ایالات متحده پیش‌نویس قطع‌نامه جدیدی را برای تمدید تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی به اعضای «شورای امنیت» سازمان ملل متحد داده است تا نظر خود را درباره آن اعلام کنند.

پیشنویس قبلی قطع‌نامه شامل یک مقدمه طولانی بود در نسبت دادن حمله به نفت‌کش‌ها در خلیج فارس توسط ایران، صدور تسلیحات به گروه‌های شبه نظامی شیعه و پشتیبانی از حملات انجام شده به تاسیسات نفتی و فرودگاهی عربستان سعودی و براساس ماده ۴۱ فصل هفتم «منشور ملل متحد»، تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی را تمدید می‌کرد. آن پیش‌نویس ۳۵ بند داشت.

ماده ۴۱ منشور مربوط به اقدامات تحریمی شورای امنیت است. مطابق این ماده، شورای امنیت می‌تواند تصمیم بگیرد که برای اجرای تصمیماتش، از اعضای سازمان ملل متحد بخواهد تمام یا قسمتی از روابط اقتصادی و حتی سیاسی خود را با کشوری که هدف قطع‌نامه است، قطع کنند.

با مسجل شدن وتوی این پیش‌نویس، امریکا پیش‌نویس قطع‌نامه تازه‌تری به اعضای شورای امنیت داده که در مقایسه با قطع‌نامه قبلی، خلاصه است. قطع‌نامه پیشنهادی تازه در چهار پاراگراف تنظیم شده و بسیار کوتاه است.

پاراگراف اول، قطع‌نامههای لغو شده شورای امنیت درباره ایران و قطع‌نامه ۲۲۳۱ را یادآوری کرده است. پاراگراف دوم، اجرای کامل بندهای مربوط به تحریم تسلیحاتی و محدودیت آزمایش موشک‌های بالستیک را برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی ضروری دانسته است. پاراگراف سوم بر اساس ماده ۴۱ منشور ملل متحد، بندهای مربوط به لغو تحریم تسلیحاتی ایران در ۲۷ مهرماه ۱۳۹۹ را تا تصمیم‌گیری بعدی شورای امنیت تمدید کرده است. در پاراگراف چهارم(آخر) نیز اعلام شده است که موضوع ایران را در دستور کار بعدی خود باقی نگه می‌دارد.

پیش‌نویس این قطع‌نامه از طریق اندونزی که رییس دوره‌ای شورای امنیت در ماه جاری میلادی است، به سایر اعضا ایمیل شده و قرار است اعضای دایم و غیردایم شورای امنیت نظرات خود را به رییس ارایه کنند تا در نهایت موضع این شورا درباره پیش‌نویس قطع‌نامه تازه مشخص شود.

چین و روسیه پیش از این با تمدید تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی ایران مخالفت کرده بودند. قطع‌نامه پیشنهادی جدید گرچه بسیار خلاصه تنظیم شده است اما هم‌چنان تحریم تسلیحاتی را که ۱۳ سال پیش شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی وضع کرده بود، تمدید می‌کند.

این وضعیت به این معنا است که موضوع اصلی اختلاف که احتمال وتوی پیش‌نویس را بسیار زیاد کرده بود، یعنی تمدید تحریم هم‌چنان پابرجا است. تفاوتی که پیش‌نویس جدید با قطع‌نامه پیشنهادی قبلی دارد، این است که این طرح صرفا تحریم تسلیحاتی ایران را بدون هیچ جزییات تازه‌ای، تا زمان تصمیم بعدی شورای امنیت تمدید کرده است. در صورتی که پیش‌نویس اول، جزییاتی از جمله نظام بازرسی هواپیماها و کشتی‌هایی که از مقصد یا به مبدا ایران حرکت می‌کنند یا از حریم هوایی و آب‌های این کشور می‌گذرند را در بر می‌گرفت.

حذف این بندها از پیش‌نویس قطع‌نامه با هدف همراه کردن چین و روسیه بوده اما احتمال وتوی این پیش‌نویس کاهش پیدا نکرده است. ایالات متحده اصرار دارد تا پیش از ۲۷ مهرماه که آخرین روز تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی است، تکلیف موضوع را روشن کند؛ به ویژه که با در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری امریکا، تمرکز بر فعالیت‌های خارجی، از جمله موضوع ایران در درون دولت «دونالد ترامپ» کمتر خواهد بود.

امریکا تهدید کرده است که در صورت تمدید نشدن تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی، از طریق قطع‌نامه ۲۲۳۱ و «مکانیسم ماشه» یا بازگشت خودکار تحریم‌ها، همه تحریم‌های بین‌المللی لغو شده علیه ایران را احیا خواهد کرد.
«محمدجواد ظریف»، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی برای اولین بار تایید کرده است که ایالات متحده امکان چنین کاری را دارد اما به تعبیر او، بازگشت تحریم‌ها مورد پذیرش جامعه جهانی قرار نخواهد گرفت.

 برای بازگشت همه تحریم‌های لغو شده شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی، ایالات متحده فرصت اندکی دارد و در صورت وتوی پیش‌نویس قطع‌نامه تمدید تحریم، باید حداکثر یک ماه پیش از پایان تحریم تسلیحاتی ایران، یعنی تا ۲۷ شهریور اقدامات خود را انجام داده باشد تا در پایان سی‌امین روز اجرای مکانیسم ماشه، تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی تمدید شده باشد و هیچ وقفه‌ای بین تحریم شکل نگیرد.

به نظر می‌رسد که تلاش امریکا از طریق ارایه پیش‌نویس‌های مختلف برای تمدید تحریم تسلیحاتی جمهوری اسلامی، مشروعیت دادن به فرایند بازگشت کل تحریم‌های بین‌المللی ایران باشد.

مطالب مرتبط:

جزییات اختصاصی از پیش‌نویس قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران

پیامد‌های گزارش جدید دبیرکل سازمان ملل؛ از تمدید تحریم تسلیحاتی تا پاسخگویی به عربستان

توییت ظریف درباره قطع‌نامه ۲۲۳۱؛ غلط‌انداز و دور از نزاکت دیپلماتیک

اروپا می‌خواهد هم امریکا را راضی کند، هم چین و روسیه؛ طرح تمدید تسلیحاتی ایران

ماهیت تهدید روحانی در نامه‌اش به رهبران ۵ کشور چیست؟

{[ breaking.title ]}

{[ breaking.title ]}