منصور رضوی، شهروند خبرنگار

بیستم تیرماه خبرگزاری «میزان» اعلام کرد ارزش سالانه قرارداد حق پخش ورزش کشور چیزی حدود ۲۵۰ میلیارد تومان خواهد بود. این مبلغ دربرگیرنده کلیه رشته های ورزش و سهمی است که سازمان صداوسیما باید برای پوشش تصویری تمامی رقابت های ورزشیمی پرداخت، نه فقط رشته فوتبال. صداوسیما دو روز بعد رقم را تکذیب کرد و حتی گفته شد درآمد سازمان در این حوزه به چنین رقمی نزدیک هم نمی شود.

برآورد در مورد آن چه صداوسیما باید فقط به رشته فوتبال می داد، طی چهار سال اخیر کارشناسی شده و به بن بست رسیده است. مردادماه سال 94، شبکه «الجزیره» امارات برای خرید امتیاز پخش بازی های لیگ برتر فوتبال ایران، پیشنهاد اولیه 180 میلیارد تومانی به فدراسیون فوتبال ارایه داد اما مقامات امنیتی کشور با فروش حق پخش فوتبال ایران به شبکه ماهواره ای مخالفت کردند. فدراسیون و باشگاه ها مجبور شدند به قرارداد یک طرفه صداوسیما و توافقی که با دولت بر سر قیمت حق پخش تلویزیونی رقابت های فوتبال ایران شده بود، تن بدهند؛ قراردادی به ارزش فقط 23 میلیارد تومان.

داستان تاسف بار این است که صداوسیما حتی همین مبلغ ناچیز را هم هرگز طی سال های اخیر به صورت کامل پرداخت نکرده است. آخرین مردی که مقابل صداوسیما می ایستاد، «علی کفاشیان» رییس وقت فدراسیون فوتبال و نایب رییس کنونی این فدراسیون بود. فروردین ماه سال 95 فدراسیونِ تحت مدیریت علی کفاشیان در بیانیه ای تند و در عین حال لبریز از کنایه خطاب به سازمان صداوسیما، نوشت: «پیشنهاد می‌شود سازمان محترم صداوسیما برای فصل آتی با ساخت فیلم‌ها و سریال‌های مختلف، جذاب و پرطرف دار، فضاهای خالی ناشی از عدم پخش مسابقات فوتبال را پر کند.»

بیانیه فدراسیون فوتبال در پاسخ به ادعاهای «یدالله سیفی»، مدیرکل بازرگانی سازمان صداوسیما صادر شد. سیفی ابتدا در مصاحبه با «باشگاه خبرنگاران جوان» مدعی شده بود صداوسیما فقط در سال ۹۳، ۴۳ میلیارد تومان به فدراسیون فوتبال کمک کرده است و بعد در گفت‌وگو با روزنامه «جام جم»، خبر از کمک ۳۵ میلیارد تومانی این سازمان به باشگاه‌های «استقلال» و «پرسپولیس» داد. هر دو مورد از سوی فدراسیون و باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس تکذیب شدند تا فدراسیون در بیانیه‌ای تند، مقابل صداوسیما قرار بگیرد.

فدراسیون فوتبال ایران با اسناد و مدارک ثابت کرد که حدفاصل سال های 1391 تا پایان سال 1394، صداوسیما فقط 42 میلیارد تومان به حساب فدراسیون و باشگاه ها ریخته است. نتیجه دعوای میان صداوسیما و علی کفاشیان، ممنوع التصویر شدن رییس وقت فدراسیون بود.

ممنوع التصویر شدن تنها تنبیه مورد نظر صداوسیما نبود؛ دو هفته بعد «محمود گودرزی»، وزیر وقت وزارت ورزش و جوانان خبر از توافق وزارت خانه با صداوسیما برای حق پخش تلویزیونی داد. وزیر وقت حتی اجازه ثبت نام کفاشیان برای انتخابات ریاست فدراسیون فوتبال را هم از او گرفت.

این نخستین بار نیست که وزارت ورزش و صداوسیما با هم همراه می شوند؛ این سازمان قدرت بالقوه خودش در تحریم و حمله به فوتبال ایران را داشته و دارد؛ نمونه اش، اتفاقی است که هفته گذشته افتاد. صداوسیما نه تنها حق پخش را نمی دهد که حتی از فدراسیون فوتبال بابت آگهی های محیطی هم طلب کار شده است.

«محمود اسلامیان»، عضو هیات رییسه فدراسیون فوتبال روز نهم آبان ماه در نمایشگاه مطبوعات به «ایسنا» گفت: «امارات و عربستان از طریق حق پخش، سالی ۱۰۰ میلیون دلار درآمد کسب می‌کنند که سالی ۴۰۰ میلیارد تومان می‌شود.»

او افزود: «در سال‌های گذشته صداوسیما سالی ۲۰تا ۳۰ میلیارد تومان به فدراسیون فوتبال می‌داد اما از وقتی که "سرافراز" به صداوسیما آمد، این پول را قطع کرد.»

دو روز قبل، یعنی هفتم آبان ماه نیز «صادق درودگر»، عضو هیات رییسه سازمان لیگ به خبرگزاری «مهر» گفته بود: «الان حق پخش تلویزیونی فوتبال ما باید بالغ بر ۴۰۰ میلیارد تومان باشد.»

او در مورد این که برآورد جدید خود را از کجا آورده توضیحی نداده است اما از دل فدراسیون فوتبال خبر می رسد که شبکه الجزیره برای دومین بار در تابستان امسال پا پیش گذاشته و با پیشنهادی بیش از 400 میلیارد تومان، درخواست خرید حق پخش رقابت های لیگ را داشته است.

درآمد سازمان صداوسیما از فوتبال قابل قیاس با درآمدهای دیگرش نیست. روز اول آبان ماه، تصویر سندی از دل سازمان صداوسیما بیرون آمد که خبر از درآمد بیش از 16 میلیارد تومانی این سازمان فقط از آگهی های قبل، حین و بعد از بازی استقلال و پرسپولیس داشت. خود فوتبال ایران از این درآمد هیچ سهمی نمی برد.

اما سازمان صداوسیما ولعی وصف ناپذیر در بلعیدن حق فوتبال دارد. این سازمان از فدراسیون فوتبال خواسته است در ازای پخش تصاویر آگهی های محیطی اطراف ورزشگاه ها، مبلغی به این سازمان پرداخت شود؛ مساله ای که به صورت کامل خلاف قوانین فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا است.

کنفدراسیون فوتبال آسیا تیرماه امسال از فدراسیون ایران خواسته بود هرچه سریع تر موضع صداوسیما ایران در قبال پرداخت حق پخش تلویزیونی را روشن کند. این کنفدراسیون تهدید کرده بود در صورتی که حق پخش پرداخت نشود، فوتبال ایران را آماتور اعلام و البته باشگاه های ایرانی را از حضور در رقابت های آسیایی محروم می کند.

فدراسیون ایران اما قانون کنفدراسیون آسیا را دور زد. قراردادی تنظیم کرد که در آن نشان می داد ارزش حق پخش تلویزیونی 250 میلیارد تومان تعیین شده و مدعی شد سازمان صداوسیما به وعده های خود پایبند است.

دور زدن واقعیت ها، سیمای ایران را بیش از قبل برای پرداخت نکردن حق فوتبال تهییج می کند. سازمان صداوسیما بهار سال 95 در پاسخ به بیانیه ای که علی کفاشیان صادر کرده بود، بیانیه ای داد و در آن نوشت: «اگر شرکت‌های تجاری به دادن تبلیغات محیطی اطراف زمین مسابقه رغبت دارند، نه به واسطه حضور تماشاگران بلکه به واسطه پخش آن از تلویزیون است.»

به همین دلیل، امسال در جریان بازی استقلال و «نفت» تهران، از پوشش تصویری کامل زمین بازی پرهیز کرد و تصاویر آگهی های کنار زمین را نشان نداد.

در همان بیانیه تند سازمان صداوسیما، نکته قابل توجهی وجود دارد که در صورت رسیدن به دست کنفدراسیون فوتبال آسیا، می توانست (و هنوز هم می تواند) فوتبال ایران را از حضور در تمامی رقابت های باشگاهی آسیا محروم کند. 
در بیانیه سازمان آمده است: «بر اساس اسناد و مصوبات قانونی، حقی به‌نام "حق پخش" که رسانه ملی را ملزم به پرداخت وجهی به فدراسیون فوتبال یا باشگاه‌ها کند، وجود ندارد.»

سازمان صداوسیما حتی می دانست پرداخت نشدن حق پخش تلویزیونی تا چه حد برای فوتبال ایران دردسر آفرین است. در آن بیانیه از شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام به‌عنوان نهادهایی نام‌ برده شده است که برای حل مشکل فدراسیون فوتبال و کنفدراسیون فوتبال آسیا برای عدم تعلیق فوتبال ایران پادرمیانی کرده‌اند.

فدراسیون فوتبال حالا اجازه ورود تمامی دوربین های سازمان صداوسیما به جز دوربین سیار برای پخش زنده را گرفته است. دوربین های شبکه های «ورزش»، «خبر»، «سه» و «یک» سیما حق ورود به ورزشگاه را ندارند و حتی همین مساله باعث موضع گیری سخت تر سازمان در قابل فدراسیون فوتبال شده است.

بدهی کنونی سازمان صداوسیما به باشگاه های ایران بیش از 150 میلیارد تومان شده است؛ بدهی انباشته ای که طی سه سال اخیر سازمان حاضر به پرداخت آن نیست. از سویی دیگر، بدهکاری باشگاه های ایران هم می تواند باعث حذف آن ها از لیگ قهرمانان آسیا شود.

روز نهم آبان ماه «محمدباقر نوبخت»، سخن گوی دولت در نمایشگاه مطبوعات گفت: «دولت بدهی دو باشگاه استقلال و پرسپولیس را تقبل می کند و نخواهیم گذاشت این دو باشگاه کشوری دچار مشکل شوند.»

خبر شبکه سه سیما این گونه تحلیل کرد: «بدهی استقلال و پرسپولیس وبال گردن دولت.»

استقلال و پرسپولیس هنور وبال گردن دولت هستند چون از درآمد بیش از 16 میلیارد تومانی دربی، ریالی به آن ها پرداخت نمی شود. سازمان صداوسیما بدون فوتبال ورشکسته است و البته دارد فوتبال را ورشکسته می کند.

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}