از مورچه‌ها بعنوان موجوداتی سختکوش و اجتماعی نام برده می‌شود و شواهد علمی نشان می‌دهند این حشرات در هر دو صفت بارز هستند. اما يک پژوهش تازه که در نشريه رفتارشناسی زيست‌جمعی منتشر شده نشان می‌دهد گروه بزرگی از افراد در جمعيت‌های مورچه‌ از کار گروهی کناره می‌گيرند و تنها تعداد مشخصی از مورچه‌ها هستند که کارهای لانه را سر و سامان می‌دهند.

دو حشره شناس دانشگاه آریزونا در مطالعه‌ای سه ماهه بر روی ۵ جمعيت مورچه و با استفاده از تصويربرداری ويدئويی و نشانه گذاری مورچه‌ها به اين نتيجه رسيدند که ۷۱.۹ درصد مورچه‌های کارگر در لانه در نيمی از این دوران سه ماهه غيرفعال بودند و۲۵.۱ درصد آن‌ها نيز هرگز در حال انجام هيچ فعاليتی ديده نشدند. بنابراين تمام امور لانه توسط ۲.۶ درصد مورچه‌های کارگر انجام می‌‌شده است.

مورچه‌های مورد مطالعه از گونه‌ای با نام علمی Temnothorax rugatulus بودند که زيستگاه آن‌ها امریکای شمالی‌ست. از نظر زيستی هر جمعيت مورچه دارای يک ملکه است ولی در لانه‌های گونه مورد مطالعه بطور معمول تعداد ملکه‌ها می‌تواند بيشتر از يکی باشد. 

مورچه‌های گونه T. rugatulus از نظر جثه جزو مورچه‌های ريز محسوب می‌شوند و لانه‌هايی که می‌سازند علاوه بر گستردگی دارای حجره‌های تو در توی بسيار زياد است. غذای اين گونه مورچه نيز متنوع است و شامل انواع دانه‌های گياهی می‌شود. اگرچه در خانواده اين گونه از مورچه انواع نيش‌دار نيز وجود دارد اما مطالعات رفتارشناسی نشان می‌دهند افراد اين گونه رفتار تهاجمی ندارند و جزو گونه‌هايی نيستند که حشرات ديگر را شکار کنند.

علاوه بر اين، مورچه‌های گونه T. rugatulus قادرند در محيط‌های مختلف شامل خاک، تنه درختان پوسيده و زير تخته سنگ‌ها لانه‌سازی کنند و همين ويژگی باعث می‌شود بتوان جمعيت‌های آن‌ها را در محيط‌های دست‌ساز آزمايشگاهی برای انجام مطالعه نيز نگهداری کرد.

پژوهشگران دانشگاه آريزونا می‌گويند آمار بیکاره‌گی و غيرفعال بودن گروه بزرگی از مورچه‌های يک لانه که در جريان مشاهدات آن‌ها به دست آمده خلاف اين تصور عمومی‌ست که مورچه‌های کارگر در يک جمعيت مورچه را به سختکوشی و هماهنگی گروهی می‌شناسيم.

وظايف مورچه‌های کارگر در يک لانه عبارت است از نگهداری از لاروها، جمع آوری غذا، و ساخت و توسعه لانه. برای انجام چنين وظايفی مورچه‌های کارگر در دستجات مختلف قرار می‌گيرند و در سنين مختلف در مشاغل متفاوت لانه مشغول به کار می‌شوند. هماهنگی ميان گروه‌های مختلف مورچه‌ها برای حفظ نظم لانه با استفاده از ترشح هورمون‌های ترشح شده از مورچه ملکه انجام می‌شود و عمر ۳۰ ساله مورچه ملکه امکان تنظیم برنامه درازمدت حفظ و نگهداری لانه را در طی چندين نسل فراهم می‌کند.

پژوهشگران برای ثبت فعاليت‌های مورچه‌ها هر چهار ساعت يکبار از آن‌ها ۵ دقيقه ويدئو تهيه می‌کردند. ساعات تصويربرداری عبارت بودند از ۴ صبح، ۸ صبح، ۱۲ ظهر، ۴ بعدازظهر، ۸ شب و ۱۲ شب. تفاوت ساعات برای اين منظور صورت گرفته بود که اگر در جمعيت مورچه‌های لانه‌ها نوبت‌کاری وجود داشته باشد بتوان مورچه‌های درگير در نوبت‌های کاری مختلف را از راه تفاوت رنگ‌هايی که به بدن آن‌ها ماليده شده شناسايی کرد. سه ماه مطالعه نشان داد مورچه‌هايی که بکلی کار نمی‌کردند در هيچ ساعتی از شبانه‌روز وظيفه‌ای بعهده نمی‌گرفتند و در نتيجه فقط گروه کوچکی از مورچه‌های کارگر بودند که بطور نوبتی امور لانه را انجام می‌دادند.

مطالعه جديد پرسش تازه‌ای در مورد جمعيت مورچه‌ها مطرح می‌کند. اين که اگر تنها گروه کوچکی از مورچه‌ها تمام امور لانه را بعهده دارند و ساير مورچه‌ها کاری انجام نمی‌دهند پس چرا تعداد مورچه‌هايی که توسط مورچه ملکه توليد می‌شوند زيادتر از تعداد مورد نياز است؟ پژوهشگران می‌گويند اين معمايی‌ست که هنوز برای آن پاسخی ندارند.   

 

    

 

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}