در سال ۲۰۱۵ نمایشگاه کتاب فرانکفورت از یک کشور مسلمان دعوت کرده که به عنوان مهمان ویژه در این نمایشگاه آثار نویسندگانش را عرضه کند. از اندونزی، ۶۰ نویسنده و شاعر در برنامه‌هایی تحت عنوان «۱۷۰۰ جزیره تخیل» داستانخوانی و شعرخوانی می‌کنند. از سلمان رشدی، نویسنده تکفیر شده هندی – بریتانیایی نیز دعوت شده که با سخنرانی خود نمایشگاه کتاب فرانکفورت را افتتاح کند. ایران غرفه مستقل ندارد و به جای عرضه آثار قابل تأملی از شاعران و نویسندگان نوجوی ایرانی، به اعتراض به حضور سلمان رشدی بسنده کرده است.

خبرگزاری فارس خبر داده است که ظاهراً امیر مسعود شهرام‌نیا، مدیرعامل مؤسسه نمایشگاه‌های فرهنگی و مسئول غرفه جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه فرانکفورت در تلاش است در نامه‌ای به یورگن بوس، رئیس نمایشگاه فرانکفورت به دعوت از سلمان رشدی برای سخنرانی در افتتاحیه نمایشگاه کتاب فرانکفورت اعتراض کند. فارس می‌نویسد مسئول غرفه جمهوری اسلامی در تکاپوست که کشورهای اسلامی را در این زمینه با ایران همسو و همساز کند. همچنین قرار است که از این فرصت استفاده شود و به بهانه اعتراض به حضور سلمان رشدی، نامه آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران به جوانان غرب نیز در نمایشگاه کتاب فرانکفورت عرضه شود. اینکه چه کسی به راستی در نمایشگاهی که عرصه عقد قراردادهای بین‌المللی در زمینه نشر و ترجمه کتاب است، به این نامه علاقه دارد و مخاطب آن کیست، ظاهراً یک امر ثانوی‌ست.

نامه رهبر جمهوری اسلامی در نکوهش اسلام‌هراسی

آیت‌الله خامنه‌ای در واکنش به حمله مسلحانه به دفتر نشریه «شارلی ابدو» در پاریس، بهمن سال گذشته نامه‌ای به جوانان اروپایی و آمریکای شمالی نوشت و از آن‌ها خواست فریب تبلیغات سیاستمداران را نخورند و به «اسلام‌هراسی» تن ندهند. در همان زمان ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و یکی از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، رایزنی‌های فرهنگی ایران در خارج از کشور را بسیج کرد  که نامه آیت‌الله خامنه‌ای به جوانان اروپایی را تبیین و تفسیر کنند و پیام رهبر جمهوری اسلامی را به دست آنان برسانند. اما چنانکه انتظار می‌رفت این نامه بازتابی پیدا نکرد و به همان حلقه‌های سربسته نمایندگی‌ها و رایزنی فرهنگی سفارتخانه‌های ایران محدود ماند.

ظاهراً حضور سلمان رشدی در نمایشگاه کتاب فرانکفورت فرصت خوبی‌ست که رهبر جمهوری اسلامی با «یک نامه» به جای همه نویسندگان و شاعران ایرانی در بزرگ‌ترین نمایشگاه کتاب جهان حضور پیدا کند.

بهمن ماه سال گذشته که نامه آیت‌الله خامنه‌ای به جوانان اروپایی و آمریکای شمالی منتشر شد، مرکز اسلامی هامبورگ و مرکز اسلامی آمریکای لاتین که هر دو توسط حکومت ایران اداره می‌شوند، این نامه را با نامه آیت‌الله خمینی به گورباچف مقایسه کردند. در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه دو تلویزیون دولتی ایران هم گفته شد که می‌بایست بر اساس این نامه یک فیلم مستند ساخته شود.  یک «کارشناس مسائل غرب» هم در همان برنامه گفته بود شبکه‌های بزرگ مانند «سی ان ان» به این دلیل تاکنون واکنشی به نامه رهبر نشان نداده‌اند که در بهت فرورفته‌اند. اکنون که شبکه‌های بزرگ هنوز در بهت به سر می برند، قرار است که ظاهراً نویسندگان و ناشران شرکت‌کننده در نمایشگاه کتاب فرانکفورت بهت‌زده شوند.

تداوم ۸۰۰ سال تاریخ تکفیر

به گزارش خبرگزاری فارس این پیشنهاد هم در میان آمده که رمان «محمد» نوشته ابراهیم حسن‌بیگی درباره زندگی پیامبر اسلام در پاسخ به سلمان رشدی در نمایشگاه کتاب فرانکفورت عرضه شود. در این رمان شورای عالی یهود فردی را به نزد پیامبر اسلام می‌فرستند که ابتدا عقایدش را به چالش بکشد و سپس او را بکشد. داستان، گزارش سفر این مرد یهودی به شورای عالی یهودیان است که در پانزده فصل از زاویه اول شخص مفرد روایت می‌شود.

سلمان رشدی به تازگی رمانی منتشر کرده به نام «دو سال و هشت ماه و بیست و هشت شب». او در این رمان روایتی ارائه می‌دهد از عشق ابن رشد، به یک دختر شانزده ساله یهودی به نام «دنیا» و مقابله و جدال فلسفی با غزالی، فقیه متشرع ایرانی. بخشی از داستان در قرن دوازدهم میلادی در اندلس اتفاق می‌افتد، بخشی در نیویورک در آینده نزدیک که گرفتار یک فاجعه زیست‌محیطی شده و بخشی هم در آینده نه چندان دور که انسان اختلافات مذهبی و فجایع زیست‌محیطی را پشت سر گذاشته و به آرامش دست پیدا کرده است. ظاهراً جهان تازه‌ترین رمان سلمان رشدی، در صحنه نمایشگاه کتاب فرانکفورت جلوه بیرونی پیدا می‌کند: مقابله یک نویسنده آزاداندیش که مانند ابن‌رشد تکفیر شده با متشرعان ایرانی و پیروان کنونی امام محمد غزالی. تاریخ تکفیر و جدال مذهبی پس از ۸۰۰ سال، یک بار دیگر در برابر چشم جهانیان تکرار می‌شود.

اما این همه ماجرا نیست. از اندونزی نویسندگان مسلمان سرشناسی در نمایشگاه کتاب فرانکفورت شرکت می کنند. آیو اتومامی با رمان «سمان» در ستایش تن‌خواهی و رواداری، دورتیا رزا هرلیانی با اشعاری در نکوهش خشونت خانگی و تجاوز جنسی به زنان، لاکسمی پامونتجاک، با رمان «همه رنگ‌ها: سرخ» درباره مجازات اعدام، و لیندا کریستانتی با کتاب «ننویس که ما تروریست هستیم»، گزارشی مستند از اسلامگرایان تندرو و مسلح در اندونزی.

به گفته محمود آموزگار، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان، ناشران ایرانی ۸۰۰ عنوان کتاب برای اتحادیه ناشران و کتابفروشان فرستاده‌اند. از میان این کتاب‌ها، برخی آثار در نمایشگاه کتاب فرانکفورت در یک غرفه غیر مستقل عرضه خواهند شد: ظاهراً رمان «محمد» نوشته ابراهیم حسن‌بیگی هم به برکت حضور سلمان رشدی در میان این کتاب‌ها گنجانده می‌شود. آیا به راستی بضاعت ادبیات معاصر ایران در همین حد است؟دستچین شده‌هایی از ۸۰۰ عنوان کتاب، یک نامه و یک رمان ناموثق و یهودی‌ستیز؟

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}