هوای آلوده همچنان و هر روز ریه شهروندان تهرانی را می‌فشارد. نمایندگان اصول‌گرای مجلس و رسانه‌های وابسته به سپاه و جریان تندرو با دستاویز قرار دادن آلودگی هوا و سلامتی مردم، تلاش می‌کنند دولت را به چالش بکشانند. معصومه ابتکار، رییس سازمان محیط‌زیست آماج حملات آنان است. آیا اصول‌گرایان می‌خواهند او را از صحنه سیاسی دور کنند؟

 
چهره‌ای که از خانم معصومه ابتکار تاکنون به نمایش درآمده، سیمای زنی نگران است که در رسانه‌ها و مجامع عمومی، سنگ محیط‌زیست را به سینه می‌کوبد. او در میان اعضای کابینه دولت اصلاحات و بعدها در شورای شهر تهران، «خانم نگران» خطاب می‌شد؛ چون به جای هر اقدام شایسته برای حفاظت از محیط‌زیست، پیوسته اظهار نگرانی می‌کرد. ابتکار، اما چهره دیگری هم دارد که کمتر به آن توجه شده است؛ سیاست‌پیشه است که از هر موقعیتی برای لابی کردن بهره می‌برد. عده‌ای می‌گویند  که او سودای ریاست جمهوری را در سر می‌پروراند. 

 
خیریه فامیلی در ملک مصادره‌ای
خیریه «زینب کبری»، یکی از مکان‌هایی است که برای خانم ابتکار حکم دفتر کار غیررسمی را دارد و بسیاری از دیدارهای سیاسی و اقتصادی‌اش را در این محل انجام می‌دهد. تقی ابتکار و همسرش فاطمه برزگر، پدر و مادر معصومه ابتکار، از نخستین موسسان خیریه زینب کبری هستند که مرداد ۱۳۵۸ آن را در ملکی مصادره‌ای بنیان گذاشتند. رئیس سازمان محیط‌زیست، خاله‌اش عذرا برزگر، و پسر بزرگش عیسی هاشمی (که اینک ساکن لس‌آنجلس است) از اعضای هیات امنای این خیریه هستند. در میان اعضای هیات امنا نام مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران نیز دیده می‌شود.
 
ملک مصادره‌ای خیریه زینب کبری که زمانی متعلق به خانم وهاب‌زاده بود، حدود یک هزار و ۵۰۰ متر مربع مساحت دارد. فعالیت اصلی این خیریه کمک به دختران بی‌سرپرست است. در عین حال محلی است برای ملاقات‌های خانم ابتکار با اهل سیاست، اقتصاد، هنر و فرنگ و البته بازاری‌های ذی‌نفوذ. گفته می‌شود چند سال پیش شهرداری منطقه یک تهران تصمیم داشت به اشغال این ملک مصادره‌ای توسط خانواده خانم ابتکار پایان بدهد. اما عضو سابق شورای شهر تهران با اعمال نفوذ، مانع شد و مدتی بعد رستوران نرگس را در این ملک ساختند.

 
همسری اطلاعاتی و کاشف نفت
بنزین پتروشیمی و وارداتی با نام همسر خانم ابتکار، سید محمد هاشمی گره خورده است. اصول‌گرایان تندرو معتقدند که واردات بنزین از کانال او صورت گرفته است. گرچه معاون رئیس جمهور و همسرش پیوسته این اتهام را تکذیب کرده‌اند اما هیچ‌گاه علیه اتهام‌زنندگان، اعلام جرم نکردند. این شائبه که همسر ابتکار در واردات بنزین دست دارد از کجا آغاز شد؟ سوالی که باید برای پاسخ به آن به دوران اصلاحات نقب زد و به پروژه‌هایی رسید که به هاشمی در حوزه نفت و گاز داده شده بود؛ یعنی پس از پایان خدمت او در وزارت اطلاعات.
یک منبع آگاه به نگارنده گفته است: «در دوره دولت اصلاحات در دهه ۸۰، پروژه‌ای به ارزش تقریبی پنج میلیارد تومان به سید محمد هاشمی داده شد تا درباره اکتشاف نفت در آب‌های شور خلیج فارس تحقیق کند.»


به گفته او، هاشمی برای این منظور ساختمانی پنج طبقه در خیابان آفریقا به مبلغ ماهی پنج میلیون تومان اجاره کرد. تنها یک واحد از این ساختمان به دفتر کار او اختصاص داشت که همراه پسر دومش سید طه، یک منشی، یک نگهبان و یک حسابدار نیز در آن مشغول به کار بود. در این زمان سید عیسی (فرزند اول ابتکار و هاشمی) در سازمان محیط‌زیست به ریاست مادرش فعالیت می‌کرد و خودروی سازمانی به همراه راننده در اختیارش بود.

پروژه اکتشاف نفت در آب‌های خلیج فارس در حالی به آقای هاشمی داده شد که او هیچ تخصصی در این زمینه نداشت. به گفته همان منبع آگاه، مقاله‌هایی از اینترنت دریافت و پس از ترجمه به عنوان گزارش کار به کارفرما ارسال می‌شد. به نظر می‌رسد اهدای پروژه میلیاردی به مقام سابق اطلاعاتی، سرپوشی برای انجام فعالیتی دیگر بوده است.

آیا پروژه‌های نفتی که همسر خانم ابتکار درگیر آن‌ها بود، باعث شده است که اصول‌گرایان، واردات بنزین را به او نسبت دهند؟ گرچه رئیس سازمان محیط‌زیست پیوسته توقف تولید بنزین آلوده پتروشیمی و واردات بنزین استاندارد را از دستاوردهای بزرگ دولت می‌داند، اما بنا به گفته وزیر نفت، بنزین پتروشیمی در تهران توزیع نمی‌شود. بیژن نامدار زنگه در این‌باره گفته است: «به من گفته شده که بگویم بنزین وارداتی، یورو ۴ [و استاندارد] است.» 


ماجرای بنزین و مافیای پشت آن، جزء معماهایی‌ست که به نظر نمی‌رسد به این زودی‌ها بتوان شاه‌کلید حل آن را پیدا کرد.
نام سید محمد هاشمی پیش از این با مافیای بنزین و شکار، دلالی آرتمیای دریاچه ارومیه و چوب‌های وارد نشده پیوند خورده است. او چون معتقد است که اصل بر برائت است، توضیحاتی به رسانه‌های مورد وثوقش ارائه کرده که چندان قانع‌کننده نیستند.

 
روان‌شناس تحلیلی و مهندس اقتصاد کشاورزی
دولت آمریکا قرار است بر اساس قانون بودجه ۲۰۱۶ به هر یک از گروگان‌های سفارت سابق خود در تهران مبلغ چهار میلیون و ۴۰۰ هزار دلار پرداخت کند. بیش از ۳۶ سال از حمله دانشجویان پیرو خط امام به سفارت آمریکا می‌‌گذرد که طی آن ۵۳ گروگان به مدت ۴۴۴ روز اسیر نیروهای انقلابی بودند. نام معصومه ابتکار با این اقدام تروریستی پیوندی ناگسستنی دارد. او همچنان با افتخار از آن روزها یاد می‌کند. اما تعجب‌برانگیز است که پسر بزرگش را راهی سرزمین «شیطان بزرگ» کرده است. سید عیسی در مصاحبه‌ای گفته می‌تواند اقدام مادر و دانشجویان حمله‌کننده به سفارت آمریکا را درک کند. علاوه بر او و خانواده اش، پسر محسن میردامادی از دیگر گروگان‌گیرهای ماجرای سفارت آمریکا در این کشور زندگی می‌کند.

 

در حالی‌که فرزند دوم خانم ابتکار،‌ سید طه هاشمی، با ظاهری بسیار مدرن و بی‌شباهت به مادر محجبه‌اش در در تهران بسر می‌برد، عکس‌هایی که سید عیسی در پروفایل فیس‌بوکش به نمایش می‌گذارد، از شادمانی یک خانواده در غرب آمریکا خبر می‌دهد. او که پیش‌تر با نام اصلی خود در فیس‌بوک عکس‌هایی در دسترس عموم قرار می‌داد، نوشته بود که دانشجوی رشته دکتری روان‌شناسی در دانشگاه شیکاگوست. سید عیسی با مدرک فوق لیسانس اقتصاد کشاورزی و منابع طبیعی، در کلاس‌های روان‌شناسی تحلیلی «استاد رضایی» در تهران شرکت می‌کرد و پس از مدت کوتاهی در این کلاس‌ها به تدریس پرداخت. پدرش نیز در این کلاس‌ها حاضر می‌شد.


 
منابع مطلع خبر داده‌اند بخش عمده مخارج زندگی سید عیسی و خانواده‌اش در لس‌آنجلس از تهران و از طریق فرزند سفیر سابق ایران در کانادا به دستش می‌رسد که او نیز در شرق آمریکا اقامت دارد (فرزند سفیر سابق ایران از دستگیرشدگان کودتای انتخاباتی ۸۸ بود که این روزها دستی در فروش محصولات لبنی دارد).
 
در حالی‌که شهروندان عادی برای اخذ ویزای ایالات متحده باید مرارت‌های بسیاری را متحمل شوند، حضور فرزندان اشغال‌کنندگان سفارت آمریکا در این کشور بسیار سوال‌برانگیز است. سوالی که مالیات‌دهندگان آمریکایی باید از نمایندگان خود بپرسند.

 

خانم ابتکار در سال‌های اخیر مسائل بسیاری را در هاله‌ای از ابهام باقی گذاشته یا توضیحاتش چندان قانع‌کننده نبوده است؛ از ماجرای آشوراده، تا شکایت نکردن از اتهام‌زنندگان به همسرش، از سرقت علمی تا ایجاد صندوق ملی محیط‌زیست، از درخواست مردم برای خروج از تهران به خاطر آلوده بودن هوا تا تشویق کارکنان ناراضی برای ترک سازمان محیط‌زیست. او حتی وعده داده بود که وضعیت سد گتوند روشن خواهد شد اما پس از مدتی درباره آن سکوت کرد؛ درست همان روشی که درباره ساخت آزادراه تهران-شمال در سال ۱۳۷۶ اتخاذ کرد.

فعالان سیاسی ِمتمایل به جریان اصلاح‌طلبی به دلیل بی‌اطلاعی، انتقاد از ابتکار را مصلحت نمی‌دانند با این بهانه که جایگزین بهتری برای او وجود ندارد. این گروه نمی‌دانند کسانی هستند که هم تجربه رده بالای مدیریتی در نظام را دارند و هم با مسائل محیط‌زیستی آشنا هستند. باید منتظر شد و دید که فشار اصول‌گرایان سبب می‌شود تا ابتکار جای خود را به مدیری به نسبت شایسته بدهد و صحنه نمایش محیط‌زیست را ترک کند؟

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}