اگر مرد یا زنی با تناسب اندام، ورزش منظم روزانه و بدون اضافه وزن و البته در رده سنی ۲۵ تا ۴۰ سال هستید، طبق قاعدههای پزشکی و ورزشی، باید ۱۰۰ متر را بین ۱۸ تا ۲۲ ثانیه بدوید. حالا شما با همین وضعیت جسمانی، احتمالا در بهترین حالت ۴۰۰ متر را روی پیست «تارتان»، در یک حدنصاب ۸۵ تا ۹۵ ثانیهای خواهید دوید.
دوشنبه ۱۲شهریور۱۴۰۳، «هاجر صفرزاده» دختر کمبینا ایرانی، در کلاس T12 رقابتهای پارالمپیک پاریس، دو بار رکورد خودش و آسیا را شکست و به فینال رقابتهای دوومیدانی پارالمپیک رسید. صبح در مرحله مقدماتی با رکورد ۵۶.۲۵ به نیمهنهایی راه یافت. پساز آن با رکورد ۵۶.۰۷ ثانیه جلوتر از رقبایش از برزیل، ونزوئلا و ایتالیا از خط پایان گذشت، تا با اقتدار راهی فینال شود.
او حالا دختر نقرهای ایران است. هاجر صفرزاده سهشنبه۱۳شهریور با ثبت رکورد ۵۵.۳۹ ثانیه، به مدال نقره پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴ رسید.
هاجر صفرزاده، دختری شناخت که چون از کشوری با قوانین اسلامی به رقابتهای پارالمپیک رفته، مانند سایر ورزشکاران اجازه ندارد یک همراه در رقابتهای دوومیدانی پارالمپیک داشته باشد و باید به تنهایی بدود، کیست؟
***
از هاجر صفرزاده چه میدانیم؟
«از بدو تولد کمبینایی نداشتم، اما از سیزده سالگی دچار این مشکل شدم. پزشکها علت این مشکل را مادرزادی عنوان میکرند، چون مادربزرگم هم همین مشکل را داشت. اما در خانواده کسی به غیر از من کمبینا نیست.»
این صحبتهای هاجر صفرزاده در مهر۱۳۹۷ با خبرگزاری «ایمنا» است، چند روزی پس از آنکه موفق شد در بازیهای پاراآسیایی ۲۰۱۸ جاکارتا در مادههای ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ متر سرعت، به دو مدال نقره و یک مدال برنز برسد. آن روزها فقط ۱۹ سال سن داشت.
هاجر صفرزاده، متولد ۲۴اسفند۱۳۷۸ در «قهدریجان» اصفهان است. ناگهان از سیزده سالگی فهمید که دیگر نمیتواند فواصلی بیش از ۱.۵ یا نهایتا ۲ متر را ببیند.
مشکلات بینایی در سه کلاس ردهبندی میشود. در کلاس T11 افراد دچار نابینایی مطلق هستند. در کلاس T12 که به آنها افراد کمبینا گفته میشود، فاصله دید به ۱.۵ متر یا نهایتا ۲ متر میرسد. در کلاس سوم یا T13، قدرت دید بین ۳ تا ۴ متر است.
هاجر صفرزاده گفته بود ناگهان در مدرسه با مشکلات جدی برای درس خواندن مواجه شده بود، اما تصمیم گرفت هم به درسش بهصورت جدیتر ادامه دهد و هم ورزش را از همان سن بهصورت حرفهای آغاز کند؛ راهی برای مبارزه.
ورزش را با رشته بوکس و کاراته آغاز کرد. وقتی شانزده ساله بود، کمربند سیاه کاراته را گرفت، اما توصیه و پافشاری یک مربی، زندگیاش را تغییر داد. خودش گفته بود: «من شانزده سال داشتم که مسوولان آموزشوپرورش استثنایی من را در حال تمرین دیدند. به من گفتند که تو استعداد خیلی خوبی در رشته دوومیدانی داری و حتما در این رشته موفق میشود. زمانی که خانم صفری (مربیام) از من تست دو سرعت گرفت، گفت بهت قول میدهم تا یکسال دیگر قهرمان جهان میشوی.»
یک سال بعد نه، اما حدفاصل سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، هاجر صفرزاده به سه مدال طلا در رقابتهای دو سرعت ۲۰۰ متر قهرمانی جهان مراکش، دو سرعت ۴۰۰ متر قهرمانی جهان مراکش و پارادوومیدانی قهرمانی جهان ژاپن رسید. پیشاز آن نیز دو نقره و یک برنز بازیهای پاراآسیایی ۲۰۱۸ جاکارتا و یک طلای مسابقات دوی ۲۰۰ متر بازیهای پاراآسیایی ۲۰۲۲ هانگژو را به دست آورده بود.
یک عمر مبارزه علیه تبعیض
نیازی نیست حتی از ورزشها یا ورزشکاران دیگری نام برده شود. این مقایسه ساده است، میان دختری که وقتی سیزده ساله بود فهمید با مشکلات جدی در بینایی مواجه است، اما برای دو هدف خود یعنی ورزش و تحصیل کوشید. او در گفتوگویش اما از یک تبعیض بزرگ رمزگشایی کرده و گفته که آموزشوپرورش، بهدلیل مشکل بیناییاش، حق تحصیل او در رشته مورد علاقهاش را گرفته بود.
هاجر صفرزاده به ایمنا گفته بود: «باوجود اینکه مشکل کمبینایی داشتم، اما تا نوزده سالگی در مدارس عادی درس خواندم و بهخاطر مشکلی که داشتم، باید کتاب را نزدیک چشمانم میبردم و تابلو را هم بهخوبی نمیدیدم. اما اجازه نمیدادم همکلاسیهایم متوجه شوند و سعی میکردم طوری رفتار کنم که جلب توجه نشود. به دبیرانم هم سفارش کرده بودم کاری کنند که کسی متوجه نشود، ولی مواقعی هم که امتحان داشتم، برایم منشی میگرفتند و کمکم میکردند.»
او سال ۱۳۹۷ در رشته دانشگاهی «جامعهشناسی» قبول میشود، اما علاقهای به تحصیل در این رشته نداشت. خودش گفته بود: « در رشته جامعهشناسی قبول شدم، اما چون مشکل بینایی داشتم آموزشوپرورش به من اجازه نداد رشته مورد علاقهام که ریاضی-فیزیک یا تجربی بود را ادامه دهم و گفتند فقط میتوانم در رشته علوم انسانی درس بخوانم. متاسفانه چون هیچ علاقهای به علوم انسانی نداشتم، تلاش زیادی نکردم.»
چرا هاجر صفرزاده «همراه» ندارد؟
منع شدن از تحصیل، تنها مشکل دختری نیست که وقتی میدود، حریفانش را در اولین قدمها پشت سر میگذارد. او خرداد۱۴۰۳ به «رادیو زمانه» گفته بود: «در کلاسی که من میدوم، دوندهها میتوانند همراه دونده داشته باشند. یعنی کسی که آنها را همراهی میکند. اما بهخاطر قوانین کشور ما، من نمیتوانم با یک همراه دونده مرد بدوم. مطمئنا من هم اگر مثل بقیه ورزشکاران همراه دونده داشته باشم، خیلی بهتر میتوانم نتیجه بگیرم.»
راهنماهای دونده، چه در رقابتهای دو مردان و چه در رقابتهای دو زنان در سطح T12 و T13 از میان مردان دونده انتخاب میشوند. دوندههای مرد حرفهای که توانایی دویدن پا به پای دوندگان مرد و زن در رقابتهای پارادوومیدانی المپیک یا جهانی را داشته باشند.
هاجر صفرزاده که خود سریعترین زن دونده ایران و یکی از سریعترین دوندههای زن جهان است، باید با یکی از دوندگان مرد قهرمان ایران یا جهان در پیست دوومیدانی میدوید. اما آنچه قوانین حکومت اسلامی در ایران او را از داشتن همراه منع میکند، نحوه دویدن «همراه» است. مردی که دونده کمبینا یا نابینا را همراهی میکند، باید دوشادوش او بدود. کمیته المپیک جمهوری اسلامی چنین چیزی را برنمیتابد.
از کلاس T12 چه میدانیم؟
برای آنکه بدانیم هاجر صفرزاده در فینال چه رقابتهایی از پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴ برای مدال طلا، نقره یا برنز مبارزه خواهد کرد، باید با «کلاس T12» آشنا شویم. این مسابقات مخصوص دوندههایی است که شعاع دیدشان بیش از ۱.۵ متر نباشد.
کمیته بینالمللی المپیک از این مسابقات بهعنوان «مسابقات الهامبخش» برای افراد توانخواه یا معلول نام میبرد. ورزشکاران باید به درک دقیقی از فاصله، مسیر، موقعیت خود روی پیست، موقعیت سایر دوندهها و خط پایان برسند. این دوندهها، بدون برخورداری از «قدرت دید کامل»، باید به درک کاملی از مسیر برسند و از خط خود خارج نشوند.
حفظ تعادل و هماهنگی، واکنش سریع، تمرکز بالا و برخورداری از تکنیکهای ویژه برای پرش و تنظیم سرعت، ازجمله ویژگیهای این دوندگان است.
کمیته بینالمللی پارالمپیک به ورزشکاران این رشته برای خارج نشدن از خط، حفظ تعادل و درک درست از مسیر و موقعیت حریفان اجازه داده از یک (Guide Runner) یا «دونده حرفهای مرد یا زن» استفاده کنند. قوانین جمهوری اسلامی اما این اجازه را به دختر دونده ایرانی نمیدهد.
از بخش پاسخگویی دیدن کنید
در این بخش ایران وایر میتوانید با مسوولان تماس بگیرید و کارزار خود را برای مشکلات مختلف راهاندازی کنید
ثبت نظر