نشریه آمریکایی «پولیتیکو» به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده است که جمهوری اسلامی به تلافی کشته‌ شدن «قاسم سلیمانی»، فرمانده شاخه برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به دست نیروهای آمریکایی، درصدد بود تا «لانا مارکس»، سفیر ایالات متحده در آفریقای جنوبی، را که از دوستان نزدیک «دونالد ترامپ» رییس‌جمهور آمریکاست، به قتل برساند.

بر اساس این گزارش، دیپلمات‌های سفارت ایران در پرتوریا، پایتخت آفریقای جنوبی، در این طراحی دخیل بوده‌اند و برنامه‌ریزی آن‌ها در هفته‌های اخیر فشرده‌تر شده بود.

پولیتیکو از وعده مقام‌های جمهوری اسلامی به گرفتن «انتقام سخت» بابت کشتن قاسم سلیمانی نوشته و گفته است که دوستی ۲۰ ساله خانم مارکس و آقای ترامپ، از او هدف مناسبی برای این انتقام ساخته بود. جمهوری اسلامی پیش‌تر با حملات موشکی به بخش‌های خالی از سکنه پایگاه هوایی آمریکا در عراق، به ترور سلیمانی واکنش نشان داده بود، اما آیت‌الله «علی خامنه‌ای»، رهبر جمهوری اسلامی، از این اقدام تنها به عنوان یک سیلی به ایالات متحده تعبیر کرد و گفت که انتقام اصلی، اخراج نیروهای آمریکایی از منطقه است.

رسانه‌های وابسته به سپاه پاسداران به طور مداوم از ضرورت انتقام از آمریکا به خاطر کشتن قاسم سلیمانی می‌گویند و هر پنج‌شنبه شب، در ساعتی که عملیات هوایی ایالات متحده علیه سلیمانی انجام شده است، آن را یادآوری می‌کنند. در ماه‌های پس از این ترور، حملات راکتی به منافع آمریکا در عراق، از جمله به سفارت این کشور، افزایش یافته و «جو بایدن»، نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست‌جمهوری، هم به این موضوع اشاره کرده است.

اما طرح ادعایی ترور سفیر ایالات متحده در آفریقای جنوبی، می‌تواند غیرمنتظره‌ترین واکنش باشد.

طرح ترور، از واشنگتن تا پرتوریا

در صورتی که طراحی ترور سفیر آمریکا در آفریقای جنوبی از سوی مقام‌های رسمی ایالات متحده تایید شود، این دومین بار است که جمهوری اسلامی در این سطح از سوی آمریکا متهم به طراحی ترور مقام‌های ارشد دیپلماتیک می‌شود.

پیش از این در دوره ریاست‌جمهوری «باراک اوباما» جمهوری اسلامی ایران متهم شده بود که با استخدام افرادی محلی در صدد ترور «عادل الجبیر»، سفیر عربستان سعودی در واشنگتن، بوده است. وزارت دادگستری آمریکا در مهر ماه ۱۳۹۰ اعلام کرده بود که یک شهروند آمریکایی ایرانی‌تبار با نام «منصور ارباب سیر» متهم اصلی این پرونده است که با همکاری «علی‌غلام شکوری» که نظامی ارشد نیروی قدس عنوان شده بود، توسط یک باند تبه‌کار مکزیکی در صدد ترور سفیر عربستان بوده است. منصور ارباب سیر که در نیویورک دستگیر شده بود، پس از محاکمه به ۲۵ سال زندان محکوم شد.

عادل الجبیر پس از پایان دوره سفارت در آمریکا به وزارت خارجه عربستان سعودی رسید. در دوره وزارت او که با حمله به سفارت عربستان در تهران هم‌زمان شده بود، روابط متشنج دو طرف از سوی عربستان به طور کامل قطع شد که اکنون ۵ سال از آن می‌گذرد. او در سخنرانی‌های خود درباره ایران، از طرح ترورش در آمریکا یاد می‌کرد که نشان از تاثیر مخرب آن طرح بر روی الجبیر و پیامد آن در روابط ایران و عربستان داشت.

اتهام طراحی ترورهای برونمرزی به جمهوری اسلامی تقریبا همزاد انقلاب بهمن ۱۳۵۷ است. دامنه این ترورها نه فقط مخالفان سیاسی نظام حاکم بر ایران یا وابستگان به حکومت «محمدرضا شاه»، که حتی شخصیت‌های غیر ایرانی هم بوده است. «اکبر هاشمی رفسنجانی» در یادداشت‌های روزانه دوره ریاست‌جمهوری‌اش نوشته است که «سلطان قابوس»، پادشاه وقت عمان، در خرداد ۱۳۷۴ نماینده ویژه خود را به تهران فرستاد و وی در ملاقات خصوصی به هاشمی گفته بود که دیپلمات‌های جمهوری اسلامی در مسقط درصدد ترور یکی از میهمانان خارجی پادشاه عمان بوده‌اند.

هاشمی رفسنجانی بدون انکار چنین قصدی، در یادداشت‌های چند روز بعد خود گفته است که این فرد به تهران فراخوانده شد. کویت، بحرین، سودان و کنیا دیگر کشورهایی هستند که تا کنون اعلام کرده‌اند جمهوری اسلامی در پوشش ماموران دیپلماتیک و با سوء استفاده از مصونیتی که سفارت آن کشور دارد، دست به اقداماتی همچون طراحی حمله و ترور زده‌اند.

در حال حاضر «اسدالله اسدی»، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در اتریش، به اتهام تلاش برای بمب‌گذاری در مراسم سالانه یک گروه مخالف جمهوری اسلامی در پاریس، در دادگاهی در بلژیک تحت محاکمه قرار دارد. این برای اولین بار در تاریخ جمهوری اسلامی است که اسناد علیه دیپلمات این کشور به حدی کافی بوده که مصونیت دیپلماتیک این فرد لغو شده و کار او به جای اخراج، به دستگیری و محاکمه کشیده است.

پیامد طرح ترور سفیر بر روابط ایران و آفریقای جنوبی

اثر منفی طرح ترور سفیر آمریکا در آفریقای جنوبی، محدود به روابط متشنج ایران و آمریکا نخواهد شد، بلکه کاهش اعتماد مقام‌های آفریقای جنوبی را نیز به همراه خواهد داشت و دامنه انزوای نظام حاکم بر ایران را گسترش می‌دهد.

آفریقای جنوبی از زمان به قدرت رسیدن «نلسون ماندلا»، رهبر فقید جنبش ضد تبعیض نژادی آن، روابط بسیار نزدیکی با جمهوری اسلامی داشته و در مقاطعی همچون بحران هسته‌ای ایران، از شرکای قابل اعتماد جمهوری اسلامی بوده است.

گزارش‌هایی همچون راه‌اندازی شبکه مخفی از سوی ایران در آفریقای جنوبی و اقدامات خارج از قواعدی همچون طراحی ترور سفیر آمریکا، ممکن است به قطع فوری روابط دو کشور یا  کاهش سطح آن نینجامد، اما تاثیرات منفی طولانی‌مدت خواهد داشت. بدبینی به ایرانیان یکی از پیامدهای منفی عملکرد جمهوری اسلامی است.

در نبود تماس مستقیم و مستمر، شهروندان کشورها عموما با شخصیت و عملکرد رهبران آن کشور و گزارش‌هایی که درباره آن‌ها منتشر یا پخش می‌شوند، شناخته می‌شوند. از این بابت گزارش‌هایی همچون تلاش مقام‌های جمهوری اسلامی برای ترور سفیر آمریکا در آفریقای جنوبی، به منزلت و اعتبار شهروندان ایرانی هم آسیب می‌زند. البته جایگاه جمهوری اسلامی را نیز به عنوان حکومتی که به چنین رفتارهای غیر قابل قبولی در دیگر کشورها دست می‌زند، تثبیت می‌کند.

مطالب مرتبط:

پولیتیکو: طرح ایران برای کشتن سفیر آمریکا در آفریقای جنوبی

دعای آیت‌الله خامنه‌ای مستجاب شد؛ قاسم سلیمانی کشته شد

کشته شدن قاسم سلیمانی؛ آیا افغانستان زمین جنگ نیابتی دیگری میان ایران و آمریکا خواهد بود؟

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}