بنیاد برکت به اندازه بنیاد مستضعفان، بنیاد شهید و یا بنیاد تعاون سپاه شناخته شده نیست ولی به نظر می رسد همان اندازه زورش زیاد است. این بنیاد از ۲۰ آذر سال ۸۶ شروع به فعالیت کرد. آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران به ستاد اجرایی فرمان امام دستور داد در زمینه محرومیت زدایی مناطق محروم فعالیت هایی انجام دهند.

ستاد اجرایی فرمان امام در سال ۶۸ به دستور آیت الله خمینی تشکیل شد و عمده ماموریت آن شناسایی اموال و املاک وابستگان رژیم شاه و مصادره آن به نفع جمهوری اسلامی بوده است. بر اساس گزارش تحقیقی خبرگزاری رویترز ثروت این ستاد در سال ۲۰۱۳ بالغ بر ۹۵ میلیارد دلار برآورده شده است.

سال ۸۶، دستور خامنه ای منجر به تشکیل بنیاد برکت شد. به گفته شاهین شاهین آرانی، نخستین مدیرعامل این بنیاد، «طبق سیاست های ابلاغی تنها کار در دهستان ها و مناطق دور افتاده و محروم کشور» در دستور کار این بنیاد است. ظاهرا فعالیت های بنیاد برکت در حوزه اجتماعی صورت می گیرد و آنها نقش پسر خوب خانواده را بازی می کنند. تیتر انتخابی برای کارنامه سال ۹۴ این بنیاد این است: «از مسجد سازی تا فقرستیزی». عارف نوروزی، مدیرعامل کنونی این بنیاد هم شهریور ۹۴ به خبرگزاری ایرنا گفته است ما در ۲۰۰ طرح اقتصادی به ارزش ۲۳۳۹ میلیارد تومان مشارکت داریم و ۸۰درصد فعالیت های بنیاد در حوزه اقتصادی و کارآفرینی در مناطق محروم انجام می شود.

فعالیت هایی چون سرپرستی ایتام، تهیه جهیزیه، کمک به خانواده های بی بضاعت، مدرسه سازی و مسجدسازی مهم ترین کارهایی است که در برنامه های تبلیغاتی این شرکت اعلام می شود. با این حال کار اصلی این شرکت در حوزه های دیگری است، مثلا فولاد، مسکن، صنایع غذایی و دارو. در این حوزه ها، حداقل ۱۳۰ مجموعه اقتصادی تحت نظر بنیاد برکت در حال فعالیت هستند. در سال های اخیر بنیاد برکت در مسیر انحصار تازه ای گام برداشته است که مرور اجمالی آن می تواند مشت نمونه خروار باشد.

تلاش برای انحصار در حوزه دارو از سوی بنیاد برکت از سال ۸۹ رقم خورد. ستاد اجرایی فرمان امام پیش از این برخی شرکت های دارویی مصادره ای را در اختیار داشت ولی از سال ۸۹ این بنیاد با راه اندازی "شرکت فناوری های نوین دارویی تدبیر" و تلاش برای ایجاد یک شهرک صنعتی عظیم دارویی گام تازه ای را برای انحصار برداشته و در حال حاضر با در اختیار داشتن ۲۰ شرکت که همگی زیر نظر بنیاد دارویی برکت اداره می شوند، به هدف خود نزدیک شده است. بخش اعظم این شرکت ها در گروه سرمایه گذاری البرز حضور دارند: البرز بالک، گروه دارویی سبحان، اعتلاء البرز، تولید دارو، شرکت پخش البرز، کی بی سی، ایران دارو، سبحان انکولوژی، سبحان دارو و البرز دارو. سایر شرکت ها عبارتند از: آتی فارمد، شفا فارمد، برکت تل، سل تک فارمد، بیوسان فارمد، شهرک صنعتی دارویی برکت، پرشین داروی برکت و هربی فارمد.

برخی از این شرکت ها مصادره ای هستند، مانند شرکت های سبحان دارو و سبحان انکولوژی که در رشت و یا البرز، ایران دارو و تولید دارو که در تهران هستند. تولید دارو و پخش البرز که از مهم ترین شرکت های دارویی ایران محسوب می شوند، متعلق به کاظم خسروشاهی، وزیر بازرگانی دولت آموزگار بود. برخی از این شرکت ها به تنهایی یک غول اقتصادی هستند. شرکت پخش البرز اکنون با ۹۰۰۰۰ انبار مسقف، چهارمین مجموعه پخش داروی کشور را در اختیار دارد. این شرکت بیش از هزار میلیارد تومان ارزش دارد. بنیاد برکت فقط در این زمینه دست برتر را ندارد. شرکت بازرگانی کی بی سی یکی از غول های واردات دارو به ایران است. این شرکت هم مصادره ای است. بنیاد دارویی برکت انحصار تولید مواد اولیه پنی سیلین،‌ داروهای اعصاب و روان، داروهای قلبی و ... را نیز در اختیار دارد.

آنها برای گستراندن چتر انحصار به بازار گیاهان دارویی هم وارد شده و در یک مجموعه ۲۰ هکتاری در منطقه اقتصادی ویژه استان فارس سرمایه گذاری ۲۰۵ میلیارد تومانی انجام داده اند. این مجموعه زیر نظر شرکت هربی فارمد اداره می شود. بنیاد برکت اعلام کرده در زمینه گیاهان دارویی قصد سرمایه گذاری ۲ میلیارد دلاری دارد.

گام مهم این بنیاد برای انحصار کامل بر حوزه دارو اختصاص زمینی ۲۰۰ هکتاری در کردان کرج برای تاسیس شهرک صنعتی دارویی بوده است. این شهرک با سرمایه گذاری ۳۰۰ میلیارد تومانی راه اندازی شده است. سرمایه شرکت شفا فارمد که یک شرکت تولید دارو است نیز ۱۲۰ میلیارد تومان اعلام شده است.

بر اساس اطلاعات رسمی منتشر شده توسط بنیاد دارویی برکت آنها در حال حاضر ۴۲۰ قلم دارو را تولید می کنند، معادل ۱۴درصد کل داروهای ضروری کشور. با این وجود آنها کماکان در حال بلندپروازی هستند. کارخانه سلولی با مشارکت موسسه رویان در حال راه اندازی است. قصد تاسیس یک دانشگاه بین المللی تحصیلات تکمیلی در زمینه دارو دارند، شرکت سرم سازی به تازگی در اردبیل راه اندازی شده است و ...

بنیاد برکت در این مسیر از یک شبکه پیچیده سهامداری استفاده می کند. به عنوان نمونه در شرکت پرشین داروی البرز این شرکت با دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان شرقی، بقیه الله و شهید بهشتی سهامدار هستند و عملا وزارت بهداشت شریک پروژه است. در برخی شرکت های دیگر این بنیاد با بیمه ها مشارکت اقتصادی کرده است. بنیاد برکت شرکت سرمایه گذاری اعتلاء را هم راه اندازی کرده و علاوه بر حضور در بورس،‌ به سرمایه گذاری در سایر پروژه های دارویی مشغول شده تا بتواند دامنه نفوذ خود را گسترش دهد.

در حال حاضر بنیاد برکت غول مهم داروی ایران محسوب می شود. شرکت های خارجی هم وارد داروی بازار ایران می شوند، ناچار به هضم در این بنیاد هستند. شرکت دانمارکی نووو نوردیسک که امسال قصد تولید انسولین در ایران را داشت، یک نمونه روشن در این زمینه است. این شرکت پس از رایزنی ها و بازاریابی های متعدد سرانجام ۴ هکتار از شهرک صنعتی وابسته به بنیاد برکت را در اختیار گرفت تا کارخانه اش را راه اندازی کند.

تخمین سرمایه گذاری بنیاد برکت در حوزه دارو کار آسانی نیست. اطلاعات موجود درباره ۲۰ شرکت و یا شرکت های صادراتی و شراکت های خارجی شفاف نیست و اطلاعات موجود درباره ۵ شرکت نشان می دهد که سرمایه گذاری انجام شده بیش از ۵ میلیارد دلار است.

ماجرای بنیاد برکت تنها یکی از داستان های ستاد اجرایی فرمان امام است. مسیر آنها از خدمات به مناطق محروم و فقرستیزی منحرف نشده، بلکه درست و مستقیم به عرصه هایی رفته که پر از پول هستند. جمهوری اسلامی در ۳۷ سالگی به محروم و مستضعف نیاز دارد ولی مهم تر از آن به پول نیاز دارد؛ راز بقا. 

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}