سرانجام شورای صنفی نمایش تاریخ اکران عمومی فیلم «محمد» ساخته مجید مجیدی را اعلام کرد: پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران ۴ شهریور ماه همزمان با زادروز امام هشتم شیعیان به نمایش درمی‌آید.

همزمان با اعلام تاریخ نمایش عمومی فیلم «محمد»، پردامنه‌ترین تبلیغات تاریخ سینمای ایران برای این فیلم تدارک دیده شده است. قرار است پوسترهایی از برخی نماهای این فیلم در قالب «تبلیغات محیطی» در برخی میدان‌های شهر تهران، به ویژه در محدوده میدان انقلاب و میدان ولی‌عصر که از پرآمد و شدترین مناطق تهران به شمار می‌آیند نصب شود.

نشست خبری این فیلم، دوشنبه، ۲۶ مرداد ماه در شهرک سینمایی پیامبر اعظم در اتوبان تهران – قم برگزار می‌شود. چند دستگاه اتوبوس برای انتقال خبرنگاران به محل برگزاری نشست خبری تدارک دیده شده. تلویزیون دولتی ایران هم یک «کمیته ویژه» اطلاع‌رسانی برای تبلیغ فیلم مجید مجیدی تشکیل داده است. همچنین قرار است فیلم «محمد» در هشت بخش به شکل یک مجموعه تلویزیونی از تلویزیون دولتی ایران پخش شود.

«محمد»: یک فیلم تبلیغی

ابتدا قرار بود فیلم «محمد» مجید مجیدی سال گذشته به نمایش عمومی درآید، اما ترجیح دست‌اندرکان فیلم بر این بود که ابتدا در یک جشنواره سینمایی معتبر، گران‌ترین فیلم سینمای ایران به نمایش گذاشته شود. جشنواره فیلم برلین در سال جاری فیلم مجیدی را نپذیرفت، در کن و ونیز هم توفیقی پیدا نکرد، تا اینکه سرانجام جشنواره فیلم مونترال این فیلم را به عنوان فیلم افتتاحیه‌اش پذیرفت.

تاریخ اکران عمومی فیلم «محمد» ساخته مجید مجیدی در زمانی اعلام می‌شود که این روز‌ها دو رویداد مهم و در پیوند تنگاتنگ با هم در ایران اتفاق افتاده است: برگزاری مجمع جهانی اهل بیت که صبح شنبه ۲۴ مرداد توسط حسن روحانی، رییس جمهوری اسلامی افتتاح شد و تا چهارشنبه ۲۸ مرداد هم ادامه دارد و همچنین برگزاری مجمع عمومی اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های اسلامی که یکشنبه، ۲۵ مرداد با سخنرانی علی اکبر ولایتی، مشاور عالی رهبر در امور بین‌الملل کارش را آغاز کرد. هدف از برگزاری این دو گردهمایی تدوین سیاست‌هایی برای گسترش تشیع در خاورمیانه است.

اهمیت فیلم «محمد» ساخته مجیدی هم برخلاف تبلیغات رسانه‌های دولتی ایران بیش از آنکه به محتوای فیلم و ارزش سینمایی آن ربط داشته باشد، در پیوند تنگاتنگ با تبلیغات حکومت برای گسترش تشیع در خاورمیانه قرار دارد.

اعتراض الازهر، پاسخ مجیدی

فیلم «محمد» روایتگر کودکی پیامبر اسلام تا دوازده‌سالگی اوست. در مجموع نیم ساعت از این فیلم در شعب ابی‌طالب، در شهر مکه و در زمانی که محمد اعلام پیامبری کرده بود و دشمنانش او را در تنگنای اقتصادی قرار داده بودند اتفاق می‌افتد. این بخش از فیلم در جوامع اسلامی غیر شیعی بحث‌برانگیز شده است. علاوه بر این، مجمع مطالعات اسلامی الازهر، جریان‌های سلفی و عربستان سعودی با فیلم مجید مجیدی مخالفت کرده‌اند. آن‌ها می‌گویند ساختن فیلمی درباره پیامبر اسلام در ایران عملی شنیع است و ایران را مسئول توهین به پیامبر اسلام می‌دانند و به همین جهت از ایران خواسته‌ بودند مانع از اکران این فیلم شود.

مجید مجیدی هم در دی ماه سال گذشته به این انتقادات پاسخ داد. او  گفت: «قرائت‌هایی که در چند سال اخیر از اسلام به دست داده شده هیچ قرابتی با زیبایی‌های اسلام ندارد. ما سعی کردیم قرائتی را تصویر کنیم که در جهان اسلام وحدت‌آفرین باشد و به همین دلیل سراغ کودکی پیامبر رفتیم.»

با این‌حال مخالفت‌ها با این فیلم در بین مجامع اسلامی غیر شیعی همچنان ادامه دارد. مجیدی در دی ماه سال گذشته همزمان با برگزاری کنفرانس وحدت اسلامی بیانیه دیگری صادر کرد و در این بیانیه نوشت: « «این‌بار [با نمایش فیلم پیامبر] می‌خواهیم با سلاح فرهنگ و هنر به جنگ خشونت‌طلبانی برویم که نام مقدس اسلام و محمد را دزدیده‌اند و در عراق و سوریه و لبنان و پاکستان به پشتوانه درهم و دینارها غارت می‌کنند، آتش می‌زنند، منفجر می‌کنند و سرها را صدها صدها می‌برند.»

او گفت: « [با اکران این فیلم] پیام‌آوری به صحنه خواهد رفت که همه سلاح به‌دستان تروریست “دجال فعل ملحد شکل” را رسوا خواهد کرد.»

پیامبران و سینما

فیلم‌های زیادی درباره پیامبران ساخته شده است:«ده فرمان» ساخته سیسیل ب دومیلدر در سال ۱۹۵۶ درباره زندگی موسی، «محمد» ساخته مصطفی عقاد در سال ۱۹۷۷ به عنوان تنها فیلم مرجع درباره زندگی پیامبر اسلام، «آخرین وسوسه مسیح»، ساخته مارتین اسکورسیزی در سال ۱۹۹۸ و «مصائب مسیح» ساخته مل گیسبن در سال ۲۰۰۴ درباره زندگی مسیح، «نوح» ساخته دارن آرونوفسکی در سال ۲۰۱۴ و انبوهی از فیلم‌های مهم یا پیش‌پاافتاده‌ دیگری که درباره  آدم و حوا، مریم، استر، یعقوب، داود و سلیمان و دیگر شخصیت‌های کتاب مقدس ساخته شده و به نمایش درآمده‌اند.

در ژانر «پیامبران» که معمولاً از قلمرو فیلم‌های حماسی با یک سویه تراژیک می‌آید، دست سینماگر در شخصیت‌پردازی بسته است. او ناگزیر است روایتگر ساده زندگی یک شخصیت باشد. اقبال این فیلم‌ها اما بیشتر مرهون تقدس شخصیت است و نه زاویه روایتی که فیلمساز برمی‌گزیند یا جلوه‌های تصویری و بیان سینمایی ویژه‌ای که بسته به هنرش به کار می‌گیرد. در پرداختن به پیامبر اسلام این فروبستگی‌ها و محدودیت‌ها در بیان سینمایی زندگی پیامبران و شخصیت‌های مقدس دوچندان می‌شود. به همین جهت اگر فیلم مجید مجیدی اهمیت دارد، اهمیت آن در سویه تبلیغاتی و دولتی آن در پرتو سیاست‌های جمهوری اسلامی برای گسترش تشیع و اختلافات مذهبی در خاورمیانه است.  

یک پیامبر با دو قوم

دقیقاً به دلیل همین اختلافات مذهبی دامنه‌دار و خانمانسوز است که قطری‌ها  در سال ۲۰۰۹ اعلام کردند که قصد دارند فیلمی درباره زندگی پیامبر اسلام بسازند. آن‌ها باری اسبورن، یکی از تهیه‌کنندگان فیلم «ماتریکس» و «ارباب حلقه‌ها» را بر سر این کار گمارده‌اند.

شیخ یوسف القرضاوی، رئیس اتحادیه جهانی علمای اسلامی اجازه تولید این فیلم را داده است. عده زیادی از فیلمنامه‌نویسان زیر نظر او که از رهبران اخوان‌المسلمین است، نوشتن فیلمنامه این فیلم را به عهده گرفته‌اند. قرار است این فیلم به زبان انگلیسی تولید شود، اما هنوز این پروژه به جایی نرسیده و همچنان در ابهام قرار دارد.

مجیدی ادعا می‌کند که کشورهای اسلامی زیادی خواهان نمایش فیلم «محمد» شده‌اند. واقعیت اما این است که تاکنون چندین بار تاریخ اکران فیلم مجیدی به دلیل حساسیت‌های مسلمانان در خاورمیانه و ملاحظات سیاسی به تعویق افتاده است.

 

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}