«شکست پروژه وفاق»؛ واکنش‌های گسترده به استعفای جواد ظریف

اعلام کناره‌گیری جواد ظریف، مشاور راهبردی رئیس‌جمهوری، با واکنش گسترده رسانه‌ها و محافل سیاسی داخل ایران روبرو شده و رسانه‌ها و تحلیلگران طرفدار دولت از آن تحت عنوان شکست پروژه وفاق یاد کرده‌اند. در عین حال، سخنگوی دولت گفته استعفای ظریف هنوز از سوی مسعود پزشکیان پذیرفته نشده است.

محمد جواد ظریف، شامگاه ۱۲ اسفند، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس استعفای خود را تایید و اعلام کرد که به درخواست رئیس قوه قضائیه از سمت خود کناره‌گیری کرده است.

ظریف درباره شرایط منجر به تصمیم برای کناره گیری از دولت نوشت: «دیروز به دعوت ریاست محترم قوه قضائیه به دیدار ایشان رفتم. ایشان با اشاره به شرایط کشور توصیه کردند که برای پیشگیری از فشار بیشتر بر دولت، به دانشگاه بازگردم. بنده نیز بی‌درنگ پذیرفتم که همواره خواسته‌ام یار باشم و نه بار.»

سلام بر هم میهنان بزرگوار
خداوند بزرگ را سپاسگزارم که در نه ماه گذشته این فرصت را به این خدمتگزار کوچک ارزانی داشت که در جهت تحقق اراده ملت و خدمت به مردم آنچه را در توان داشتم پیشکش کنم. گرچه در شش ماه گذشته با سخیف‌ترین توهین‌ها، افتراها و تهدیدها نسبت به خود و خانواده‌ام روبرو…

— Javad Zarif (@JZarif) March 3, 2025

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان گفته آقای ظریف استعفای خود را تقدیم رئیس‌جمهور کرده‌اند اما یک طرف استعفا پذیرش آن است که هنوز پذیرشی از سوی دکتر پزشکیان انجام نشده است.

کناره‌گیری آقای ظریف در شرایطی رخ داد که مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران روز یکشنبه طی سخنانی در جریان رای‌گیری در مجلس برای رای اعتماد به وزیر اقتصاد اعلام کرد که پس از سخنان رهبر ایران مبنی بر عدم مذاکره با آمریکا، دولت دیگر برنامه‌ای برای گفت‌وگو با واشنگتن ندارد.

این موضع‌گیری می‌تواند یکی دلایل ناامیدی ظریف به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای برداشته شدن فشارهای بین‌المللی از ایران باشد.

استعفای  ظریف در میان رسانه‌ها و چهره‌های هوادار و منتقد دولت واکنش گسترده‌ای به دنبال داشت.

رسانه‌های حامی دولت پزشکیان روز دوشنبه ۱۳ اسفند وضعیت پیش رو را «فاتحهٔ وفاق»، «پایان وفاق» و رسیدن دولت مسعود پزشکیان به «بن‌بست» توصیف کردند.

محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور هم در واکنشی گفت که «نگاه دولت چهاردهم پایبندی به وفاق است، با آنکه متوجه برخی کم لطفی‌ها هستیم.» او در جلسه شورای اقتصاد هشدار داد که مقام‌های دولت «در دام حواشی» نیفتند. او همچنان بر مشی دولت برای ایجاد اتحاد در میان جناح‌های سیاسی تاکید کرد.

عباس عبدی، روزنامه‌نگار حامی جناح اصلاحات که در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری از حامیان جدی دولت پزشکیان بود، در پی رویدادهای روز یک‌شنبه گفت: «پزشکیان با واقعیات سختی روبه‌رو شده که تصورش را هم نمی‌کرد.»

آقای عبدی در گفت‌وگو با سایت خبرآنلاین اظهار داشت که «وفاق به نقطهٔ مطلوب نرسید و ادامهٔ این وضع موجب زمین‌ خوردن دولت می‌شود»

غلامحسین کرباسچی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب نیز با کنایه به حذف چهره‌های اعتدالی از دولت، در حساب کاربری خود نوشت: «همتی و ظریف از دولت رفتند. فکر کنم میدری و ظفرقندی هم بروند، وفاق کامل می‌شود.»

در نقطه مقابل ناامیدی جریان موسوم به اصلاح طلب، نیروهای نزدیک به علی خامنه‌ای و سپاه پاسداران از این استعفا استقبال کردند.

امیرحسین ثابتی نماینده تهران در مجلس در کانال تلگرامی خود نوشت: «پس از چند ماه پیگیری و تذکرات پی‌در‌پی نمایندگان خطاب به سران سه قوه، محمد‌جواد ظریف معاون غیرقانونی رئیس‌جمهور مجبور شد از سمت خود استعفا دهد.»

روزنامه اصولگرای کیهان هم استعفای ظریف و استیضاح همتی  را «کمک مجلس به دولت برای اصلاح وضعیت اقتصادی» نامید و نوشت: «امید به خانه‌تکانی در دولت» تقویت شده است.