این مطلب خلاصهای است از آنچه در روز ۲۷خرداد۱۴۰۴ در رسانههای عبری منتشر شده است. «ایرانوایر » مطالب رسانههای عبری را بدون تغییر در ادبیات آنها مرور کرده است و انتشار این خلاصه به معنای تایید آنها از سوی ایرانوایر نیست.
گزارشهای خبری
در این بخش بررسی میکنیم که چگونه سه رسانه Ynet، Haaretz و C14 درباره اقدامات نظامی، تحولات سیاسی و واکنشهای بینالمللی از جنگ اسراییل و ایران، گزارش میدهند.
گزارشهای خبری Ynet.co.il
پوشش خبری Ynet روی رویدادهای فوری و اثرات مستقیم آنها بر مردم اسراییل و ارتش تمرکز دارد. برای مثال، به نمونههایی از تیترهای «شلیک موشکهای ایران میلیونها نفر را در سراسر اسراییل به پناهگاه فرستاد»، «سرباز دوم در حمله انفجاری در غزه کشته شد» و «موشکها در نقطه تقاطع درگیری ایران و اسراییل» میتوان اشاره کرد که به شکل مستقیم به پیامدهای ملموس جنگ برای شهروندان و نیروهای نظامی اسراییل میپردازند.
این رسانه همچنین توانمندیهای نظامی عملیاتی ارتش اسراییل را پوشش میدهد. مثل مقالههایی با عنوان «پهپادهای کشنده اسراییل چگونه در ایران عمل میکنند» یا «ارتش اسراییل: ماه گذشته نیروهای ما یک کارمند سازمان ملل را در غزه کشتند.»
Ynet به واکنشهای بینالمللی هم میپردازد. برای مثال: «اروپاییها توافق کردند ورزشکاران اسراییلی گیر افتاده را میزبانی کنند»، یا به مسایل بشردوستانه اشاره میکند: «حادثه کمک غذایی غزه.»
در حالی که بهنظر میرسد Ynet تلاش میکند گزارشهای خبری ارایه بدهد، اما اغلب به رویدادها از دید امنیت ملی اسراییل میپردازد و تمرکز آن بر تهدیدها علیه اسراییل و پاسخهای اسراییل به این تهدیدها است.
گزارشهای خبری هاآرتص Haaretz.co.il
Haaretz که به تحلیلها و گزارشهای تحقیقیاش شناخته میشود، فراتر از خبر و گزارشهای خبری میرد. بخش خبری این رسانه، زمینهها و دلایل زمینهای اقدامات نظامی و تصمیمات سیاسی را بررسی میکند.
برای مثال، گزارشهایی مانند «۱۰ نفر در حملات راکتی در تمره و باتیام کشته شدند، ۳ نفر مفقودند؛ ارتش اسراییل به ایرانیها: از تاسیسات تسلیحاتی دوری کنید» و «۳ نفر زیر آوار در باتیام مفقودند: موشک صدها کیلوگرم مواد منفجره داشت، کسانی که در اتاقهای امن بودند آسیبی ندیدند» به پیامدهای انسانی و کارایی سامانههای دفاع مدنی اشاره دارد.
Haaretz همچنین تمرکز زیادی بر تهدیدهای هستهای و تحولات دیپلماتیک دارد. مثلا در گزارشهایی درباره «برنامه هستهای ایران» و «هشدار آژانس بینالمللی: احتمال نشت رادیواکتیو پس از حمله به نطنز» به ابعاد استراتژیک ماجرا اشاره میکند.
این رسانه نقش ایالات متحده را هم در جنگ اسراییل و ایران، پررنگ ارزیابی میکند. مثلا نقلقولی از «دونالد ترامپ» رییسجمهور آمریکا که میگوید «اگر به ما حمله شود، ایران را طوری میزنیم که سابقه نداشته؛ اما هنوز امکان توافق هست»، نشان میدهد که توجه زیادی به تلاشهای دیپلماتیک جهانی دارد و تحلیلهایش بیشتر بر برخوردهای استراتژیک متمرکز است.
گزارشهای Haaretz حتی هنگام ارایه واقعیتها، غالبا با لحنی تردیدآمیز نسبت به روایتهای رسمی یا ادعاهای دولت همراه هستند، که با خط مشی لیبرال و انتقادی این رسانه همراستا است.
گزارشهای خبری C14.co.il
پوشش خبری C14 بهطور مشخص با تاکید شدید بر موفقیتهای نظامی اسراییل و اقدامات نظامی آن میپردازد.
تیترهایی مانند «در عرض ۱۲ ساعت: ۵ حمله موشکی از ایران به اسراییل، هیچ شهروندی آسیب ندید»، «تصاویر: نیروی هوایی موشکها را شناسایی و سلول پرتاب را نابود کرد» و «نیروهای ما رییس جدید ستاد ارتش ایران را حذف کردند: بالاترین فرمانده کشته شد» پیوسته تصویری از تسلط و کارآمدی اسراییل ارایه میدهند.
گزارشهای خبری این رسانه بهطور مرتب از شکستهای ایران نیز میگویند، بهعنوان نمونه: «خبرگزاری فارس تایید کرد: حمله سایبری خدمات آنلاین بانک را مختل کرد» یا «بهجای حملات سنگین، موشکپراکنی قطرهای در طول روز: تغییر تاکتیک ایران» که تلاش دارد روایتگر عقبنشینی یا اشتباههای محاسباتی ایران باشد.
این رسانه همچنین بر بازنشر مداوم نقلقولهایی تند و تهدیدآمیز از مقامات اسراییلی تمرکز دارد. مثل «وزیر کاتس بار دیگر خطاب به خامنهای هشدار داد: به دیکتاتور ایرانی هشدار میدهم»، که نشاندهنده رویکرد تهاجمی در این رسانه است.
در تحلیل رسانهای میتوان به لحن گزارشهای خبری هم پرداخت که معمولا در این رسانه احساسی هستند و بر روایتهایی تمرکز دارد که «روحیه ملی» را بالا ببرد و از «اقدام قاطع» اسراییل مقابل جمهوری اسلامی حمایت کند. مانند عنوان «نتانیاهو در ایران قهرمان ملی شد: کاری کرد که هیچکس جراتش را نداشت.» این نوع پرداختن به وقایع نشان میدهد که تمرکز این رسانه روی تقویت مخاطب داخلی و حامیان دولتی است.
تفاوتها در پوشش گزارشهای خبری
با مروری بر تیترها و گزارشهای این سه رسانه میتوان دریافت که نحوه ارایه مطالب درباره اثربخشی جنگ اسراییل و ایران، در این سه رسانه بهشکل قابل توجهی متفاوت است.
رسانه Ynet به تاثیر موشکهای ایران و تلفات اسراییلیها اشاره میکند و خطر فوری را میپذیرد. اما Haaretz بر هزینه انسانی و کارایی اقدامات تدافعی تمرکز دارد. در مقابل، C14 تاکید میکند که «هیچ شهروندی آسیب ندیده» و تهدیدهای اسراییل علیه ایران را در نابودی اهداف نظامی خود، برجسته میسازد.
تفاوتها میان نحوه ارایه مطالب در این سه رسانه صرفا معطوف به سبک گزارش نیست، بلکه تفاوتی بنیادی در نحوه تصویرسازی از پیامدهای جنگ برای هر دو طرف درگیر و چگونگی بازنمایی تهدیدهای جاری است.
رسانه C14 تاثیر تهدید جنگ بر غیرنظامیان را ناچیز جلوه میدهد و قدرت نظامی اسراییل را بزرگنمایی میکند. در حالی که Ynet و Haaretz، با وجود پوشش مواضع اسراییل، همچنان ماهیت جدی تهدیدهای نظامی و پیامدهای آن را بیان میکنند.
به نظر میرسد که رسانه C14 با روایت برتری کامل نظامی اسراییل و بیخطر بودن حملات جمهوری اسلامی، تلاش دارد اعتماد مخاطب راستگرا را جلب کند و آنها را متحد نگه دارد. در حالی که Ynet و Haaretz با نگاه واقعگرایانهتر، خطرات واقعی جنگ و پیچیدگیهای آن را به مخاطب عمومی یا منتقدان یادآوری میکنند.
از سوی دیگر، نحوه پرداختن به اخبار مربوط به پیامدهای نظامی و تاثیرات آن بر غیرنظامیان، میتواند حمایت عمومی از اقدامات نظامی اسراییل را بهطور چشمگیری شکل دهد. وقتی C14 گزارش میدهد که «در عرض ۱۲ ساعت: ۵ حمله موشکی از ایران به اسراییل، هیچ شهروندی آسیب ندید»، این فقط یک گزارش نیست، بلکه ساختن یک روایت است: روایت «مقاومت و دفاع موفق.»
چنین روایتگری وقتی با گزارشهای جدیتر از تلفات انسانی در سایر رسانهها مقایسه شود، تاثیر مستقیمی بر برداشت عمومی از خطر جنگ و اعتماد به رهبری آن در پی خواهد داشت.
اگر مردم دایما بشنوند که حملات تاثیر زیادی نداشتهاند، احتمال حمایت آنها از ادامه عملیات تهاجمی افزایش مییابد. همین مساله نشان میدهد که انتخاب چارچوب گزارش و نکتههای کلیدی در آنها بهويژه درباره «موفقیتهای نظامی» و «امنیت غیرنظامیان»، میتواند نوعی دیپلماسی عمومی داخلی باشد.
به نظر میرسد گزارشهای خبری C14 برای حفظ روحیه بالا و پشتیبانی از موضع تهاجمی دولت طراحی شده باشد. این رویکرد ممکن است در مخاطب، حسی از شکستناپذیری یا بیهزینه بودن جنگ ایجاد کند، که میتواند اشتیاق عمومی به تشدید درگیری را افزایش دهد.
این روایتگریها با نمونه گزارشهای مشخص که به آنها اشاره کردیم، میتواند بیانگر چالش دیپلماسی عمومی اسراییل را نشان دهد که به نظر میرسد رسانههای مختلف تلاش دارند چنین شکافی را پر کنند یا به بررسی بگذارند.
دیدگاهها و تحلیلها؛ رویکردهای ایدئولوژیک و نقدها
بخش «دیدگاه» به تحلیلها و یادداشتهای سردبیری در هر رسانه میپردازد تا دیدگاههای غالب، گرایشهای سیاسی، و پیشنهادها یا انتقادهای مطرحشده را بررسی کند.
تحلیلها و دیدگاههای Ynet.co.il
بخش «دیدگاه و تحلیل» Ynet سعی میکند تا دیدگاههای متنوعی ارایه دهد، اما معمولا با رویکردی عملگرایانه و ملیگرایانه همراه است.
بهعنوان نمونه، مقالهی «بعد از آتشبس: پیروزیهای نظامی اسراییل میتواند به بزرگترین ریسک تبدیل شود» نوشتهی Assaf Meydani به پیامدهای ناخواسته «موفقیت نظامی اسراییل» اشاره میکند.
مقاله دیگری با عنوان «اهداف اعلامشدهی اسراییل شامل تغییر رژیم ایران نمیشود، حداقل هنوز نه» از Itamar Eichner به محدودیتهای استراتژی اسراییل میپردازد و نشان میدهد که گفتوگویی داخلی درباره دامنه و اهداف جنگ جریان دارد.
البته در برخی مقالهها هم نقش کلیدی آمریکا در جنگ میان اسراییل و ایران برجسته میشود. مثلا: «موشکهای استفادهنشده ایران و تکیه اسراییل بر قدرت آتش آمریکا: مرحله بعد جنگ چیست؟» نوشتهی Yoav Zitun یا مقاله «حتی بدون چراغ سبز آمریکا: چطور ممکن است اسراییل تاسیسات هستهای ایران را هدف بگیرد؟» از همین نویسنده را میتوان بهعنوان نمونه در نظر گرفت. همچنین میتوان به مقاله Michael Oren با عنوان «مثل گلدا مایر در ۱۹۷۳ — اکنون زمان ایستادگی نتانیاهو است» اشاره کرد که با استفاده از مقایسهای تاریخی، وضعیت رهبری فعلی اسراییل را در برابر فشارهای جهانی بررسی میکند.
تحلیلها و دیدگاههای Haaretz.co.il
بخش «دیدگاه» Haaretz به موضعگیریهای لیبرالها، چپهای میانه و چپگراها شهرت دارد و منتقد دولت نتانیاهو به شمار میرود.
بهعنوان نمونه، مقالهای با تیتر «از تهران تا تلآویو، بمبها میبارند. اما آنچه نتانیاهو «پیروزی» مینامد، بیشتر شبیه فروپاشی است» روایت رسمی «موفقیت» اسراییل را زیر سوال میبرد.
Haaretz در تحلیلهای خود معمولا اقدامات اسراییل و پیامدهای بینالمللی آنها را با رویکردی منتقدانه بررسی میکند. مثلا در مقاله «اسراییل دیگر مشروعیت بینالمللی برای ادامه جنگ ندارد» از نگرانی نسبت به جایگاه جهانی اسراییل صحبت میشود.
در تحلیلی دیگر آمده است: «در حالیکه آمریکا از حمله به عنوان اهرم فشار برای توافق هستهای استفاده میکند، اسراییل سعی دارد با هدفگیری برنامه هستهای ایران، هرگونه توافق را بیاهمیت جلوه دهد. آیا این منجر به تقابل نتانیاهو و ترامپ میشود و مرزهای قدرت اسراییل را به چالش میکشد؟» در این مقاله، تحلیلگر وارد بررسی عمیق اهداف متناقض احتمالی بین آمریکا و اسراییل شده است.
خط مشی کلی Haaretz در کنار تمرکز بر جنگ، در حمایت از «اقشار آسیبپذیر جامعه اسراییل» نیز حرکت میکند. بهطوریکه برخی مقالات تحلیلی، جنگ را به مسایل اجتماعی و سیاسی داخلی هم ربط میدهند.
تحلیلها و دیدگاههای C14.co.il
بخش «دیدگاهها» در رسانه C14 بهطور دایم، بازتابدهنده رویکردی راستگرا و تهاجمی است.
برای نمونه، عناوینی مانند «پیروزی مطلق: چگونه اسراییل در کمتر از یک هفته خاورمیانه را تغییر داد» و «ایران در حال سقوط است و اسراییل دارد تاریخ مینویسد» نشان میدهند که این رسانه جنگ را نه فقط موفق، بلکه تحولساز میبیند.
در نمونهای دیگر، در مقالهای با عنوان «اگر ترامپ به عملیات بپیوندد، رژیم دیگری در ایران خواهیم داشت» نویسنده به وضوح از تغییر رژیم در ایران حمایت میکند.
همچنین، تیترهایی مانند «نتانیاهو در ایران قهرمان ملی شد: کاری کرد که هیچکس جراتش را نداشت» یا «وقتی حریفات روی زمین میلولد، با نوک کفشت به سرش ضربه بزن» لحنی شدیدا تهاجمی با رویکرد حمایت از رهبری اسراییل را دارند.
افزون بر این، مقالهای از خاخام «حگای لوندین» با عنوان «برای هر زمان و فصل: چرا جنگ ایران و اسراییل اکنون آغاز شد؟» جنگ را در چارچوبی مذهبی یا سرنوشتگرایانه قرار میدهد، که در واقع، مخاطب محافظهکار این رسانه را هدف گرفته است.
نکته مهمی که باید به آن توجه کرد، تفاوت در تعریف «پیروزی» و اهداف استراتژیک در میان این رسانهها است.
بهطوری که رسانه C14 بهطور مداوم از عباراتی مانند «پیروزی مطلق» استفاده میکند و از تغییر رژیم در ایران سخن میگوید. این رویکرد، پیروزی را بهمعنای شکست کامل حکومت ایران تعریف میکند.
از سوی دیگر، رسانه Ynet بهصراحت مینویسد که «اهداف اعلامشده اسراییل شامل تغییر رژیم ایران نمیشود، حداقل هنوز نه» یعنی موفقیت را با دیدی محدودتر و واقعگرایانهتر تعریف میکند که با سیاست رسمی همراستا است.
در مقابل Haaretz اما اساسا مفهوم «پیروزی» را زیر سوال میبرد. برای مثال، با جمله «پیروزی بیشتر شبیه فروپاشی است» به پیامدهای طولانیمدت و پیچیدگیهای جنگ اشاره میکند.
این تفاوتهای رویکردی در رسانههای مورد بررسی، شکافهای ایدئولوژیک عمیق در جامعه اسراییل را منعکس میکند. بهطوریکه C14 دیدگاهی را نمایندگی میکند که به یک راهحل نظامی قاطع و تحولآفرین باور دارد، Ynet دیدگاه میانهرو و مطابق با سیاست رسمی را نشان میدهد و Haaretz رویکردی منتقدانه را برجسته میکند که اساس استراتژی موجود را به چالش میکشد.
روایتسازی سیاست؛ رسانهها بازیگرانی فعال هستند
در بررسی محتوای رسانههایی که برشمردیم، میتوان پیوند روشنی میان سیاست داخلی، افکار عمومی و روایتسازی سیاست خارجی مشاهده کرد.
برای نمونه، C14 با تصویرسازی نتانیاهو بهعنوان «قهرمان ملی در ایران» و گزارشهایی درباره افزایش محبوبیت او، اقدام نظامی را به حمایت داخلی از دولت پیوند میدهد. این رویکرد، نشان میدهد که روایت تهاجمی سیاست خارجی فقط درباره تهدیدهای بیرونی نیست، بلکه ابزاری است برای تقویت موقعیت سیاسی داخلی دولت.در مقابل، Haaretz با رویکرد انتقادی خود، نشان میدهد که رسانه فقط گزارشگر نیست، بلکه بازیگر فعالی در نزاع سیاسی داخلی است. بررسی این رسانه نشان میدهد که Haaretz تلاش میکند با تحلیلهای خود دولت را به چالش بکشد و راهکارهای جایگزین یا محدودکننده برای تصمیمگیری نظامی ارایه دهد.
در واقع، به نظر میرسد که بخش «دیدگاه» در این رسانهها فقط تفسیری از جنگ ارایه نمیکنند، بلکه در حال شکل دادن به فضای سیاسی داخل اسراییل هستند. به طوریکه C14 روایتهایی میسازد که مشروعیت و حمایت از دولت را افزایش دهند، در حالی که Haaretz سعی میکند قدرت را به چالش بکشد و مردم را به تفکر انتقادی وادار کند. Ynet هم بیشتر در نقش یک میانجی عمل میکند که بین دیدگاههای رسمی و تحلیلهای محتاطانه تعادل ایجاد کند.
همین بررسی، نشان میدهد که جنگ ایران و اسراییل فقط در میدان نبرد جریان ندارد. بلکه به میدان رقابت رسانهای و ایدئولوژیک درون اسراییل هم کشیده شده است، جایی که رسانهها نقش مستقیم در جهتدهی به افکار عمومی و سیاستها دارند.
مطالب ویژه و گزارشهای تحلیلی
در این بخش، مقالات بلند، مصاحبهها و گزارشهای تحقیقی این سه رسانه را بررسی میکنیم.
گزارشهای ویژه Ynet.co.il
برررسی گزارشهای ویژه Ynet نشان میدهد که این رسانه در پردازش گزارشهای ویژه، به ابعاد انسانی و اجتماعی جنگ توجه دارد. مقالاتی مانند «روز پدر وقتی فرزندت کشته شده باشد، شکل دیگری دارد» یا «میلیاردها خرج شده، خانهها بازسازی شده، اما جوامع مرزی غزه همچنان در بلاتکلیفی» به رنج شخصی و مشکلات شهروندان اسراییلی میپردازند.
گزارشهای ویژه این رسانه همچنین به فناوری نظامی و درسهایی از درگیریهای نیز میپردازد مثل مقاله «آیا اینجا هم ممکن است؟ حملات پهپادی اوکراین، زنگ هشداری برای نیروی هوایی اسراییل است.» علاوه بر این، Ynet مقالاتی دربارهی پیوندهای ژئوپلیتیک منطقهای و جهانی نیز منتشر میکند، مثل مقالاتی با عناوین «دست پنهان ترکیه در تروریسم جهانی: از نیروهای نیابتی پاکستان تا مرزهای اسراییل» و «زلزله ژئوپلیتیک آفریقا: چگونه کنیا از مراکش حمایت کرد و میراث جنگ سرد الجزایر را دفن کرد.»
در عین حال، گزارشهایی مثل «سفر احساسی یووال رافائل از نووا تا یوروویژن» از Israel Hayom یا گزارش «بله، من یک پدر مجرد همجنسگرا با دو فرزندم، لطفا دیگر تعجب نکنید» نشان میدهد که Ynet از روایتهای متنوع اجتماعی هم غافل نیست و فقط به جنگ نمیپردازد.
مطالب ویژه Haaretz.co.il
گزارشهای ویژه Haaretz شامل گزارشهای عمیقی درباره تمامی جنبههای جامعه اسراییل است. این مقالهها شامل بررسیهای انتقادی درباره تاثیر جنگ بر اقشار مختلف، آزادیهای مدنی و اصول دموکراتیک هستند.
Haaretz که به تحقیق درباره تخلفات مقامات بلندپایه و ارتش نیز شهرت دارد، میتواند گزارشهای تحقیقی درباره عملکرد جنگی، شکستهای اطلاعاتی یا پیامدهای اقتصادی درگیریهای طولانیمدت نیز منتشر کند. یکی دیگر از وجوه مورد تمرکز Haaretz در گزارشهای ویژه، پرداختن به تحلیلهایی درباره روابط اسراییل با قدرتهای جهانی، چالشهای دیپلماتیک و جایگاه اسراییل در عرصه جهانی است. برای مثال، عنوانی مثل «غرب به اسراییل نیاز دارد، نه کمتر از اینکه اسراییل به غرب نیاز دارد» از Makor Rishon بیانگر همین رویکرد است.
بررسی گزارشهای ویژه این رسانه نشان میدهد که هاآرتص، تلاش دارد مسائل ژئوپلیتیک را در قالب گستردهتری بررسی کند. مثل پرداختن به ریشههای تاریخی جنگ، یا بازتابهای فرهنگی و هنری برخاسته از آن را بررسی میکند و بینش عمیقتری، فراتر از خبرهای روزمره ارایه میدهد.
مطالب ویژه C14.co.il
بخش گزارشهای ویژه C14، بهویژه بر ارتش و امنیت اسراییل، عملیات نظامی اسراییل، پیشرفتهای فناوری و برنامهریزیهای استراتژیک تمرکز دارد که با هدف نمایش قدرت اسراییل تهیه میشوند.
بهطور نمونه، عناوینی چون «نیروهای ما مجتمع زیرزمینی زیر بیمارستان اروپایی در غزه را نابود کردند» و «تماشا کنید: نیروی هوایی دهها انبار و پرتابگر موشک در ایران را هدف قرار داد» هر دو نمونههایی از گزارشهایی هستند که عملیات نظامی را با جزییات و لحن افتخارآمیز بازتاب میدهند.
گزارشهای سیاسی و اقتصادی نیز تحلیلهایی با پیامدهای سیاسی و اقتصادی جنگ از دیدگاه راستگرا را با تاکید بر «رهبری قدرتمند» و «مقاومت اقتصادی اسراییل» مورد بررسی قرار دادهاند.
مانند مقاله «جنگ علیه ایران: شاخصهای والاستریت صعودی شدند، قیمت نفت کمی کاهش یافت» که سعی دارد اخبار اقتصادی را با رویکرد تقویت روحیه نشان دهد.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
با ایرانوایر همکاری کنید
ویدیوها و مطالب خود را برای ما بفرستید
ثبت نظر