«ایرانوایر» به اطلاعاتی دست یافته که نشان میدهد «خلیل شیرغلامی»، سفیر ایران در ارمنستان مستقیما در نامهای خواستار دیپورت «محمد هواشمزاده»، زندانی سیاسی سابق که از ۱۶تیر۱۴۰۳ در ارمنستان زندانی است، شده است.
دادگاه عالی کشور ارمنستان در نامهای که نسخهای از آن نیز به دست ایرانوایر رسیده با پیوست نامه شیرغلامی، اعلام کرده که بهزودی جلسه دادگاه برای بررسی پرونده رد مرز یا دیپورت او تعیین میشود. محمد هواشمزاده، از بازداشتیهای اعتراضات «زن زندگی آزادی»، پیشتر بابت تلاش برای خروج غیرقانونی از ارمنستان به قصد رسیدن به یک کشور امن، به سه سال زندان در این کشور محکوم شده بود.
منابع مطلع به ایرانوایر گفتهاند که جان او در صورت دیپورت به ایران در خطر جدی است و از سازمانهای حقوقبشری و دولت ارمنستان خواستهاند که برای حفظ جانش، مانع بازگرداندن او به ایران شوند.
***
محمد هواشمزاده کیست و چرا در ارمنستان در زندان است؟
«محمد هواشمزاده»، سی ساله و اهل بندرعباس است. او پیش از بازداشتش در ایران در مهرماه ۱۴۰۱، در آنتالیای ترکیه باریستا بود. تنها ده روز بعد از سفرش به ایران، ۱۹مهرماه در مقابل منزل خواهرش توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد. او در مدت بازداشت تحت فشار و شنجه بود تا علیه خود اعتراف کند. پروندهاش سرانجام با اتهامات سنگینی چون «همکاری با دولت متخاصم» و «افساد فی الارض» برای قاضی بدنام دادگاه انقلاب تهران، «ابوالقاسم صلواتی» فرستاده شد. اما صلواتی بهدلیل کافی نبودن ادله، او را سه بار برای «بازجویی تخصصی» از بند عمومی زندان به انفرادیهای اوین فرستاد.
سرانجام محمد در شهریور ۱۴۰۲ و بعد از نزدیک به یکسال بازداشت موقت با وثیقه دو میلیارد تومانی آزاد شد.
یک فایل صوتی و یک ویدیو از محمد هواشمزاده در زندان «سوان» در ارمنستان بهدست ایرانوایر رسیده که در آن، او درباره تهدیدها و فشارهای غیرقابل تحمل پس از آزادیاش با قید وثیقه از زندان اوین میگوید و از تلاش بازجوهایش با همکاری قاضی «ابوالقاسم صلواتی» و سردفترش، «جعفری» برای مجبور کردن او به همکاری در پروژهای برای ربایش دو خبرنگار تلویزیون ایران اینترنشنال خبر میدهد.
ایرانوایر پیشتر در گزارشی، به نقل از منابع آگاه نوشته بود که ماموران اطلاعات سپاه سعی داشتند از او که با یکی از خبرنگاران ایران اینترنشنال در ترکیه ارتباط دورادوری داشته به عنوان طعمه استفاده کنند و این خبرنگاران را به نقاط مرزی در ترکیه کشانده و بربایند.
هواشمزاده در جایی از صحبتهایش در ویدیویی که بهتازگی ضبط شده، میگوید که بعد از آزادی موقت با وثیقه ۲میلیارد تومانی، فشارها و تماسها چنان زیاد بوده که «هی از بندرعباس میرفتم بوشهر، قشم، شیراز، کرمان، اصفهان و جابهجا میشدم. دم عید ۱۴۰۳ آخرهای اسفند دل را به دریا زدم و با رفیقم خداحافظی کردم. بلیط گرفته بودم، بدون خداحافظی رفتم. بعد به خانوادهام گفتم. مغزم را سوراخ کرده بودند. برای این پیچیدم و الان اینجا گیر کردم که مبادا یک روزی تنم بخورد به تنه آنها.»
در پی این فشارها محمد هواشمزاده در اسفند ۱۴۰۲ ابتدا به استانبول و بعد به ایروان ارمنستان رفت و برای رسیدن به کشوری امن، اوایل تابستان ۱۴۰۳ در حال خروج غیرقانونی از فرودگاه ایروان بود که بازداشت شد.
همانزمان، دادگاهی در ارمنستان او را بابت خروج غیرقانونی به تحمل سه سال حبس و دیپورت محکوم کرد. منابع مطلع میگویند که در دادگاه تجدیدنظر حکم دیپورتاش لغو شده، اما حالا با فشار سفارت ایران در ارمنستان، دوباره قرار است دادگاهی برای دیپورت کردن او به ایران برگزار شود؛ چنانچه دادگاه رای به اخراج او به ایران بدهد، به گفته منابع مطلع، جان او در «خطر جدی» است.
درباره شرایط محمد هواشمزاده در زندان سوان ارمنستان چه میدانیم؟
محمد از شهریور۱۴۰۱ تاکنون، فقط چند ماه بیرون از زندان بوده؛ هم در ایران و هم در ارمنستان. در ایران، در زندانهای اوین و تهران بزرگ و در ارمنستان در زندانهای «آرماویر» و حالا «سِوان».
در ویدیویی که از محمد در زندان سوان بهدست ایرانوایر رسیده او درباره تداوم فشارها به خودش حتی در زندان ارمنستان خبر میدهد.
یک منبع مطلع نیز که بهدلایل امنیتی نام او نزد ما محفوظ است، میگوید که این دادگاهی که قرار است برای صدور حکم دیپورت برای محمد برگزار شود، نشاندهنده این است که با وجود خروج هواشمزاده از ایران و زندانیشدناش در ارمنستان، هنوز فشارها بر او ادامه دارد.
او با تاکید بر اینکه در ابتدای بازداشت و زندانیشدن محمد، بارها مقاماتی از سفارت، از جمله فردی با نام خانوادگی «طارمی» که گفته میشود مسوول اطلاعات سفارت است به ملاقات محمد رفته و او را تهدید کردهاند، میگوید: «با همان ادبیات بازجوها از او میخواستند که با آنها همکاری کند. همان داستان ۱۴۰۱، میخواستند در آدمرباییشان شریک شود.»
او توضیح میدهد: «محمد بهخاطر همین فشارها دو بار اعتصاب غذا کرد، لبدوزی کرد که بگوید به او فشار میآورند. در نامهای که الان به امضای شیرغلامی، سفیر جمهوری اسلامی رسیده و رونوشتش را دادگاه برای محمد فرستاده، نوشتهاند باید به مراجع قضایی ایران ارجاع داده شود. نوشتهاند در این تاریخ متهم در ایران زندانی بوده و اتهامات، افساد فی الارض و همکاری با دولت متخاصم است.»
«اگر برگردم اعدامم میکنند»
هواشمزاده در جایی از ویدیویی که برای ایرانوایر ارسال شده، میگوید: «همین الان هم اگر برگردم اعدامم کنند. برنامه کنسل است و دارند دست و پا میزنند. در همین شرایط جنگ، برای من از طرف دادگاه نامه دیپورتی آمده با سفارش آقایان. بماند که خانوادهام که تا دو سه ماه اخیر ارتباط داشتم تحت فشار بودند. هنوز در تکاپو هستند که من را بردارند ببرند در برنامهای که بود و از من (بهعنوان طعمه) استفاده کنند. من بیشرف نبودم که بخواهم این کار را کنم. قول داده بودم به بچهها که تا تهاش بمانم. به محسن شکاری، دو هفته قبل از اینکه اعدامش کنند قول داده بودم.»
حالا منبع آگاهی که با ایرانوایر گفتوگو کرده نیز بر این موضوع و خطر جانی برای این جوان زندانی در ارمنستان در صورت بازگشت به ایران تاکید دارد، او میگوید: «محمد دست تنها زورش به یک سفارت که نمیرسد. نه وکیلی دارد، نه کسی پیگیر کارهایش است. سازمانهای حقوقبشری بینالمللی هم که هیچ. محمد حرفش این است که من خطایی کردم و دارم تاوانش را هم پس میدهم. هر روز دارم میمیرم زیر این همه فشار. واقعا در خطر است. یهو دیدید یک روز گفتند بیا برویم دادگاه دیپورتی و از آن طرف هم او را بردند. آب هم از آب تکان نمیخورد. ما نگران این قضیهایم.»
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر