close button
آیا می‌خواهید به نسخه سبک ایران‌وایر بروید؟
به نظر می‌رسد برای بارگذاری محتوای این صفحه مشکل دارید. برای رفع آن به نسخه سبک ایران‌وایر بروید.

درباره حکمرانی خوب

در این پایگاه اطلاعاتی می‌توانید دنبال اسامی، عناوین، و راه‌های تماس مقاماتی بگردید که ممکن است مسئول رسیدگی به مشکلی باشند که پیدا کرده‌اید و می‌خواهید آن را حل کنید

«حکمرانی خوب» چیست؟

اگر از شما بپرسند بهترین کاری که دولت می‌تواند برای شما انجام دهد چیست، چه می‌گویید؟  

می‌گوییم: 

  • نظام درمانی-بهداشتی عالی برای ما ایجاد کند؟ 
  • اقتصادمان را از فلاکت نجات دهد؟ 
  • کاری کند هنگام بازنشستگی درآمد خوبی داشته باشیم؟ 
  • جاده‌ها و حمل و نقل عمومی را سروسامان دهد؟ 
  • آزادی ما را تضمین کند؟ 
  • همه را باسواد سازد؟ 
  • اینترنت پرسرعت و ابزارهای ارتباطی توسعه یافته‌ای برای ما تدرک ببیند؟ 
  • انرژی‌های پاک را توسعه و تضمین کند؟ 
  • تمامیت ارضی را حفظ کند؟ 

یا 

  • مراقب باشد گرفتار دیکتاتوری نشویم؟ 

 

اگر انتظار شما این است که دولت همه این کارها را انجام دهد، پس شما دنبال «حکمرانی خوب» هستید. حکمرانی خوب یعنی این‌که دولتی داشته باشیم که همه این انتظارات را محقق کند یا به زبان ساده «کارآمد، پاسخگو، مسئولیت‌پذیر و با برنامه» باشد.  

 

در پاسخ به این سوال که امروزه ایران چقدر از «حکمرانی خوب» برخوردار است، این گزارش «ایران وایر» با عنوان «غارت ملی به نام مولدسازی» را در نظر بگیرید: 

 

«روسای سه قوه مصوب کرده‌اند، هیاتی هفت نفره، اموال غیرمنقول مازاد دولت را شناسایی کنند و به فروش برسانند. مقام رهبری هم این مصوبه را تایید کرده و این هفت نفر شده‌اند مسئول فروش اموال غیرمنقول دولت: معاون اول رئیس جمهور، نماینده رئیس مجلس، نماینده رئیس قوه قضاییه، وزرای اقتصاد، کشور، مسکن و شهرسازی، و رئیس سازمان برنامه و بودجه. دبیر این شورا نیز وزارت اقتصاد و دارایی است که مسئولیت این کار را به ریاست سازمان خصوصی‌سازی واگذار کرده است.» این کمیته هفت نفره از رهبر جمهوری اسلامی، برای خود «مصونیت قضایی» هم دریافت کرده که مانع از آن می‌شود کسی از آنها سوال کند که چگونه اموال فروخته شدند؟ چگونه قیمت‌گذاری‌ها انجام شده‌اند؟ و یا چگونه مشتری‌ها انتخاب شده‌اند؟  

 

«حکمرانی خوب» در این مورد صادق نیست چرا که زمانی از «حکمرانی خوب» بهر‌مند می‌شویم که: 

 

  • فعالیت‌های دولت شفاف باشد، یعنی مردم بدانند که دولت چگونه تصمیم می‌گیرد و چگونه عمل می‌کند. 
  • سیاست‌گذاران براساس برنامه‌های مدون و اعلام شده، سیاست‌گذاری کنند تا مردم غافل گیر نشوند و نظم زندگی آنها به‌هم نخورد. 
  • فعالیت‌های نظام اداری کشور شفاف باشد. یعنی پنهان‌کاری وجود نداشته باشد و مردم برای هر کاری بدانند به کجا باید مراجعه کنند و چگونه مساله‌شان را پیگیری کنند. معیار حل مشکلات در نظام اداری رشوه نباشد. 
  • مسئولان در برابر رسانه‌ها و مردم پاسخگو باشند. هرکس تصمیم می‌گیرد یا اقدامی انجام می‌دهد باید مسئولیت تصمیم و اقدام‌اش را نیز بپذیرد. 
  • تمام تصمیم‌ها با مشارکت مردم و با توجه به نظر مردم گرفته شود. 
  • همه در برابر قانون برابر باشند و قانون حاکم باشد. 

 

برای آشنایی بیشتر با «حکمرانی خوب» و تاثیرات آن، مطالب «ایران وایر» را اینجا دنبال کنید. 

چگونه از شبکه‌های اجتماعی برای ترویج حکمرانی خوب استفاده کنیم؟

ترویج‌گری دیجیتالی با ابزاری به نام شبکه‌های اجتماعی، لازمه‌ی هر برنامه حمایت‌گری است. شبکه‌های اجتماعی مهمترین ابزار دنیای امروز برای ارتباط‌گیری، اطلاع‌رسانی و بسیج گروهی است، چرا‌که: 

  • دسترسی به سیاست‌گذاران در شبکه‌های اجتماعی و امکان تاثیرگذاری بر آنها وجود دارد. 
  • هزینه راه‌اندازی کمپین دیجیتالی پایین است. 
  • مخاطبان و شبکه حامیان در دسترس‌ هستند. 
  • پیام کمپین را به صورت آنی می‌توان با مخاطبان به اشتراک گذاشت. 
  • امکان دریافت بازخورد از مخاطبان و ایجاد رابطه تعاملی با آنها ممکن است. 

موفقیت ترویج‌گری دیجیتالی به این بستگی دارد که بدانیم حامیان و ذینفعان کمپین ما چه کسانی هستند، اطلاع پیدا کنیم که از کدام شبکه اجتماعی استفاده کنیم، برنامه زمانبندی شده برای انتشار پیام و پست‌ها داشته باشیم، اهداف مشخص و برنامه عملیاتی داشته باشیم و به موقع مخاطبان را به اقدام تشویق کنیم. 

در نظر داشته باشیم که وقتی صحبت از «حکمرانی خوب» می‌شود، شبکه‌های اجتماعی تنها ابزاری در اختیار ترویج‌گران نیست، بلکه دولت نیز از آن برای ترویج ایده‌ها و روش‌های حکمرانی خود استفاده می‌کند. پس در این رقابت، توسعه دادن شبکه حمایتی و تولید دقیق محتوا می‌تواند فضای رقابتی را به نفع کمپین تغییر دهد. شبکه‌های اجتماعی بازتاب دهنده صدای جامعه هستند و این بهترین امکان برای دریافت نظرات مردم در مورد سیاست‌ها و ایجاد تغییرات اجتماعی است. به همین دلیل شبکه‌های اجتماعی در فعالیت‌های ترویج‌گری، کارکرد دو گانه دارد: هم فعالان کمپین را قادر می‌سازد تا این صداها را با اهداف کمپین هماهنگ سازند و هم دولت را قادر می‌سازد تا نبض جامعه را احساس و سیاست‌گذاری مشارکتی را در دستور کار قرار دهد. 

یکی از مهمترین اقدامات برای ترویج «حکمرانی خوب» در شبکه‌های اجتماعی، تلاش برای ارتباط‌گیری موثر با سیاست‌گذاران است. شبکه‌های اجتماعی تماس با سیاست‌گذاران را بسیار آسان کرده است. امروزه کمتر سیاستمداری است که در شبکه‌های اجتماعی فعال نباشد. فالو کردن آنها، گذاشتن کامنت در زیر پست‌های آنها، شرکت در نشست‌های لایو و طرح پرسش‌های مرتبط با کمپین از اقداماتی است که برای ارتباط‌گیری و تاثیرگذاری بر سیاست‌گذاران باید در دستور کار داشت. با این حال ممکن است آنها اعتنای چندانی به کامنت‌ها نداشته باشند، به همین دلیل دیدار با آنها در نشست‌های عمومی، حضور در دفاتر نمایندگان مجلس و یادآوری کامنت‌ها و پست‌ها در ارتباط چهره به چهره با آنها، می‌تواند آنها را مجاب به دیده شدن کامنت‌ها کند. 

برای آشنایی بیشتر با «حکمرانی خوب» و تاثیرات آن، مطالب «ایران وایر» را اینجا دنبال کنید. 

حکمرانی خوب چه رابطه‌ای با حقوق بشر دارد؟

حقوق بشر مجموعه‌ای از استانداردهایی است که دولت را در برابر شهروندان و جامعه مدنی صرف نظر از نژاد، جنسیت، ملیت، قومیت، زبان، مذهب یا هر موقعیت دیگری مسئول و پاسخگو می‌کند و حکمرانی خوب، تحقق استانداردهای حقوق بشر را ممکن می‌سازد. مثلا وقتی مبنای سیاست و قانون‌گذاری حقوق بشر باشد، دولت سطح بالاتری از انتظارات شهروندان را در سیاست‌گذاری تحقق بخشیده و وقتی حکمرانی خوب به معنای کارآمدی، پاسخگویی، مسئولیت پذیری و مشارکت‌پذیری، عملیاتی می‌شود، یعنی حاکمیت قانون، عدالت، برابری و آزادی به عنوان مبانی حقوق بشر، تحقق یافته است. پس برای برخورداری از حکمرانی خوب باید استیفای حقوق بشر، مطالبه‌ای ملی شود و برای لذت بردن از زندگی مبتنی بر حقوق بشر، باید برای تحقق حکمرانی خوب مبارزه کرد. 

 

در مقابل، جایی که حقوق بشر رعایت نمی‌شود، انتظار حکمرانی خوب، بیهوده است و وقتی حکمرانی خوب وجود ندارد، نقض حقوق بشر نیز پدیده‌ای رایج می‌شود. به این گزارش «ایران وایر» که با عنوان «معادله چند مجهولی مسمومیت سریالی دانش‌آموزان؛ سکوت والدین، معلمان و کادر درمان» منتشر شده دقت کنید. در این گزارش که به تکرار پدیده مسمومیت دانش‌آموزان مدارس قم پرداخته، بر این نکته تصریح دارد که در حکومت نشانه‌ای از پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری در برابر امنیت جانی و روانی دانش‌آموزان دیده نمی‌شود.  

 

با تمرکز بر این گزارش، می‌توان به درک بهتری از پیوند حکمرانی خوب و حقوق بشر رسید. این پیوند را در چهار حوزه کلی می‌توان اینگونه ارزیابی کرد: 

 

۱- استقرار نهادهای دموکراتیک 

مشارکت مردم در سیاست‌گذاری و تشویق مردم و جامعه مدنی در شناسایی و حل مشکلات موجود، مستلزم بنیان نهادن و تقویت نهادهای دموکراتیک مبتنی بر حقوق بشر است. حکمرانی برآمده از دل چنین نهادهایی، وفادار به حقوق بشر و متضمن استیفای حقوق شهروندان است.  

 

 

۲- ارائه خدمات عمومی 

ارائه خدماتی همچون آموزش، بهداشت، تغذیه، امنیت، ظرفیت دولت برای ارتقاء حقوق بشر را افزایش می‌دهد. یعنی دولتی که قادر است خدمات عمومی شایسته به شهروندان ارائه کند، از ظرفیت بالاتری برای حمایت از حقوق بشر نیز برخوردار است و برعکس وقتی حکمرانی قادر به تامین خدمات عمومی مورد نیاز شهروندان نیست، در نقض حقوق بشر نیز پیشروتر می‌شود چون بقای خود را به مسدود کردن مشارکت عمومی و بیان آزادانه انتقادات و اعتراضات گره می‌زند. 

 

۳- حاکمیت قانون 

استقلال قضایی، اصلاح نظام قانونگذاری با هدف بهبود قوانین، افزایش آگاهی عمومی نسبت به چارچوب‌های قانونی داخلی و بین‌المللی، ظرفیت‌سازی و اصلاح نهادهای اجرایی، به عنوان نتایج حاکمیت قانون، هم تضمین کننده حقوق بشر و هم مقوم حکمرانی خوب است. اما وقتی حاکمیت قانون جای خود را به مصلحت‌سنجی و اولویت‌بخشی به منافع فردی و گروهی می‌دهد، به سادگی دستگاه قضایی به ابزار اعمال قدرت نهادهای امنیتی تبدیل و چیزی از حقوق بشر و حکمرانی خوب باقی نمی‌ماند. 

 

۴- فساد زدایی 

حلقه چهارم پیوند حکمرانی خوب و حقوق بشر، در فساد زدایی است. فساد زدایی به عنوان یکی از اصول حیاتی حکمرانی خوب، وقتی تحقق پیدا می‌کند که شفافیت، پاسخگویی و مشارکت، به مبنای برنامه‌های عملیاتی ضد فساد تبدیل می‌شود، اصولی که زیربنای حقوق بشر است.  

 

اگر تراژدی مسمومیت دختران دانش‌آموز به سریال تبدیل می‌شود و بی‌پاسخ می‌ماند، نتیجه فقدان اعتقاد به حقوق بشر و تعهد به حکمرانی خوب است. شناخت اصول حکمرانی خوب گام اول این مبارزه است و «شفافیت» اصل اول آن.  

 

برای آشنایی بیشتر با «حکمرانی خوب» و تاثیرات آن، مطالب «ایران وایر» را اینجا دنبال کنید.