گزارش

علی فضلی، سردار سرکوب شورش‌های شهری

۲۹ فروردین ۱۳۹۸
احسان مهرابی
خواندن در ۶ دقیقه
علی فضلی در سال ۶۰ و پیش از عملیات «طریق‎القدس»، مسوول تشکیل تیپ احتیاط «محمد رسول‎الله» شد اما چون گردان‎های این تیپ کم بودند، به «تیپ عاشورا» پیوستند
علی فضلی در سال ۶۰ و پیش از عملیات «طریق‎القدس»، مسوول تشکیل تیپ احتیاط «محمد رسول‎الله» شد اما چون گردان‎های این تیپ کم بودند، به «تیپ عاشورا» پیوستند
فضلی تا سال ۱۳۷۶ فرمانده لشکر ۱۰ سیدالشهدا و در سال ۱۳۷۸ و پس از اعتراض‎ها به حمله به کوی «دانشگاه تهران»، جانشین فرمانده قرارگاه «ثارالله» بود
فضلی تا سال ۱۳۷۶ فرمانده لشکر ۱۰ سیدالشهدا و در سال ۱۳۷۸ و پس از اعتراض‎ها به حمله به کوی «دانشگاه تهران»، جانشین فرمانده قرارگاه «ثارالله» بود
فضلی در عملیات «والفجر۸» یک چشمش را از دست داد و از ناحیه پا و کمر به شدت ترکش خورد. او پیش از آن نیز مجروح شده بود.
فضلی در عملیات «والفجر۸» یک چشمش را از دست داد و از ناحیه پا و کمر به شدت ترکش خورد. او پیش از آن نیز مجروح شده بود.

فرماندهان و سرداران، صحنه‌گردان‌های اصلی نهاد عریض و طویل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند. هر کدام از آن‌ها نقش اول یکی از زیر مجموعه‌های این لابیرنت بی انتها را به عهده دارند. از آن‌ها چه می‌دانیم؟ از کجا امده‌اند؟ چه کرده‌اند؟ مواضع‌شان چیست؟ زندگی شخصی‌شان چگونه است؟

در این مجموعه سعی کرده‌ایم نگاهی بیاندازیم به زندگی مهمترین سرداران سپاه پاسداران، از گذشته تا روزی که به سپاه پیوستند و جایگاهی که امروز در آن قرار دارند.

***

از جمله فرماندهان بسیار محبوب در بین نیروهای سپاه پاسداران است اما می‎توان او را «سردار سرکوب شورش‎های شهری» دانست زیرا از ۲۵ سال گذشته در سرکوب تعدادی از اعتراض‎های بزرگ مردمی کشور نقش داشته است؛ از قزوین گرفته تا تهران.
می‎گویند اولین بار عبارت «فتنه» را او سال ۱۳۷۳ درباره اعتراض‌ها به رد مصوبه استان شدن قزوین به کار برده است.

«علی فضلی» در هفت سالگی به همراه خانواده خود از تویسرکان به تهران مهاجرت کرد. پیش از انقلاب ۱۳۵۷، در تهران شاگرد نجاری بود. خودش گفته در ۱۶سالگی با روح‌الله خمینی آشنا شده و در مسجد جامع «نارمك» فعالیت می‌کرده است. می‌گويد «حاج آقا نوری»، امام جماعت اين مسجد تاثير به سزايی بر او و اهالی محله‌اش داشت.

پس از انقلاب عضو «کمیته انقلاب اسلامی» شد و پس از مدتی به عضویت سپاه پاسداران درآمد. ۲۸ ارديبهشت ۱۳۵۸ ، به طور رسمی عضو سپاه پاسداران شد و برای گذراندن دوره آموزشی به پادگان اعزامش کردند؛ دوره‌ آموزشی ۱۵ روزه‌ای كه در آن با سلاح‌ها و اصول نظامی آشنايی نسبی پيدا می‌كردند.

مدت کوتاهی پس از عضویت درسپاه، برای مقابله با گروه «خلق عرب» به خرمشهر اعزام شد. حدود چهارماه در سپاه خرمشهر ماند و سپس برای راه‌اندازی سپاه گچساران به اين شهر رفت. پس از درگیری در کردستان، فضلی به سپاه سنقر اعزام شد و فرماندهی نیروهای عشايری و سپاه آبادان و كهگيلويه و بويراحمد که به این منطقه اعزام شده بودند را در اختيار گرفت.

پیش از شروع جنگ ایران و عراق، در سومار بود اما این شهر در زمان جنگ به دست عراقی‌ها افتاد. پس او به جنوب رفت؛ زمانی که «حسن باقری» معاون اطلاعات قرارگاه جنوب و «داوود کریمی» فرمانده علمیات سپاه در استان خوزستان بودند.

او می‎گوید در این دوره، «ابوالحسن بنی‎صدر»، نخستین رییس جمهوری ایران در یک سخن‎رانی در طبقه دوم ساختمانی در منطقه جنگی، به پاسداران گفته بود شما که آموزش نظامی ندیده‌اید، چرا به جبهه آمده‌اید. فضلی می‌گوید که پس از این سخنان، او و تعداد دیگری از پاسداران در زمان خروج هم‎دیگر را هل داده‎اند تا بنی‎صدر از چند پله زمین بخورد و دست و پایش بشکند. اما او با کمک محافظان از این مکان رفته است.

علی فضلی در سال ۶۰ و پیش از عملیات «طریق‎القدس»، مسوول تشکیل تیپ احتیاط «محمد رسول‎الله» شد اما چون گردان‎های این تیپ کم بودند، به «تیپ عاشورا» پیوستند که «محمدعلی جعفری» فرمانده آن بود. فضلی در این تیپ جانشین جعفری شد.

او در سال ۱۳۶۰ مامور شد تيپ ۳۳«المهدی» را تشکیل دهد و در عملیات «بیت‎المقدس» در سال ۱۳۶۱ که به آزادسازی خرمشهر منجر شد، فرمانده این تیپ بود.

علی فضلی در سال ۱۳۶۳ فرمانده تیپ و سپس لشکر ۱۰ «سیدالشهدا» شد؛ لشکری که نیروهای استان تهران را شامل می‌شد. «محسن رضایی» و دیگر فرماندهان سپاه گفته‎اند که او داوطلب شرکت در همه عملیات‎ها بوده است.

فضلی در عملیات «والفجر۸» یک چشمش را از دست داد و از ناحیه پا و کمر به شدت ترکش خورد. او پیش از آن نیز مجروح شده بود.

پس از جنگ، علی فضلی هم‏چنان فرمانده فرمانده لشکر ۱۰ سیدالشهدا باقی ماند. درسال ۱۳۷۳، تیپ سوم این لشکر در قزوین مستقر بود. از همین رو، پس از اعتراض‎های گسترده در قزوین به مخالفت مجلس شورای اسلامی با تشکیل استان قزوین، نیروهای این لشکر این اعتراضات را سرکوب کردند.

«سعید حجاریان» در یادداشتی نوشته بود که نیروهای امنیتی برای سرکوب معترضان از «کاتیوشا» و «آر.پی.جی» استفاده کردند.

فضلی تا سال ۱۳۷۶ فرمانده لشکر ۱۰ سیدالشهدا و در سال ۱۳۷۸ و پس از اعتراض‎ها به حمله به کوی «دانشگاه تهران»، جانشین فرمانده قرارگاه «ثارالله» بود؛ قرارگاهی که فرمانده آن، فرمانده کل سپاه پاسداران است.

پس از گسترش اعتراض‎های دانشجویان، سپاه پاسداران وارد شد و این اعتراض‎ها را سرکوب کرد. او نیز از جمله امضاکنندگان نامه مشهور فرماندهان سپاه پاسداران به «محمد خاتمی»، رییس جمهوری وقت بود.

علی فضلی سال ۱۳۸۸ نیز در مقام فرمانده سپاه استان تهران، نقش مهمی در سرکوب معترضان داشت. او هم‎چنین گفته که پس از تصمیم آیت‎الله «یوسف صانعی»،مرجع تقلید برای تحصن در حرم آیت‎الله خمینی او را تهدید کرده است که اگر تحصن کرد، زنان با اوبرخورد می‎کنند:«به ایشان که در قم مستقر بودند، پیغام فرستادیم که توصیه می‎کنیم دست به این اقدام شیطنت‎آمیز نزنید... اگر گوش نکردید و آمدید، در این‎جا خواهران با شما برخورد می‎کنند چون شأن شما این نیست که برادران بخواهند با شما برخوردی داشته باشند. این پیغام اثر خود را گذاشت و آن‎ها نیامدند.»

«محمد نوری‌زاد»، از فیلم‏سازان حامی رهبر جمهوری اسلامی که پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ از منتقدان او شد، درباره وی نوشته است حاج علی فضلی که درمیان بچه‎های جنگ، نامی آمیخته به شکوه و پس از جنگ نیز متواضع بود، دستش به خون بی‎گناهان سال ۱۳۸۸آلوده شد.

علی فضلی در مهرماه سال ۱۳۸۸ در حالی به عنوان جانشین رییس سازمان بسیج منصوب شد که «محمدرضا نقدی»، رییس این سازمان شده بود. این انتصاب درحالی بود که نقدی هیچ‎گاه جایگاه و سمت‌های علی فضلی را در میان فرماندهان سپاه پاسداران نداشت و چندین سال نیز از سپاه خارج شده بود و در نیروی انتظامی فعالیت می‎کرد.

علی فضلی در اردیبهشت ۱۳۹۷ نیز با حکم فرمانده سپاه پاسداران، به عنوان فرمانده «دانشگاه امام حسین» منصوب شد که نسبت به سمت‏های قبلی او، تنزل جایگاه محسوب می‏شود.
اظهارنظرهای او با وجود حضور در سرکوب معترضان، در برخی از موارد با اظهارات دیگر فرماندهان سپاه متفاوت است. او درباره «رضا فرجی دانا»، وزیر علوم، تحقیقات و فن‎آوری دولت حسن روحانی که با رای مجلس برکنار شد، گفته بود که او فرمانده‌اش درعملیات بیت‌المقدس بوده است. فضلی هم‌چنین از فرجی دانا به دلیل اقداماتش درباره کاروان‎های «راهیان نور» تشکر کرد.

فضلی درباره بازداشت «محمد کوثری»، فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول‎الله نیز روایت متفاوتی دارد. سال ۱۳۶۸ محمد کوثری به دلیل بازنگرداندن زمینی که متعلق به وزارت جهاد سازندگی وقت بود و به عنوان پادگان استفاده می‎شد، با حکم دادگاه نظامی یک شب بازداشت شد.

کوثری گفته بود که «اکبر هاشمی رفسنجانی» عامل بازداشتش بوده و با دستور «علی خامنه‎ای»، آزاد شده است. با این حال، علی فضلی می‎گوید که هاشمی از بازداشت کوثری به شدت برافروخته شده و به «علی رازینی»، رییس وقت سازمان قضایی نیروهای مسلح تلفن زده و «برخورد تندی» کرده است.

مطالب مرتبط:

احمد کاظمی، «فاتح خرمشهر»

محمدرضا نقدی؛ ارتقا پس از شکنجه شهرداران

محمدباقر ذوالقدر؛ سردار ستادی و حامی گروه‌های فشار

قاسم سلیمانی، سردار افسانه‌ها

حسن طهرانی مقدم، افسانه‌های پدر موشکی ایران

محسن رضایی؛ بازنده جنگ و اقتصاد و سیاست

محمدعلی جعفری، معماری که سردار شد

علی شمخانی؛ طراح تغییرات ساختاری در سپاه

یحیی رحیم صفوی؛ فرمانده ای که در فهرست پیشنهادی محسن رضایی نبود

سردار سرکوب اعتراض ها در ایران و سوریه

چارت تشکیلاتی و شرح وظایف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ چارت تشکیلاتی و شرح وظایف

فرماندهی کل سپاه و چارت تشکیلاتی آن

ثبت نظر

ویدیو

وضعیت آزادی رسانه‌ها: ایران رتبه ۱۷۰ در میان ۱۸۰ کشور

۲۹ فروردین ۱۳۹۸
خواندن در ۱ دقیقه
وضعیت آزادی رسانه‌ها: ایران رتبه ۱۷۰ در میان ۱۸۰ کشور