تنها یک روز پیش از سفر «مصطفى الكاظمی»، نخست‌وزیر عراق به ریاض، پایتخت عربستان سعودی که قرار بود براساس دعوت رسمی «محمدبن سلمان»، ولیعهد این کشور انجام شود، «محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران در تاریخ بیست و نهم تیر ۱۳۹۹ به بغداد رفت و با «برهم صالح» و مصطفى الكاظمی، رییس‌جمهوری و نخست‌وزیر عراق دیدار و درباره آغاز مرحله جدیدی در روابط ایران و عراق، با آن‌ها رایزنی کرد.

«عامر الفایز»، از رهبران «الفتح»، ائتلاف نزدیک به تهران به «ایران‌وایر» گفت: «سفر ظریف به بغداد جهت رفع برخی شبهات مبنی بر این که پس از زمام‌داری مصطفى الكاظمی، نهاد نخست‌وزیری عراق از محور ایران فاصله گرفته، انجام شده است. او هم‌چنین با این سفر خواسته این پیام تهران را به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه عربستان سعودی برساند که ایران آماده تفاهم با آن‌ها از طریق میانجی‌گری عراق است.»

در همین راستا، دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیر عراق نیز اعلام کرد که سفر الکاظمی به عربستان سعودی به دلیل بیماری ناگهانی ملک «سلمان بن عبدالعزیز»، پادشاه این کشور، تا تعیین زمان دیگری توسط دفتر پادشاهی سعودی به تعویق افتاده است. 

«فيصل بن فرحان»، وزیر امور خارجه عربستان سعودی در مورد این مساله در توییتر خود نوشت: «از نخست‌وزیر عراق بابت انتخاب پادشاهی عربستان سعودی به‌عنوان اولین مقصد سفر خود پس از گرفتن زمام امور در کشورش قدردانی می‌کنیم. به همین دلیل و برای برگزاری باشکوه این سفر بسیار مهم، رهبری عربستان سعودی ترجیح داده است این دیدار را تا خروج ملک سلمان از بیمارستان به تعویق بیاندازد.»

میانجی‌گری عراق

«گابریل سوما»، مشاور «دونالد ترامپ»، رییس‌جمهوری امریکا در امور خاورمیانه نیز در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار «ایران‌وایر» گفت: «عراق بین تهران از یک سو و ریاض و واشنگتن از سوی دیگر، به میانجی‌گری می‌پردازد. شاهد دخالت وحشتناک ایران، به‌ویژه از طریق شبه‌نظامیان مورد حمایت این کشور در امور داخلی عراق هستیم. بنابراین، علی‌رغم بازدید الکاظمی از تهران و سفر ظریف به بغداد، فکر نمی‌کنم ایران حمایت از این شبه‌نظامیان را متوقف کند.»

سوما افزود: «اختلاف عربستان سعودی با ایران عمیق‌تر از این است که الکاظمی بتواند آن را رفع کند. سیاست خمینی از ابتدا نابودی رژیم‌های عربی، از جمله عربستان سعودی بوده است. خصومت بین ایالات متحده و ایران نیز ناشی از اصرار این کشور برای دست‌یابی به بمب هسته‌ای به  منظور باج‌خواهی از دولت‌های همسایه و مهم‌تر از آن، تهدید اسرائیل است.»

در همین راستا، «انتفاض قنبر»، رییس «موسسه المستقبل» در واشنگتن نیز می‌گوید: «معنای میانجی‌گری توسط بغداد را نمی‌دانم، چون عراق بده‌کار و ضعیف است و تهران دوست دارد از این کشور و هم‌چنین نخست‌وزیر الکاظمی به‌عنوان نامه‌رسان استفاده کند. این امر برای کشور ما شرم‌آور است.»

او افزود: «رابطه عراق با ایران شبهه‌برانگیز شده است و امکان اصلاح آن نیز وجود ندارد. بازید الکاظمی از تهران و سفر ظریف به بغداد را هم به دیده تردید می‌نگرم، چون احترام متقابلی در این میان وجود ندارد. با توجه به سیطره ایران بر سیستم تصمیم‌گیری در عراق، شاهد رابطه حاکم و محکوم و ظالم و مظلوم هستیم.»

عذرخواهی یا تعویق عمدی سفر توسط عربستان سعودی؟

انتفاض قنبر در مورد سفر الکاظمی به عربستان سعودی نیز گفت: «این سفر به تعویق افتاد چون ریاض به عدم جدیت بغداد برای مقابله با شبه نظامیان و توقف واردات برق از ایران پی برده است. توسل الکاظمی به عربستان سعودی نیز تنها برای گرفتن کمک مالی است، درحالی‌که ریاض می‌ترسد این اموال توسط شبه‌نظامیان مورد استفاده قرار گیرند. سخن از بیماری پادشاه سعودی هم بهانه‌ای برای به تعویق افتادن سفر الکاظمی تا زمان حصول اطمینان نسبت به جدیت دولت عراق در برخورد با دخالت ایران است.»

از سوی دیگر، دکتر «احمد الشهری»، نویسنده و تحلیل‌گر سیاسی سعودی به خبرنگار «ایران‌وایر» گفت: «عربستان سعودی به الکاظمی خوش‌آمد می‌گوید. او با استقبال و حمایت دولت عربستان سعودی مواجه خواهد شد. ۱۳ توافق‌نامه بین طرفین وجود دارد اما ایران مانع اجرای تمام پروژه‌ها، از جمله شبکه برق‌رسانی و احداث شهرک ورزشی به ارزش یک میلیارد دلار در عراق شده است. گروه‌های مسلح داخل عراق به هیچ مدلی از توسعه در این کشور، جز تجربه ایران رضایت نمی‌دهند.»

او هم‌چنین تصریح کرد: «حضور ظریف در بغداد، ارتباط مستقیمی با اعلام تصمیم الکاظمی برای سفر به ریاض دارد. عراق عادت کرده است که قبل از هر سفری به پادشاهی عربستان سعودی، شاهد حضور وزیر امور خارجه ایران در بغداد برای تعیین چارچوب دیدارهای مسوولین عراقی با مقام‌های ریاض باشد. تعامل عربستان سعودی با کشورها بر اساس تقسیم‌بندی‌های مذهبی نیست اما سخنان هادی العامری، رهبر ائتلاف الفتح که نزدیک به تهران است، مبنی بر این که هرگونه توافقی با عربستان سعودی توسط پارلمان عراق رد خواهد شد، نشان می‌دهد که آن‌ها تنها از منظر فرقه‌گرایانه آشکار با عربستان سعودی رفتار می‌کنند.»

مسحورشدن عراق توسط ایران

دکتر «غالب الدعمی»، رییس بخش انتشارات «دانشگاه اهل البیت» نیز در این زمینه گفته است: «سفر ظریف به عراق در راستای حفظ بغداد زیر سیطره تهران انجام شده است. ایران حاضر به داشتن شریک در عراق نیست و می‌خواهد ازدواج کاتولیکی خود با تصمیم‌سازان بغداد را حفظ کند، چون این کشور را مانند گاوی می‌داند که می‌توان از آن طلا دوشید. ایران با فروش گاز و برق به عراق با نرخی چهار برابر ارزش واقعی، میلیاردها دلار را کسب می‌کند.»

«ماجد شنکالی»، از رهبران «حزب دموکرات کردستان عراق» هم طی مصاحبه‌ای اختصاصی، به «ایران‌وایر» گفت: «سفر ظریف، پیامی برای تمام طرف‌های عراقیِ مخالف دخالت آشکار ایران در امور داخلی کشورشان بود؛ یعنی آن‌ها باید بپذیرند که ایران به‌عنوان یک بازیگر مهم در عراق، توان لازم را دارد. در سفر الکاظمی به تهران نیز سخن از توافقی درباره برخی مسایل امنیتی ویژه عراق به میان آمد. این نیز دخالتی دیگر است، چون بحث پیرامون امنیت عراق باید در داخل کشور و بدون دخالت ایران و دیگران انجام شود.»

وی هم‌چنین افزود: «تهران از الکاظمی خواهان افزایش حجم تبادل تجاری ایران باعراق به سطح ۲۰ میلیارد دلار شده است. بسیار عجیب است که عراق باید همه چیز را از ایران وارد کند اما هیچ کالایی را به این کشور صادر نکند. بدون تردید، این تبادل تجاری تنها به سود ایران است، چون این کشور به دلیل انزوای بین‌المللی و اقتصادی توسط جامعه جهانی، تنها با عراق همکاری دارد.»

گفتنی است مصطفى الكاظمی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ سی‌ام تیرماه به تهران سفر و با «علی خامنه‌ای»، رهبر انقلاب اسلامی و «حسن روحانی»، رییس‌جمهوری ایران دیدار و گفت‌وگو کرد. طرفین در این دیدارها، بر تمایل خود برای تقویت روابط اقتصادی و همکاری دو کشور در زمینه مبارزه با تروریسم و هم‌چنین حمایت از امنیت و ثبات در منطقه تاکید کردند.

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}