زیبا رحمانی؛ شهروندخبرنگار

ایران را تمامی ایرانیان، فارغ از عقاید شخصی، دین یا مذهب‌شان ساخته‌اند. شهروندخبرنگاران «ایران وایر» در مجموعه‌ای، چهره‌های برجسته اقلیت‌های دینی و مذهبی را معرفی می‌کنند. شما هم اگر با شخصیت‌های برجسته اقلیت‌های دینی آشنایی دارید یا داستان زندگی و خدمات آن‌ها را می‌دانید، با ایمیل [email protected] تماس بگیرید و روایت خود را با ما در میان بگذارید.

***

«سرژ آواکیان» متولد ۱۳۱۷ خورشیدی در تبریز، گرافیست، نقاش و پایه‌گذار زیرمجموعه‌های جدید رشته گرافیک در ایران مانند طراحی حروف گرافیک تلویزیونی و چاپ گرافیک است.

آواکیان وقتی ۹ ساله بود، به همراه خانواده از تبریز به تهران مهاجرت کرد. سرژ در این سال‌ها فارسی را بلد نبود؛ ولی غیر از زبان ارمنی، ترکی را نیز به خوبی صحبت می‌کرد.

او می‌گوید: «برای یادگیری زبان فارسی به پیشنهاد یکی از دوستانم تمام تابلوهای خیابان لاله‌زار را شروع به خواندن کردم و الان که فکر می‌کنم می‌بینم شاید علاقه‌ام به طراحی از آن دوران شروع شده است.»

او در مورد یادگیری گرافیک و نقاشی می‌گوید: «تابستان‌ها در دفتر آلکسی گورکیف گرافیک را یاد می‌گرفتم که در آن زمان هنوز هم نقاشی تبلیغات نام داشت و در کنار آن نزد سرکیس واسپور و مارکو گریگوریان نقاشی را دنبال می‌کردم.»

آواکیان برای اولین‌بار در ۱۹ سالگی آثارش را در گالری استتیک مارکو به نمایش گذاشت و در نخستین و سومین بی‌ینال (دوسالانه) تهران نیز به توصیه مارکو شرکت کرد. در کنار نقاشی مدتی را نیز با اصل چهار به عنوان طراح و صفحه‌آرای مجلات همکاری کرد. در این دوران بود که حس کرد آموختنی‌ها را در کشور آموخته و تصمیم گرفت در خارج از ایران به تحصیلات خود ادامه دهد.

او در مورد انتخاب محل تحصیل خود می‌گوید: «با توجه به اطلاعاتی که داشتم بهترین را رفتن به دانشگاهی در انگلیس بود که در زمینه آرت دکو معروف بود.»

آواکیان در «دانشگاه هنرهای زیبای کرویدون» لندن در رشته هنرهای تجسمی و دانشگاه لندن در رشته نقاشی تحصیل کرد. او پس از پایان تحصیلات دانشگاهی در انگلستان به ایران بازگشت و آتلیه‌ای را در خیابان طالقانی تهران راه‌اندازی کرد.

از فعالیت‌های وی می‌توان به ریاست گروه گرافیک دانشگاه تهران، عضویت در هیئت علمی دانشگاه تهران، شرکت در پانزده نمایشگاه داخلی و بین‌المللی، شرکت در نمایشگاه هنرهای زیبای ایلینگ لندن و شرکت در نمایشگاه بین‌المللی هنر معاصر ایران و سومین نمایشگاه دوسالانه تهران نام برد.

نام این هنرمند به عنوان نخستین ایرانی عضو انجمن طراحان انگلستان (L.S.I.A.D) به ثبت رسیده است.

از شناخته شده‌ترین آثار آواکیان می‌توان به طراحی بسته‌بندی «پفک نمکی، پاکت شیر صنایع شیر ایران، آدامس شیک و لوگوهای شرکت‌های پشم سنگ ایران و ساراول» اشاره کرد.

او درباره طراحی بسته‌بندی پفک نمکی می‌گوید: «تازه به ایران برگشته بودم و به عمرم پفک ندیده بودم؛ رنگ و شکل لوگو را از خود فرم پفک گرفتم. این تصاویر هستند که باید حرف بزنند. یک روز رفتم به چاپخانه‌ای که قرار بود سلفون‌ها را چاپ کنند، در جوانی چاپ سیلک را پیش آلدو صرافیان کار کرده بودم و از چاپ هم سررشته‌ای داشتم. فهمیدم که کار پفک نمکی را می‌باید با ساده‌ترین فرم و رنگ اجرا کنم، کار را با دو رنگ زرد و قرمز طراحی کردم. بعدها مینو همان طرح را ۴ رنگ یا ۵ رنگ چاپ کرد؛ ولی از آن استقبال نشد و دوباره به همان طرح قبلی برگشتند.»

از سال ۱۳۳۶ تاکنون در بسیاری از نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی در تهران و لندن شرکت کرده  است. از آن جمله می‌توان به شرکت او در اولین نمایشگاه استتیک تهران (۱۳۳۶) بنیان‌گذاری شده توسط مارکو گریگوریان، اولین و سومین بی‌ینال (دوسالانه) تهران (۱۳۳۷ و ۱۳۴۱)، نمایشگاه هنرهای زیبای ایلینگ و کریدون لندن (۱۳۴۷)، نمایشگاه گالری دودو در تهران، نخستین نمایشگاه هنری بین‌المللی تهران (۱۳۵۳)، نمایشگاه آثار هنرمندان معاصر ایران (۱۳۵۴)، نمایشگاه هنر معاصر ایران از آغاز تا امروز (۱۳۵۴)، نمایشگاه انفرادی گالری زروان تهران (۱۳۵۴) و نمایشگاه هنر معاصر ارمنستان (۱۳۸۰) اشاره نمود.

نخستین کار تحسین‌برانگیز او طراحی حروف فارسی و ارمنی در پی انجام تحقیقات فراوان بر روی الفبای زبان‌های مختلف بود. مجموعه جدید حروف ۳۸گانه الفبای زبان ارمنی وی که در گالری‌های تهران و ایروان به نمایش درآمد و هم اکنون در روزنامه آلیک تهران و در زمره حروف دیجیتالی آی.بی.ام به کار گرفته می‌شود، سهم بسزای آواکیان در پیشبرد فرهنگ ارمنیان بوده است.

در کنار طراحی  حروف  الفبا، آواکیان تصمیم به خلق آثار نقاشی، حول‌محور هر یک از حروف  الفبای زبان ارمنی می‌گیرد. نقاشی‌های این‌چنینی او در موزه‌های ارمنستان و موزه معاصر یا نزد مشتاقان آثار او نگهداری می‌شوند. نقاشی حول‌محور حرف  “Ճ” یا حرف چهاردهم الفبای ارمنی در ابعاد ۱۲۰×۱۲۰ سانتی‌متر و با رنگ و روغن روی بوم از آثار ارزشمند او است.

آواکیان در طراحی پوستر نیز فعالیت داشت که از جمله‌ آثارش می‌توان به پوستر تئاتر «قلب من در كوهستان» و پوستر تئاتر «مردن چقدر دشوار است»، اشاره کرد.

اردیبهشت‌ماه ۹۳ در جشن روز جهانی گرافیک در خانه هنرمندان ایران، آواکیان به عضویت افتخاری انجمن طراحان گرافیک ایران درآمد.

آواکیان معتقد بود که در نقاشی، سادگی برتر از پیچیدگی است. نقاش برای ساده‌سازی رنج فراوانی را تحمل می‌کند.

سرژ آواکیان در سن ۸۳ سالگی، در ۱۸ شهریور ۱۳۹۹ بر اثر ایست قلبی-ریوی در تهران درگذشت.

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}