گزارش

صدور حکم زندان پس از ۲۰ سال؛ همه پرونده‌های حسین موسویان

۴ اسفند ۱۴۰۰
احسان مهرابی
خواندن در ۶ دقیقه
موسویان بازداشت مرتضی فیروزی، سردبیر ایران نیوز را اقدام وزارت اطلاعات علیه خود می دانست
موسویان بازداشت مرتضی فیروزی، سردبیر ایران نیوز را اقدام وزارت اطلاعات علیه خود می دانست
حسین موسویان مدتی پس از بازداشت در سال ۸۶ از ایران خارج شد و در دولت روحانی بازگشت و در مراسم ختم مادر ظریف مشاهده شد
حسین موسویان مدتی پس از بازداشت در سال ۸۶ از ایران خارج شد و در دولت روحانی بازگشت و در مراسم ختم مادر ظریف مشاهده شد
موسویان پس از بازگشت از آلمان تصمیم به فعالیت سیاسی داشت و هاشمی رفسنجانی نوشته که او برای تاسیس حزب «استقلال» با او مشورت کرده است
موسویان پس از بازگشت از آلمان تصمیم به فعالیت سیاسی داشت و هاشمی رفسنجانی نوشته که او برای تاسیس حزب «استقلال» با او مشورت کرده است
موسویان سال ۸۶ به اتهام جاسوسی بازداشت شد و وزارت اطلاعات او را متهم کرد که اطلاعاتی محرمانه در مورد فعالیت اتمی ایران را در اختیار سفارت بریتانیا در تهران قرار داده‌ است
موسویان سال ۸۶ به اتهام جاسوسی بازداشت شد و وزارت اطلاعات او را متهم کرد که اطلاعاتی محرمانه در مورد فعالیت اتمی ایران را در اختیار سفارت بریتانیا در تهران قرار داده‌ است
حکم جدید برای موسویان به اتهام فساد چند ماه پس از درخواست ها برای اخراج او از دانشگاه پرینستون صادر شده است
حکم جدید برای موسویان به اتهام فساد چند ماه پس از درخواست ها برای اخراج او از دانشگاه پرینستون صادر شده است
موسویان در دوره اکبر هاشمی رفسنجانی سفیر ایران در آلمان بود و خود متهم به نقش داشتن در ترور مخالفان جمهوری اسلامی در این کشور از جمله رستوران میکونوس بود
موسویان در دوره اکبر هاشمی رفسنجانی سفیر ایران در آلمان بود و خود متهم به نقش داشتن در ترور مخالفان جمهوری اسلامی در این کشور از جمله رستوران میکونوس بود

روز دوم اسفند ۱۴۰۰، سخن‌گوی قوه قضاییه از صدور ۱۱ ماه  حکم حبس برای «حسین موسویان»، سفیر سابق جمهوری اسلامی در آلمان خبر داد. 

«ذبیح‌الله خداییان» گفت پرونده موسویان مربوط به سال ۱۳۸۰ و زمانی است که او به عنوان مشاور وقت منطقه آزاد کیش فعالیت می‌کرده است: «آقای موسویان در سال ۱۳۸۰ به عنوان مشاور وقت منطقه آزاد کیش، شخصی را به نام خدایار علم بیگی به منطقه آزاد معرفی و اعلام می‌کند که این فرد می‌تواند دو میلیارد یورو سرمایه‌گذاری انجام دهد. در همان زمان ۲۰۰ هکتار از اراضی کیش با یک ثمن به علم‌بیگی واگذار می‌شود و این فرد نیز به تعهدات خودش عمل نمی‌کند.»

حسین موسویان پس از دوره سفارت، مدتی معاون «حسن روحانی»، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی و از مذاکره کنندگان اتمی و سپس معاون او در مرکز تحقیقات مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. درباره موسویان و حکم زندانی که پس از ۲۰ سال برای او صادر شده است، چه می‌دانیم؟

*** 

حسین موسویان از جمله معدود دیپلمات‌های ارشد جمهوری اسلامی است که هم به اتهام «جاسوسی» بازداشت و هم به اتهام «فساد اقتصادی» به زندان محکوم شده است. نزدیکان «اکبر هاشمی رفسنجانی» بازداشت موسویان به اتهام جاسوسی را انتقام «محمود احمدی‌نژاد» از دولت‌های سابق می‌دانند و می‌گویند صدور حکم جدید برای پرونده مربوط به ۲۰ سال پیش، اتفاقی غیر معمول است.

حکم جدید برای موسویان به اتهام فساد، چند ماه پس از درخواست‌ها برای اخراج او از «دانشگاه پرینستون» صادر و با فایل صوتی فساد در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فعالیت‌های اقتصادی پسران «علی شمخانی» هم‌زمان شده است.

حسین موسویان کیست؟

حسین موسویان که در امریکا تحصیل کرده است، اولین سردبیر روزنامه انگلیسی زبان «تهران تایمز» بود و در سال ۱۳۶۴ به سمت مدیر امور اداری و مالی مجلس منصوب شد. از این جهت، او رابطه نزدیکی با اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس جمهوری وقت داشت و پس از آن نیز از جمله سفرایی بود که به صورت مستمر با او دیدار می‌کرد.

موسویان هم‌چنین از جمله مقاماتی بود که برای بهبود روابط با عربستان سعودی مامور شد و در سال ۱۳۷۳، به همراه «مهدی هاشمی»، با «ملک‌فهد»، پادشاه و دیگر مقامات این کشور دیدار کردند.

در این دوره، هاشمی رفسنجانی می‌کوشید روابط با غرب را بهبود بخشد و حسین موسویان نیز نقش مهمی در این رابطه داشت. 

یکی از موضوعات مورد بحث مربوط به آزادی گروگان‌های غربی در لبنان و هم‌چنین درگیری‌ها در این کشور بود. هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود چندین بار به گفت‌وگوی موسویان با او درباره نحوه مبادله اسرای لبنانی و اسرائیلی و جنازه‌های دو طرف صحبت کرده است.

صدور حکم دادگاه «میکونوس» و احضار سفرای کشورهای اروپایی باعث شد که موسویان نیز از آلمان به ایران بازگردد. اما پس از عادی شدن روابط در دولت «محمد خاتمی»، «احمد عزیزی» جایگزین او شد.

موسویان پس از بازگشت به ایران، تصمیم به فعالیت سیاسی داشت. اکبر هاشمی رفسنجانی نوشته که او برای تاسیس حزب «استقلال» با وی مشورت کرده است. موسویان اما عضو موسس حزب «اعتدال و توسعه» شد که نزدیک به هاشمی رفسنجانی بود.

سابقه درگیری موسویان با وزارت اطلاعات و قوه قضاییه به چه زمانی بر می‌گردد؟

سابقه برخورد نهادهای امنیتی با حسین موسویان و نزدیکانش به سال ۱۳۷۶ باز می‌گردد که «مرتضی فیروزی»، سردبیر «ایران نیوز» و از افراد نزدیک به موسویان به اتهام «جاسوسی برای ژاپن» بازداشت شد. 

هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود نوشته که موسویان معتقد بوده است وزارت اطلاعات با بازداشت فیروزی می‌خواهد به او ضربه بزند. هاشمی رفسنجانی نیز این پرونده را عجیب خوانده بود.

مرتضی فیروزی ابتدا به اعدام محکوم شد اما این حکم به سه سال زندان کاهش یافت.

موسویان در دوره اکبر هاشمی رفسنجانی، سفیر ایران در آلمان بود و خود متهم به نقش داشتن در ترور مخالفان جمهوری اسلامی در این کشور، از جمله رستوران میکونوس بود.

او اما در مقام سفیر، نقش ایران در این اتفاقات را تکذیب کرد و پس از آن نیز در کتابش نوشت که «سعید امامی»، معاون وقت وزیر اطلاعات بدون حضور او با مقامات امنیتی آلمان گفت‌وگو کرده است.

سفیر سابق ایران در آلمان نوشته بود: «مقامات امنیتی از هر دو کشور درخواست کرده بودند من در این جلسات شرکت نکنم. بعدها من از یک منبع آلمانی آگاه شدم که موضع امامی در آن جلسه این بود که ایران در این ترور دخالت نداشته است.»

موسویان هم‌چنین دلیل صدور حکم دادگاه میکونوس برای رهبر، رییس جمهوری وقت و چند مقام ارشد را مربوط به کشف کشتی «ایران‌کلاهدوز» دانسته بود.

اسفند ۱۳۷۴، کشتی ایران کلاهدوز با باری به مقصد مونیخ، در «آنتورپ» بلژیک توسط نیروهای پلیس و امنیتی مورد بازرسی قرار گرفت و در آن محموله‌‌، خمپاره‌اندازهای قوی کشف شد.

موسویان به تهران آمد و با هاشمی رفسنجانی ملاقات کرد و شنید که مقامات امنیتی و اطلاعاتی به هاشمی گزارش داده‌اند که از ماجرای کشتی آگاه نبوده‌اند و گفت که آیت‌الله «علی خامنه‌ای» دستور یك پی‌گیری و رسیدگی کامل را داده‌ است. 

بعدها هاشمی رفسنجانی گفت سعید امامی موشک‌هایی را بدون اطلاع او، برای زدن «مجاهدین خلق» به اروپا فرستاده است.

موسویان در کتاب خود به نقل از مقامات آلمانی نوشت که امریکا موضوع این کشتی را به اروپا خبر داده بود و آن‌ها شماره‌ کانتینر و شماره‌ صندوق‌هایی را که خمپاره‌ها در آن‌ها جای داده شده بودند را از قبل داشتند: «حتی نام افرادی که محموله را در بندر مبداء، بندر‌عباس، به کشتی منتقل کردند، می‌دانستند.»

ماجرای بازداشت موسویان در سال ۱۳۸۶ چه بود؟

سفیر سابق ایران در آلمان پس از سفارت، در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت می‌کرد و در دولت دوم خاتمی، عضوی از تیم مذاکره اتمی ایران به ریاست حسن روحانی شد.

موسویان را سال ۱۳۸۶ به اتهام جاسوسی بازداشت کردند و وزارت اطلاعات او را متهم کرد که اطلاعاتی محرمانه در مورد فعالیت اتمی ایران را در اختیار سفارت بریتانیا در تهران قرار داده‌ است.

محمود احمدی‌نژاد نیز خواستار افشای مکالمات موسویان با دیپلمات‌های غربی شد و گفت: «عده‌ای قاضی پرونده را تحت فشار سنگین قرار داده‌اند تا جاسوس را تبرئه کنند.»

در نهایت اما یک سال بعد، او را از اتهام جاسوسی تبرئه و به اتهام اخلال در امنیت ملی، به دو سال حبس تعلیقی محکوم کردند.

موسویان مدتی بعد از ایران خارج شد و سال ۱۳۹۲، در دولت روحانی به ایران بازگشت. 

مواضع موسویان در سال‌های اخیر در حمایت از جمهوری اسلامی بوده و از جمله در مستندی که درباره «قاسم سلیمانی»، فرمانده کشته شده نیروی «قدس»، شاخه برون‌مرزی سپاه ساخته شده است، مدعی شد پس از کشته شدن سلیمانی، همسر «برایان هوک»، نماینده ویژه پیشین امریکا در امور ایران از شدت نگرانی برای همسرش، دچار لرزش شده بود.

پس از این سخنان، درخواست‌هایی برای قطع همکاری دانشگاه پرینستون با موسویان مطرح شد.

پرونده جدید موسویان چیست؟

ذبیح‌الله خداییان، سخن‌گوی قوه قضاییه خبر داده که برای حسین موسویان حکم ۱۱ ماه زندان صادر شده است.

به گفته خداییان، موسویان در سال ۱۳۸۰ به عنوان مشاور وقت منطقه آزاد کیش، شخصی را به نام «خدایار علم بیگی» به منطقه آزاد معرفی و اعلام می‌کند که این فرد می‌تواند دو میلیارد یورو سرمایه‌گذاری انجام دهد و در همان زمان ۲۰۰ هکتار از اراضی کیش با قیمت پایین به علم‌بیگی واگذار می‌شود و این فرد نیز به تعهدات خودش عمل نمی‌کند.

این پرونده بر اساس گزارش سازمان بازرسی کل کشور، تشکیل شده اما زمان این گزارش اعلام نشده است.

صدور این حکم پس از حدود ۲۰ سال از این اتفاق اما برخوردی نامعمول است و مشخص نیست که عنوان دقیق اتهام موسویان چه بوده است. 

در سال ۱۳۸۶، هم‌زمان با بازداشت موسویان به اتهام جاسوسی، موضوع پرونده اقتصادی او نیز مطرح شد اما پرونده در ۱۴ سال گذشته پی‌گیری نشده بود.

صرف معرفی یک سرمایه‌گذار نمی‌توانسته است برای موسویان تخلف محسوب شود مگر این که موضوعاتی چون دریافت رشوه و تخلفات دیگر مطرح بوده باشد که در سخنان مقامات قوه قضاییه به آن اشاره نشده است.

ثبت نظر

استان‌وایر

یعقوب یادعلی،رمان‌نویس برجسته ایرانی در آمریکا درگذشت

۴ اسفند ۱۴۰۰
خواندن در ۱ دقیقه
یعقوب یادعلی،رمان‌نویس  برجسته ایرانی در آمریکا درگذشت