سوالات حقوقی

سوالات خود را از کارشناس ما بپرسید

با سلام من دانشجوی لیسانس هستم و این ترم فارغ التحصیل میشوم. من همجنسگرا هستم و می‌خواستم از همین راه برای گرفتن معافیت اقدام کنم ولی بعد از کشته شدن جوان همجنسگرای اهوازی در خبرها خواندم که روی کارت معافیت می‌نویسند شخص همجنسگرا بوده است. آیا این درست است؟ اگر بله آیا می‌توان کاری کرد که ننویسند؟

با سلام خدمتتان عرض شود که روی کارت کسانی که معافیت پزشکی می‌گیرند ماده و بند مربوطه از آیین نامه نوشته می‌شود. مثلا در آیین نامه معافیت پزشکی بند ۷ و ۱۲ بخش پنجم مربوط به همجنسگرایی هست که این آیین نامه آن‌را در قالب بیماری اعصاب و روان آورده است. در این وضعیت بر روی کارت درج میشود بند ۷ بخش پنجم. یعنی صراحتا نوشته نمی‌شود که شخص همجنسگراست ولی به هر حال اشاره به ماده قانونی مربوطه هم می‌تواند مساله را مشخص کند. در مورد سوال دومتان عرض شود که در قوانین و آیین نامه نیامده است که باید روی کارت این مورد درج شود اما احتمالا بر اساس دستورالعمل‌های داخلی این کار انجام می‌شود. به نظر می‌رسد اگر به این موضوع اعتراض شود ممکن است سازمان نظام وظیفه آن را حذف کند و در نهایت امکان اینکه از طریق دیوان عدالت اداری برای ابطال دستور مربوط به درج علت معافیت بر روی کارت اقدام شود وجود دارد. موفق باشید. 

سوال: با سلام، گاهی در خبرهای می‌خوانم که سازمان ثبت احوال ایران از ثبت برخی نام‌ها برای نوزادان به دنیا آمده جلوگیری می‌کند.سوالی که دارم این است که آیا اقلیت‌های مذهبی ساکن در ایران می‌توانند نامهای مربوط به دین و فرهنگ خود را بر روی فرزندان خود بگذارند؟ آیا محدودیتی در این زمینه وجود دارد؟

پاسخ: مخاطب محترم سلام؛ مطابق قانون ثبت احوال وئ آیین نامه اجرایی آن انتخاب نام در مورد اقلیت‌های مذهبی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است. بنابراین اقلیت‌های مذهبی می‌توانند هر نامی به که مطابق با دین و فرهنگ خودشان است انتخاب کنند اما اگر محدودیت و ممنوعیتی در دین و فرهنگ خودشان وجود دارد اعمال خواهد شد. قابل ذکر است این مقرره فقط در مورد یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان وجود دارد و مابقی تابع قوانین کلی هستند. یعنی به عنوان مثال یک یارسان یا یک بهایی نمی‌توانند از مقررات کلی خارج شده و هر نامی را که مربوط به دین و مذهب و فرهنگ خود است انتخاب کند. 

باسلام؛ پدر من مدتی پیش فوت کرد و انحصار وراثت هم انجام شد ولی متاسفانه برادرم هیچ سهمی از ارث به من نمی‌دهد و می‌گوید دختر سهم را می‌خواهد چه کار! سوالم این است که چه طور باید سهم خودم را بگیرم و چه مدارکی باید به دادگاه بدهم؟ گواهی انحصار وراثت هم پیش برادرم است. آیا باید دوباره اقدام کنم تا این گواهی را بدهند؟ لطفا به من کمک کنید، من توان مالی برای گرفتن وکیل ندارم. خودم در یک خیاطی کار می‌کنم و درآمدم فقط کفاف هزینه خودم و یک فرزندم را می‌دهد.

با سلام؛در مورد گواهی انحصار وراثت چون قبلا صادر شده است، شما می‌توانید با مراجعه به «شورای حل اختلاف»، یک کپی از آن را بگیرد. در مورد تقسیم ارث عرض شود باید دادخواست «تقسیم ترکه» را تنظیم و از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت کنید. نمونه این دادخواست در اینترنت موجود است. در دادخواست با اشاره به گواهی انحصار وراثت ضمیمه شده بنویسد که وارث فلان مرحوم هستید و با اشاره به اموال پدرتان، خواستار تقسیم ترکه شوید. در قسمت «خوانده» باید اسامی تمامی وراث را بنویسد. دادگاه موضوع را بررسی می‌کند و قطعا سهم هر یک از وراث از اموال باقی مانده را می‌دهد. اگر نهایتا وراث توافق نکردند، در صورتی ترکه پول نقد باشد، دادگاه آن را توقیف می کند و سهم شما را می‌دهد. اگر ملک باشد، دستور فروش آن از طریق مزایده را صادر خواهد کرد. بعد از مزایده، سهم هر یک از وراث پرداخت خواهد شد. موفق باشید

سلام؛ پدر من سه سال پیش در خارج از ایران فوت کرد. مادرم از بیماری فراموشی رنج می‌برد و قادر به انجام کارهای اداری و زندگی خود نیست. در این فاصله دو تا از خواهرهایم مرتب مادر من را به سفارت یا ایران می‌برند و اموالش را تصاحب می‌کنند. من به دادگاه ایران شکایت کردم و پزشکان ایران و کشور ساکنش بیماری مادرم را تایید کردند. در جلسه دادگاه، قاضی خواستار دیدار مادرم شد. آن دو خواهر پاسپورت‌های مادرم را برداشته‌اند و من قادر نیستم مادر را به دادگاه ببرم. خواهشمندم من را در این باره راهنمایی کنید.

با سلام؛ خدمت شما عرض شود اگر وضعیت بیماری مادرتان به حدی بوده است که توانایی تشخیص امورات را ندارد، قطعا معاملات انجام شده و اسناد امضا شده توسط او باطل خواهد بود. احتمالا قاضی دادگاه هم می‌خواهد وضعیت روانی مادر شما را سنجش کند. به هر حال اگر امکان این‌که مادرتان را به ایران ببرید وجود ندارد، بهتر است بر اساس قوانین کشور محل سکونتش برای گرفتن حکم «حجر» یا موارد مشابه به طوری که نشان دهد قدرت تمییز ندارد، اقدام کنید. در این صورت امکان تنفیذ، یعنی اعتبار بخشی حکم دادگاه خارجی در ایران وجود دارد. در این صورت، احتیاجی به طرح دعوی مستقل در ایران نیست. یا این‌که ممکن است دولت ایران با دولت محل سکونت مادرتان تفاهم‌نامه همکاری قضایی داشته باشد. در این صورت می‌توانید از قاضی تقاضا کنید که به مرجع قضایی محل سکونت مادرتان نیابت قضایی برای احراز وضعیت مادرتان را بدهد. موفق باشید

با سلام؛ تقریبا پنج سال پیش ازدواج کردم و یک فرزند دارم. متاسفانه به دلیل شرایطی که قبل از ازدواج داشتم، نتوانستم بروم دانشگاه اما الان می‌خواهم این کار را بکنم چون از لحاظ اجتماعی برایم مهم است. ولی مشکل این‌جا است که شوهرم مخالفت می‌کند و می‌گوید درس به چه دردی می‌خورد. می‌گوید هدف من این است که این طرف و آن طرف کلاس بگذارم و از این حرف‌ها. می‌خواستم بپرسم آیا اگر بدون موافقت شوهرم در دانشگاه ثبت‌نام کنم، تبعاتی دارد؟ سوال بعدی این‌که آیا شوهرم مجبور به پرداخت شهریه من هست یا نه؟

با سلام؛ در ماده ۱۱۱۷ «قانون مدنی» آمده است که شوهر می‌تواند زن خود را از اشتغال به کارهای مغایر با مصالح خانوادگی منع کند. اما با توجه به این‌که تحصیل یک حق همگانی است و حرفه و شغل هم محسوب نمی‌شود، بنابراین شوهر به هیچ وجه اختیار این‌که از تحصیل همسر خود ممانعت کند را ندارد. بنابراین ورود شما به دانشگاه بدون موافقت شوهرتان تبعات حقوقی ندارد. اما توجه کنید که شهریه دانشگاه جز هزینه‌های ضروری زندگی نیست و شامل نفقه نمی‌شود. بنابراین شوهرتان مجبور به پرداخت شهریه دانشگاه شما نیست. موفق باشید. 

با سلام؛ من خبرنگار هستم و بعد از انتشار فایل صوتی آقای ظریف یک سوال کلی برایم پیش آمده است. این‌که می‌گویند دنبال عوامل افشا این فایل هستند آیا چنین کاری اصولا جرم است؟ اگر جرم است مستند قانونی‌اش چیست؟ کلا افشای چه اسنادی ممنوع است؟ این که می‌گویند قرار نبوده پخش بشود آیا کسی که این را افشا کرده اتهام جاسوسی خواهد داشت؟

با سلام؛  در قانون مجازات اسلامی دو ماده در این رابطه وجود دارد. ماده ۵۰۱ و ماده ۵۰۵ .در ماده ۵۰۱ از نقشه‌ها یا اسرار یا اسناد و تصمیمات راجع به سیاست داخلی یا خارجی کشور و در ماده ۵۰۵ از اطلاعات طبقه بندی شده سخن گفته شده است. ظاهرا این فایل صوتی هنوز طبقه بندی شده نبوده و اینکه می‌گویند قرار بر این بود که منتشر نشود بیانگر طبقه بندی شدن نیست. در مورد ماده ۵۰۱ هم به نظر نمی‌رسد این فایل صوتی نوعی اسرار مربوط به سیاست داخلی و خارجی باشد زیرا تفسیر منطقی از این ماده هم این است که این اسرار باید طبقه بندی شده باشند. از طرف دیگر در این فایل صوتی بیشتر عملکرد یک فرمانده سپاه مورد بحث قرار گرفته است که این را هم نمی‌توان جز اسناد مرتبط به سیاست داخلی و خارجی دانست. با این وصف می‌توان گفت از لحاظ حقوقی فقط انتشار اطلاعاتی که طبق مقررات طبقه‌بندی شده است جرم تلقی می‌شود. باید توجه کرد که حق دسترسی آزاد به اطلاعات یک اصل است که برای محدود کردن آن باید در قوانین ضوابط مشخصی وجود داشته باشد. به همین دلیل به دست آوردن فایل صوتی ظریف و ارسال آن به رسانه‌های خارج فاقد وصف جزائی است. موفق باشید!

سلام؛ پدر شوهر من دو سه ماه قبل به دلیل کرونا فوت کرد. او یک آپارتمان در قسمت گران قیمت شهر داشت که الان مادر و خواهر شوهرم در آن‌جا سکونت دارند. وضعیت مالی ما چندان خوب نیست و مستاجر هستیم اما برادر و خواهرهای شوهرم قبول نمی‌کنند تقسیم ارث بشود. شوهرم هم برخلاف میل باطنی، چیزی نمی‌گوید. برادر و خواهر شوهرهایم می‌گویند آن خانه متعلق به مادر و خواهرمان است. در حالی که می‌توانند خانه را بفروشند و برای آن‌ها یک خانه متوسط بخرند. سوال من این است که آیا راهی دارد من اقدام کنم؟ مثلا از طریق به اجرا گذاشتن مهریه بخواهم سهم شوهرم را بگیرم؟

دمت‌تان عرض شود که اصولا اگر شوهرتان نخواهد برای گرفتن سهم‌الارث خود اقدام کند، گرچه حق او از بین نمی‌رود اما عملا شخص دیگری، از جمله شما نمی‌توانید برای تقسیم ترکه اقدام کنید. اما اگر مهریه خود را به اجرا بگذارید، می‌توانید به میزان مهریه، سهم‌الارث شوهرتان را توقیف کنید. در این صورت، در نهایت شما می‌توانید تقاضای فروش خانه و برداشت مهریه خود را بدهید و یا این‌که وراث میزان سهم شما از خانه که بابت مهریه توقیف شده است را بدهند. موفق باشید.

سلام؛ من یک کارمند دولت هستم. چند وقت پیش چند گرم مواد مخدر از من گرفتند در ایست بازرسی؛ یعنی قصد داشتیم با دوستان یک تفریحی بکنیم که این طور شد. بعد از دو روز با کفالت آزاد شدیم. من همه جا گفتم شغلم آزاد است. سوالم این است که آیا اگر اداره من به نوعی متوجه بشود، برایم دردسر ایجاد می‌شود یا نه؟ دوما اگر دادگاه بفهمد من کارمند هستم، آیا به اداره اطلاع می‌دهد؟

با سلام؛ خدمت شما عرض شود که چون مقدار مواد کم بوده است و شما هم به قید کفالت آزاد شده‌اید، دادسرا به دنبال این که شغل واقعی شما چه هست، نخواهد رفت. بنابراین بعید است که متوجه شود شما کارمند هستید. از طرف دیگر، در صورت اطلاع هم باز به نظر نمی‌رسد موضوع را منعکس کند. در مورد سوال دیگرتان عرض شود که در «قانون رسیدگی به تخلفات اداری»، حمل مواد مخدر یا استعمال آن یک تخلف اداری محسوب می‌شود. بنابراین اگر اداره مطلع بشود، این اختیار را دارد که موضوع را به هیات رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع دهد. در این صورت، به هر حال یک تنبیه انتظامی در انتظار شما خواهد بود. اما باز به نظر نمی‌رسد این تنبیه در حد اخراج یا تعلیق باشد. موفق باشید. 

سلام؛ من فارغ‌التحصیل رشته کشاورزی هستم. در دوران دانشجویی در مقطع دکترا، یک پروژه‌ای برای درس انجام دادم اما چاپ نکردیم. الان متوجه شده‌ام که همان پروژه را یکی از دانشجویان همان دانشگاه به صورت مقاله درآورده و در یک نشریه منتشر کرده است. آیا می‌توانم کاری انجام دهم؟

با سلام؛خدمت شما عرض شود که مطابق ماده ۲۳ «قانون حمایت حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان»، هر کس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است، به نام خود یا به نام پدید آورنده بدون اجازه او و یا عالماً و عامداً به نام شخص دیگری غیر از پدیدآورنده نشر یا پخش یا عرضه کند، به حبس تأدیبی از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. بنابراین، شما در مرحله اول می‌توانید موضوع را به دانشگاه مورد نظر اطلاع داده و خواستار برخورد با دانشجوی متخلف شوید. در ثانی می‌توانید در قالب این ماده از آن دانشجو شکایت کنید. البته باید بتوانید اثبات کنید آن مقاله منتشر شده، پروژه شما بوده است.موفق باشید

با سلام؛ من خبرنگار هستم. چند وقت پیش یک ویدیویی از بیمارستان دولتی شهرستان‌مان گرفتم و در یک کانال تلگرامی منتشر کردم. در ویدیو نشان داده می‌شود که تخت وجود ندارد و بیمارها همین‌طور در راهروها سرگردان هستند. رییس آن بیمارستان از من شکایت کرده است و برایم از دادسرا احضاریه آمد که رفتم. اتهام من را «تشویش اذهان عمومی» عنوان کرده‌اند. می‌خواستم بدانم الان چه می‌شود و من باید چه دفاعی بکنم؟

باسلام؛خدمت شما عرض شود که عنوان اتهامی، موضوع ماده ۶۹۸ نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی است. شرط این جرم هم این است که اولا یک امر کذبی در میان باشد، دوما قصد تشویش اذهان عمومی وجود داشته باشد. با توجه به این‌که شما ویدیو را منتشر کرده‌اید، به راحتی می‌توان به درست بودن یا نبودن آن پی برد. بنابراین، در دفاع بهتر است بگویید اگر ادعا بر این است که این ویدیو کذب است، تقاضای ارسال آن به کارشناس را بدهید. هم‌چنین بیان کنید که هیچ گونه قصد تشویش و جهت‌دهی افکار عمومی را نداشته‌اید و در قالب اصل «آزادی بیان»، صرفا خواسته‌اید یک مشکل را منعکس کنید. به هر حال انتشار ویدیویی که گفتید، به هیچ وجه جنبه مجرمانه ندارد.موفق باشید.

با سلام؛ چند روز قبل برای فروش مقداری بیت کوین به یک صرافی مراجعه کردم. قرار شد طی همان روز پول مرا واریز کند ولی این کار را نکرد. الان بهانه‌های مختلف می‌آورد و می‌گوید قیمت بیت کوین بالا و پایین رفت و می‌خواهد چک سه ماهه بدهد. می‌خواستم بدانم آیا می‌توانم شکایت کنم؟ من شنیدهام خرید و فروش بیت کوین غیرقانونی است و نمی‌توان در مورد آن شکایت کرد. آیا این درست هست؟

با سلام؛  خدمتتان عرض شود گرچه ارزهای دیجیتالی در ایران به رسمیت شناخته نشده است اما خرید و فروش آن در قانون منع نشده است بنابراین شنیده شما صحیح نیست. شما می‌توانید با تنظیم دادخواست مطالبه وجه علیه صراف طرح دعوی کنید. این دعوی همانند دیگر دعاوی مربوط به مطالبه وجه است. اگر بتوانید اثبات کنید که بیت کوین به صراف داده‌اید ایشان محکوم به پرداخت قیمت آن خواهد شد و یا اینکه باید معامله فسخ شده و بیت کوین به شما بازگردانده شود. دقت کنید با توجه به عدم ثبت انتقال ارزهای دیجیتالی اثبات خرید و فروش آن کمی دشوار است. به هر حال از طریق شاهد و دیگر طرق اثبات باید ادعای خود را اثبات نمایید. موفق باشید.

آیا شما هم سوالی برای مشاور ما دارید؟ آیا شما هم سوالی حقوقی دارید؟

تیم ما آماده کمک است، سوال خود را اینجا ارسال کنید.

بپرس