نگرانی‌ها از شیوع ویروس «کرونا» در زندان‌های کشور روز به روز افزایش می‌یابد.  سایت «هرانا» هفتم اسفند ۱۳۹۸ از مرگ یک زندانی در زندان «فشافویه» با علایم مشکوک به این بیماری خبر داد.

در گزارشی که دو روز پیش در «ایران‌وایر» منتشر شد، زندانیان از خالی کردن بندهایی در زندان‌های مختلف و قرنطینه کردن زندانیان خبر داده بودند. همان روز خانواده‌های جمعی از زندانیان سیاسی، از جمله «محمود بهشتی لنگرودی»، «اسماعیل عبدی»، «محمد حبیبی» و «نرگس محمدی» خواهان آزادی و یا دست‌کم اعطای مرخصی به نزدیکان خود تا زمان فروکش کردن بحران ویروس کرونا در کشور شدند. 

هرچند سه‌شنبه ششم اسفند، «ابراهیم رئیسی»، رییس قوه قضاییه سیاست‌های جدید این قوه در مبارزه با ویروس کرونا در زندان‌ها، از جمله دادن مرخصی به زندانیان واجد شرایط را ابلاغ کرد اما هنوز خبری از دادن مرخصی به زندانیان سیاسی نیست. 

خبرگزاری «ایسنا» امروز خبر داده که «علی‌اصغر جهانگیر»، رییس سازمان زندان‌ها فعالیت‌های اجتماع‌محور در زندان‌های کشور را به حالت تعلیق درآورده است: «برای پیش‌گیری از اپیدمی و شیوع ویروس کرونا در زندان‌های کشور، از امروز تمامی فعالیت‌های جمعی زندانیان، از جمله فعالیت‌های ورزشی، هنری، فرهنگی، حرفه‌آموزی و اشتغال و حتی برگزاری نمازهای جماعت در تمامی زندان‌های کشور به حالت تعلیق درمی‌آیند. اجرای این دستور برای زندان‌های سراسر ایران الزامی است.» 

او روز چهارشنبه هفتم اسفندماه نیز از سیاست‌های جدید این سازمان برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا در زندان صحبت کرد؛ سیاست‌هایی که در آن‌ها از دادن مرخصی به زندانیان خبری نبود.

رییس سازمان زندان‌ها در گفت‌وگو با خبرگزاری«مهر»، از روسای زندان‌ها خواسته است تا از اعزام غیرضروری زندانیان به مراجع قضایی خودداری کنند و ملاقات زندانیان نیز تا اطلاع ثانوی، تنها به صورت کابینی انجام شود.
اصغر جهانگیر گفته از مدیران زندان‌ها خواسته شده است تا وضعیت سلامت زندانیان را به طور مرتب رصد کنند و در صورت مشاهده موارد مشکوک، سریع آن را گزارش دهند.

تقی رحمانی: نگرانی‌ها جدی است

«تقی رحمانی»، فعال سیاسی و همسر نرگس محمدی، زندانی سیاسی که به تازگی با ضرب و شتم از زندان «اوین» به زندان زنجان منتقل شده است، به شدت از سرایت این بیماری به زندانیان ابراز نگرانی می‌کند. 

او در مورد برنامه سازمان زندان‌ها برای مقابله با ویروس کرونا که رییس این سازمان اعلام کرده است، می‌گوید: «اگر چه برخی از سیاست‌های جدیدی که رییس سازمان زندان‌ها برای جلوگیری از شیوع کرونا در زندان‌ها مطرح کرده است، ضروری‌اند اما برخی دیگر نه تنها عملی نیستند بلکه تا حد زیادی هم به ضرر زندانیان هستند. این که ورود زندانیان به زندان‌ها کنترل شود، در بسیاری زندان‌های شهرهای کوچک چندان عملی نیست. زندانی معتادی که وارد زندان می‌شود، باید تا چند روز در قرنطینه نگه‌داری شود تا در مورد مبتلا نبودن او به ویروس اطمینان حاصل شود.» 

او ادامه می‌دهد: «در ضمن این که گفته شده ملاقات زندانیان محدود می‌شود، به روشنی به ضرر حقوق زندانیان است. بهداشت هم در زندان‌های شهرستان‌های کوچک بسیار ضعیف است. نرگس محمدی پیش از شیوع کرونا در کشور، خواسته بود از فروشگاه زندان زنجان با پول خودش مواد ضدعفونی کننده بخرد که مسوولان اجازه نداده بودند. در این زندان، زندانیان مجبور هستند ظرف‌های خود را در چاله‌های سیمانی که در سرویس بهداشتی درست کرده‌اند، شست‌وشو کنند.» 

تقی رحمانی با اشاره به میزان تلفات جانی ویروس کرونا در کشور، یک نگرانی را مطرح می‌کند: «در شرایطی که گفته شده میزان مرگ و میر ناشی از ویروس کرونا دو درصد کل مبتلایان به این ویروس است، گزارش‌ها نشان می‌دهند تلفات جانی در ایران بسیار بیشتر از این میزان بوده است. با این حساب، وقتی شرایط بهداشتی زندان‌ها را تصور می‌کنیم، حق داریم که به شدت نگران بشویم. این موضوع با ضدعفونی کردن زندان‌ها که رییس سازمان زندان‌ها مطرح کرده است، قابل جبران نیست. گفته شده زندانیان مشکوک به ویروس کرونا را در همان زندان قرنطینه می‌کنند اما سوال این جا است که در زندان‌هایی با مساحت بسیار کم و جمعیت بسیار بالا، این زندانیان را قرار است در کجا قرنطینه کنند؟»

درخواست مرخصی اضطراری برای زندانیان

«موسی برزین خلیفه‌لو»، حقوق‌دان و مشاور«ایران‌وایر» در مورد راه‌های حقوقی وکلا و خانواده‌های زندانیان برای پی‌گیری حقوق نزدیکان زندانی خود می‌گوید: «ماده ۲۲۴ آیین‌نامه سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور به مسوولان زندان‌ها اجازه داده است که با مجوز دادستان، به زندانیان مرخصی بدهند. در کنار مرخصی، مسوولان زندان موظف هستند که از همه زندانیان تست کرونا بگیرند و از سلامت همه آن‌ها اطمینان حاصل کنند.» 

این حقوق‌دان هم‌چنین در مورد وظیفه مسوولان زندان برای اعزام زندانیان مشکوک به کرونا به بیمارستان‌های خارج از زندان می‌گوید: «زندانیان مشکوک و مبتلا به کرونا حتماً باید در بیمارستان‌های خارج از زندان قرنطینه و نگه‌داری شوند. سیاست‌هایی که مدیر سازمان زندان‌ها برای جلوگیری از ابتلای زندانیان به کرونا مطرح کرده، برای پیش‌گیری از شیوع این بیماری است. اما در شرایطی که بسیاری از زندان‌های کشور در شرایط بسیار غیربهداشتی هستند، چه طور می‌توان امیدوار بود که زندانیان از ابتلا به این بیماری مصون بمانند؟ بنابراین، مسوولان زندان می‌توانند با اجازه دادستانی، زندانیانی را که به ویروس مبتلا نشده‌اند، به طور موقت به مرخصی بفرستند و آن دسته را که مشکوک به بیماری هستند، با رعایت شرایط امنیتی، به بیمارستان استاندارد منتقل کنند.» 

موسی برزین به پیش‌بینی آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها برای اعزام زندانی به مراکز درمانی خارج از زندان اشاره می‌کند: «در آیین‌نامه سازمان زندان‌های کشور پیش‌بینی شده است در صورتی که امکانات درمان زندانی در درمان‌گاه‌های زندان وجود نداشته باشد، مسوولان می‌توانند آن‌ها را برای درمان به به بیمارستان‌های خارج از زندان بفرستند.» 

اما برای درخواست مرخصی زندانیان به خاطر مبتلا نشدن به ویروس کرونا باید چه طور عمل کرد؟ موسی برزین خلیفه‌لو می‌گوید: «متولی اصلی امور زندان‌ها، سازمان زندان‌های کشور است. اما معاونت اجرای احکام، زیر نظر دادستانی هر منطقه به طور مستقیم در مورد مرخصی زندانیان تصمیم می‌گیرد. البته موافقت نهایی در این مورد باید از سوی دادستانی اعلام شود. خانواده‌های زندانیان باید ببینند کدام منطقه دادستانی متولی زندانی است که نزدیکان آن‌ها مشغول گذراندن حبس در آن هستند؛ برای نمونه، دادستانی تهران مسوول زندان اوین و دادستانی کرج مسوول زندان قزل‌حصار است.»

این حقوق‌دان ادامه می‌دهد: «زندانیان، وکلا و نزدیکان آن‌ها می‌توانند با مراجعه به دادستانی منطقه و یا معاونت اجرای احکام آن‌ها، درخواست اعطای مرخصی را به طور مکتوب تسلیم این مسوولان کنند. به نظر من در این درخواست‌ها بهتر است با استناد به ماده ۲۲۴ آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و با مطالبه مرخصی اضطراری با توجه به شرایط نا امن بهداشتی زندان‌ها مطرح شود.» 

ماده ۲۲۴ آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها می‌گوید: «زندانیان محکومی که به هر دلیل واجد شرایط لازم برای برخورداری از مرخصی نباشند، در مواقع اضطراری و یا خاص، به پیشنهاد شورای طبقه‌بندی و موافقت دادستان محل می‌توانند از یک نوبت مرخصی بهره‌مند شوند.»
مطالب مرتبط

احتمال شیوع کرونا در زندان‌های ایران؛ جان زندانیان در خطر است

نگرانی زندانیان زندان سنندج ازگسترش ویروس کرونا

صدیقه مالکی‌فر: جان زندانیان را از خطر ویروس کرونا نجات دهید

کرونا در زندان؛ تعدادی از زندانیان مشکوک به کرونا را قرنطینه کرده‌اند

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}