گزارش

گلستان هفتم در رسانه‌ها؛ تحریف و تهدید

۳ اسفند ۱۳۹۶
نیوشا صارمی
خواندن در ۴ دقیقه
صفحه اول روزنامه‌های شرق، آرمان، ایران و شهروند
صفحه اول روزنامه‌های شرق، آرمان، ایران و شهروند

دوشنبه شب گذشته، هم‌زمان با درگیری های خشونت‌آمیز میان دراویش گنابادی و پلیس ونیروهای امنیتی در محدوده خیابان «پاسداران» تهران، سه مأمور پلیس در حمله یک اتوبوس به میان جمعیت کشته شدند، دو نیروی بسیجی در جریان این وقایع جان خود را از دست دادند و ده ها نفر از دراویش مجروح شدند. اخبار و حواشی مربوط به این درگیری ها کم نبود اما مطبوعات و رسانه های داخل ایران به صورت محدود و محتاطانه به آن پرداختند. 

جنجال آفرین ترین خبر مربوط به نقلی قول تحریف شده ای بود که روزنامه «شرق» از «حمید فرخ نژاد»، بازیگرسینما منتشر کرد. این بازیگر در یک پست اینستاگرامی نوشته بود: «به دلیل اشراف منزلم به گلستان هفتم، شاهد درگيری گسترده در اين محل بودم. شهادت می‎دهم اگر درايت نيروی انتظامی نبود، ماجراجويی آقايان لباس شخصی و عصبانيت دراويش منجر به فاجعه ای با تلفات انسانی بالا می شد.» 

این روزنامه اما عبارت «آقایان لباس شخصی» را از متن اصلی حذف کرد و نوشت: «ماجراجویی و عصبانيت دراويش [می توانست منجر] به فاجعه ای با تلفات انسانی بالا شود.»
تحریف سخنان حمید فرخ نژاد واکنش های زیادی را از سوی روزنامه نگاران، فعالان مدنی و کاربران در شبکه های اجتماعی به دنبال داشت.  «حسین رونقی»، وب نگار و فعال اجتماعی نوشت: «عمل روزنامه شرق در تحریف سخنان حمید فرخ‌نژاد و مقصر جلوه دادن دراویش گنابادی اوج وقاحت و بی‌شرمی یک نشریه است!» 

پس از بالا گرفتن موج اعتراضات در شبکه های اجتماعی، روزنامه شرق در صفحه توییتر خود عذرخواهی کرد: «نوشته اینستاگرامی آقای حمید فرخ‌نژاد در شماره امروز روزنامه به‌دلیل حذف عبارت "آقایان لباس شخصی" معنای دیگری را به ذهن مخاطب می‌رساند. روزنامه شرق ضمن عذرخواهی از مخاطبان و افکار عمومی، متن کامل را در شماره فردا منتشر خواهد کرد.»
«مسعود کاظمی»، روزنامه نگار اما به نکته ای دیگر اشاره کرد و توییترش نوشت:«یکی از گزارش های امروز کیهان علیه دراویش، نقل قول مستقیم از دبیر سیاسی روزنامه شرق بود. شرق هم که با سانسورِ جانِ کلامِ حمید فرخ‌نژاد تلاش کرد واقعیت ماجرا را تغییر دهد. غمگینم از این سقوط.»

اشاره او به توییت هایی بود که «مازیار خسروی»، دبیر روزنامه شرق نوشته بود. 

جز حاشیه های روزنامه شرق، دیگر روزنامه های اصلاح طلب محتاطانه به ماجراهای گلستان هفتم پرداختند. «غلامعلی دهقان» در مقاله ای در روزنامه «ایران» نوشت: «آن چه دوشنبه شب در گلستان هفتم رخ داد و دیده شد، هیچ نشانی از عرفان واقعی در آن دیده نمی‌شد. تاریخ عرفان و تصوف در ایران نشان داده است که این افراد دارای نحله‌های گوناگون بوده‌اند و برخی به دنبال نور بوده و برخی دیگر به دنبال جمال و زیبایی.»

روزنامه های «اعتماد» و «وقایع اتفاقیه» هم اغلب به انتشار نقل قول ها و سخنانی از خبرگزاری ها و منابع رسمی اکتفا کردند. روزنامه نزدیک به دولت، یعنی «شهروند» دیروز با شرح ماجرای گلستان هفتم، پیشینه ای هم از دراویش گنابادی منتشر کرد. این روزنامه  با اشاره به این که «نورعلی تابنده» (ملقب به «مجذوب علیشاه» و زاده ۲۱ مهرماه ۱۳۰۶ در گناباد)، قطب سلسله «نعمت‌اللهی سلطان‌ علیشاهی گنابادی» در انتخابات ریاست‌جمهوری ‌سال ۸۸ از «مهدی کروبی» حمایت کرد، نوشت: «در میان چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب، کروبی تنها کسی بود که در نامه‌هایی به مقامات مسوول، ازجمله وزیر اطلاعات وقت و مراجع تقلید، به تخریب حسینیه دراویش گنابادی و آزار آن ها انتقاد کرده بود.»

این روزنامه به گوشه ای از دشواری هایی که دراویش در این سال ها با آن مواجه بودند هم اشاره داشت: «روند تخریب حسینیه‌ها و بازداشت دراویش گنابادی از سال‌های ابتدایی ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد شدت گرفته بود و ‌سال ۸۷ تعدادی از دراویش گنابادی در مقابل مجلس تجمع کردند و نور علی تابنده آن روز را به‌عنوان روز درویش نام گذاری کرد.» 

البته دیروز در یک رویداد غیرمنتظره، «عبدالرسول وصال»، مدیرمسوول روزنامه شهروند از کار برکنار شد. اعضای تحریریه این روزنامه نوشتند او را بدون توضیح، بدون دلیل و بدون اخطار برکنار کردند. 

در سوی دیگر ماجرا، روزنامه های اصول گرا رویکرد خاص خودشان را داشتند؛ «حسین شریعتمداری»، مدیرمسوول کیهان با اشاره به سخن حسن روحانی که گفته بود از روز اول به پلیس دستور دادیم بدون اسلحه وارد صحنه شود، نوشت: «آیا تصور نمی‌کنید اگر توماس جفرسون -از واضعان دموکراسی امریکا- سر از خاک بیرون می‌کرد، به جنابعالی پرخاش کرده و می‌گفت این روش که شما دنبال می‌کنید، آنارشیسم است نه دموکراسی؟ و با عرض پوزش باید از رییس‌جمهور محترم پرسید چرا نسخه بدون اسلحه را در حفاظت از خود به کار نمی‌گیرید و خلع سلاح را از تیم حفاظت خود شروع نمی‌فرمایید؟» 

«جوان»، روزنامه منتسب به سپاه پاسداران هم رویه ای مشابه داشت و در یادداشتی آورد: «ناجا مظلومانه و با دست خالی و حسب آن چه از بالا دستور رسيده بود، بدون آتش گلوله مقابل آشوب و حملات مرگبار كسانی ايستاد كه هميشه شعار می‌دادند تجمعات ما مسالمت آميز و بدون خشونت است.»

روزنامه «وطن امروز» نیز امروز در گزارشی نوشت بخشی از دولت به خاطر «سهل انگاری» و «مماشات»، مسوول کشته شدن نیروهای انتظامی هستند.
رویکرد این رسانه ها در واقع تشویق دولت به برخورد شدیدتر با معترضان بود. مخاطب آن ها البته تنها دولت نبود؛ روزنامه جوان در گزارشی که امروز منتشر کرده، نوشته است: «برخورد عاجل قوه قضاییه با لیدرهای این غائله و فعالان میدانی آن علاج کار است.» 

 

مطالب مرتبط:

درگیری میان پلیس و دراویش؛ پنج نفر کشته و دست‌کم ۳۰۰ نفر بازداشت شدند

مجذوبان نور: چند درویش در بیمارستان جان باختند

پلیس: سه مامور در درگیری با دراویش کشته شدند

ثبت نظر

ویدیو

زنان خانه‌دار رادیو معارف گوش کنند و از ولایت دفاع کنند

۳ اسفند ۱۳۹۶
زنان خانه‌دار رادیو معارف گوش کنند و از ولایت دفاع کنند