ مورد ابتلا به ویروس کرونا در این استان ثبت شده است و همچنین «نتیجه آزمایش ۴۱ کارمند بهداشت و درمان این استان نیز مثبت اعلام شده است.»
گفته می‌شود که موج بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران، آمار مبتلایان به ویروس کرونا را در این کشور، افزایش داده است.

«محمد رفیق شهیر»، مسئول کمیته مقابله با ویروس کرونا در این استان هم در گفت‌وگو با ایران‌وایر تصریح کرد که با توجه به موج بازگشت مهاجران افغانستانی اگر امکانات بیشتری برای مقابله با این ویروس به هرات تعلق نگیرد «فاجعه انسانی» رخ خواهد داد: «هرات خط مقدم مبارزه با کرونا است و با این حجم از مهاجرانی که از ایران آمده‌اند، ولایت‌های [استان‌ها] دیگر هم در تهدید همه‌گیری این ویروس قرار دارند.»

افغانستان اقتصاد ضعیفی دارد و بخش عمده بودجه این کشور از کمک‌های کشورهای دیگر تامین می‌شود. حالا با افزایش آمار مبتلایان به ویروس کرونا، نظام بهداشتی و درمانی افغانستان چالش بزرگی در پیش خواهد داشت. بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی افغانستان به امکانات موردنیاز مقابله با این ویروس و نیروهای تخصصی مجهز نیستند.

باوجود افزایش نیروهای بهداشتی و درمانی در مرزهای افغانستان، خصوص اسلام قلعه همچنان تعداد نیرو کم است.

«نورمحمد محمدی»، مسئول درمانگاه مرز اسلام قلعه به ایران‌وایر توضیح داد: «روزانه تا ده هزار نفر از ایران بازمی‌گردند. تیم‌های پزشکی بیشتر شده است و تقریبا هفتاد پزشک در این مرز حضور داریم. موارد مشکوک ابتلا به این ویروس را با آمبولانس به مراکز درمانی هرات منتقل می‌‌کنیم.»

به گفته مسئولان بهداشت و درمان هرات کمبود تجهیزات بهداشتی و درمانی، آزمایشگاه‌ها و نیروهای متخصص، سه چالش اصلی برای مبارزه با ویروس کرونا در این استان است. گفت می‌شود که حکومت افغانستان در حال ساخت بیمارستانی با هزار تخت در استان هرات است که تاکنون ۴۵۰ تخت برای درمان افراد مبتلا ایجاد شده است؛ اما ترس از ابتلا به این ویروس در مهاجران افغانستانی، باعث گسترده‌تر شدن موج بازگشت آن‌ها شده است که نیاز به تدابیر ویژه از سوی حکومت افغانستان دارد.

 

 

روایت‌های میان مهاجران افغانستانی از نحوه برخورد جامعه ایران و همچنین کادر درمانی در این کشور، مختلف است. بسیاری می‌گویند که امکانات درمانی و بهداشتی به آن‌ها تخصیص داده نمی‌شود و گروهی هم این ادعا را رد می‌کنند. البته برخوردهای سلیقه‌ای در شهرهای مختلف همچنان ادامه دارد. پیش از شیوع ویروس کرونا در جهان هم حقوق مهاجران افغانستانی در ایران به‌کرات تضییع می‌شده است. از ممنوعیت حضور آن‌ها در شهرها و اماکن عمومی تا ممنوعیت تحصیل و به کارگری گرفته شدن آن‌ها با دستمزدهای ناچیز.

«جمال» شهروند افغانستانی که در شهر کرج به کارگری مشغول بود، به دلیل شیوع این ویروس در ایران، به افغانستان بازگشته است و به ایران‌وایر می‌گوید: «مردم در ایران به خاطر شیوع این ویروس بدبخت شده‌اند. در خیابان‌ها به چشم دیدم که شهروندی روی زمین می‌افتاد و هیچ‌کس برای کمک حاضر نمی‌شد. چندین افغانستانی در ایران جان باختند. برای دفن آن‌ها چاله‌ای بزرگ حفر می‌کردند و جسدها را چال می‌کردند، روی آن آهک می‌ریختند و نمازی هم بر جنازه‌ها خوانده نمی‌شد.»

«جمشید» شهروند دیگری از افغانستان است که در شهر مشهد یک سال و نیم، کارگری می‌کرد. او هم به افغانستان بازگشته است. به گفته او شیوع این ویروس در ایران بسیاری از کارگران افغانستانی را بیکار کرده است: «کار در ایران خوابیده و من ناچار به بازگشت شدم. داروخانه‌ها و مغازه‌ها از ما پول نمی‌گرفتند و باید کارت بانکی داشتیم. وقتی می‌فهمیدند که افغانستانی هستیم، ما را داخل مغازه، داروخانه و نانوایی راه نمی‌دادند.»

«محمد وکیل» دیگر شهروند بازگشته از ایران است. او در شهر تهران کارگر بود: «دو ماه می‌شود که به ایران رفته بودم و در تهران به کاشی‌کاری می‌پرداختم. وضعیت افغانستانی‌ها خیلی خراب بود. ما که مریض می‌شدیم و به بیمارستان می‌رفتیم، کسی ما را مداوا نمی‌کرد.»

برخی از مهاجران افغانستانی هم به اصرار خانواده‌هایشان از ایران بازگشته‌اند. مثل «ادریس» که ساکن هرات است: «خانواده‌ام از ترس شیوع ویروس کرونا در ایران گفتند که برگردم. من هم مجبور شدم و برگشتم. خانواده‌ام می‌گفتند که اگر بازنگردم، این ویروس من را می‌کشد.»

«ماموسی زیور» از وزارت بهداشت عمومی افغانستان که به‌تازگی به شهر هرات سفر کرده بود، ایران را به نقض قوانین بین‌المللی مبنی بر قرنطینه‌ نکردن مهاجران افغانستانی مشکوک و مبتلابه ویروس کرونا متهم کرده است. او گفته بود: «متاسفانه ایران خلاف قوانین بین‌المللی عمل می‌کند. درحالی‌که هرجا که مرض کرونا باشد، همان‌جا باید قرنطینه شود. ما نمی‌توانیم مرز اسلام قلعه را مسدود کنیم. به این خاطر که هم‌وطنان ما آن طرف مرز می‌مانند.»

این موج بازگشت، نبود امکانات لازم و ناکارآمدی جمهوری اسلامی اما باعث نگرانی شهروندان افغانستان هم شده است. «کامران علیزایی»، رییس شورای ولایتی هرات به ایران‌وایر گفت که افغانستان بایستی در هنگام ورود مهاجران از ایران، آن‌ها را قرنطینه کند که این امر با ایجاد اردوگاه‌های موقت در مرز میسر می‌شود.

شما هم می‌توانید خاطرات، مشاهدات و تجربیات خود از قاچاق انسان، پناهندگی و مهاجرت به اشتراک بگذارید. اگر از مسئولان دولتی یا افراد حقیقی و حقوقی که حق شما را ضایع کرده‌اند و یا مرتکب خلاف شده‌اند شکایت دارید، لطفاً شکایت‌های خود را با بخش حقوقی ایران وایر با این ایمیل به اشتراک بگذارید: [email protected]

مطالب مرتبط

احتمال پیشی گرفتن آمار مبتلایان به کرونا در افغانستان از ایران

بازگشت به افغانستان از ترس ویروس کرونا

معضلات بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران در اثر شیوع ویروس کرونا

کرونا؛ سفر به ایران؛ قمار با جان برای افغانستانی‌ها

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}