درگذشت سالانه ۶۵۰ کارگر در اثر حوادث ناشی از کار

رسانه‌های ایران خبر از درگذشت سالانه ۶۵۰ کارگر در اثر حوادث ناشی از کار داده‌اند. بر اساس گزارشی که روزنامه ایران منتشر کرده و «آمار‌های سازمان تأمین اجتماعی، سالانه بین ۴۰ تا ۴۵ هزار حادثه ناشی از کار در مورد بیمه‌شدگان مشمول قانون تأمین اجتماعی گزارش می‌شود.

روزنامه ایران نوشت که [از این تعداد حادثه] حدود ۹۵ درصد از آن‌ها با گرفتن طول درمان بهبود پیدا می‌کنند، اما در این میان آمار مرگ‌و‌میر هم بحث‌برانگیز است. چرا که سالانه حدود ۶۵۰ نفر بر اثر حوادث ناشی از کار فوت می‌کنند.»

این گزارش، «سقوط از ارتفاع» را بیشترین عامل مرگ‌و‌میر کارگران اعلام کرده و افزوده است: «اگر فرد از بیمه پایه برخوردار باشد، خانواده‌اش از حمایت‌های اقتصادی و اجتماعی بهره‌مند می‌شوند. اما اگر کارگری بیمه نباشد، بعد از بروز حادثه چه مصدومیت و چه فوتی، خود و خانواده‌اش با کوهی از مشکلات مواجه خواهند شد.»

این گزارش تاکید کرده است: «استفاده از بیمه به‌عنوان یکی از مطالبات اصلی کارگران حتماً باید از سوی کارفرمایان و مسئولان مورد توجه قرار گیرد. کاهش حوادث ناشی از کار با هدف صیانت، حفظ سلامت جسمی و روانی نیروی کار، وظیفه‌ای قانونی و رسالتی اخلاقی محسوب می‌شود.»

رسانه‌های ایران روزانه اخبار ناگواری از مصدومیت یا فوت تعدادی از کارگران بر اثر حوادث کاری را منتشر می‌کنند. اخباری که به روشنی از نقایص متعدد ایمنی در محیط کار پرده بر می‌دارد.

اگر کارگران تحت پوشش بیمه باشند، در صورت بروز حادثه از حمایت‌های تأمین اجتماعی برخوردار می‌شوند. اما نبود بیمه برای برخی از کارگران به معنی مواجهه با مشکلات اقتصادی و اجتماعی پس از حادثه است. بیمه کارگران باید به عنوان یک مطالبه مهم مورد توجه کارفرمایان و مسئولان قرار گیرد تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری شود.

غرامت کارگر در حادثه ناشی از کار

میثم حمزه، رئیس اداره نظارت فنی بیمه‌شدگان سازمان تأمین اجتماعی، پیشتر در این زمینه ‌گفته بود: «بر اساس قانون، حادثه‌ای که در حین انجام وظیفه یا رفت و آمد به محل کار رخ می‌دهد، به عنوان حادثه ناشی از کار شناخته می‌شود. در چنین شرایطی، تأمین اجتماعی موظف است تمام خدمات درمانی، غرامت دستمزد، غرامت نقص عضو و مستمری‌های ازکارافتادگی یا فوت را به بیمه‌شدگان ارائه دهد.»

او در ادامه افزوده بود: «در صورتی که وقوع حادثه به دلیل عدم رعایت مقررات ایمنی و بهداشتی از سوی کارفرما باشد، تأمین اجتماعی می‌تواند هزینه‌های درمانی را از کارفرما مطالبه کند.»

ضرورت اطلاع رسانی حوادث برای پیگیری

اگر چه روزنامه ایران آمار درگذشتگان حوادث محیط کار را سالانه ۶۵۰ نفر اعلام کرده است اما بسیاری از این حوادث هستند که به رسانه‌ها راه پیدا نکرده و جزو این آمار محسوب نمی‌شوند.

به همین دلیل فعالان صنفی کارگران در اهمیت اطلاع‌رسانی و پیگیری حوادث محیط کار معتقدند: «این اطلاع‌رسانی‌ها اگر به موقع انجام شود، موجبات حساس شدن جامعه نسبت به این دست وقایع و ایمنی محیط کار می‌شود. فشار افکار عمومی در نهایت موجب اقدامات موثر و توجه از سوی مقامات مسوول و کارفرمایان به اجرای قوانین مرتبط با ایمنی در محیط‌های کاری خواهد شد. خانواده مصدومان یا جان‌باختگان هم برای دریافت غرامت و سایر حقوق قانونی خود، با امیدواری بیشتری پرونده را دنبال خواهند کرد.»

«موسی برزین»، حقوق‌دان و مشاور حقوقی «ایران‌وایر»، پیشتر در پاسخ به این پرسش که مسوولیت کیفری حوادث منجر به مرگ کارگران بر عهده چه کسی است، ‌گفته بود: «وقتی در حین کار حادثه‌‌ای در کارگاه رخ می‌دهد، روابط کارگر و کارفرما در هر صورت شامل قانون کار و همین‌طور قانون تامین اجتماعی برای مواردی که منجر به از کارافتادگی می‌شود. لذا مسوولیت مستقیما بر عهده کارفرماست، اما در خصوص میزان قصور، باید بررسی شود.»

به گفته این حقوق‌دان، اختلافات میان کارگر و کارفرما در اداره تعاون وکار محلی که کارگاه وجود دارد رسیدگی می‌شود: «هیات‌های بررسی بدوی مستقر در اداره تعاون و کار ابتدا موضوع را بررسی و سپس به هیات تجدیدنظر ارجاع می‌دهند. این در خصوص حوادث کوچک، جزیی و خسارات مالی است.»

اگر حادثه رخ داده شده بزرگ و تلفات آن زیاد باشد، ماجرا به‌شکل دیگری بررسی خواهد شد. موسی برزین در تشریح این موضوع می‌گوید: «ابتدا باید بازرسان و کارشناسان رسمی دادگستری حادثه را بررسی کرده و مقصر را شناسایی کنند. ماده ۹۵ قانون کار صراحتا مطرح کرده است که مسوولیت اجرای مقررات و ضوابط فنی و بهداشت کار برعهده کارفرما است. اگر کارشناسان تشخیص بدهند حادثه بر‌اثر عدم رعایت مقررات مذکور از سوی کارفرما یا مسوولین واحدها رخ داده، شخص کارفرما یا مسوول واحد مذکور از‌نظر کیفری و حقوقی مسوول خواهد بود.»